Nga Shefki Hysa
ÇAMËRIA
Fragment tregimi
Makina rrëshqiste pa u ndier midis blloqeve me ullinj, portokalle, mandarina e limonë, që shtriheshin si një det i gjelbër nëpër fushën e gjerë përqark qytetit kryesor, Gumenicës, të Çamërisë së re apo Thesprotisë (këtë emër mbante edhe në lashtësi kjo trevë), siç e quanin qëllimisht krahinën grekët e sotëm për të zhdukur emrin “Çamëri”. Më tej, në të djathtë, shtrihej deti blu i ndryrë në Kanalin e Korfuzit. Në krahun e majtë ngriheshin një varg malesh, që e ndanin Gumenicën nga Janina e Ali Pashait, e mbronin edhe nga erërat e ftohta të Veriut, duke e shndërruar në një zonë me një mikroklimë tepër të pëlqyeshme për ullinjtë dhe agrumet. Vende-vende të zinte syri edhe blloqe me vreshta dhe me pemët karakteristike të zonave bregdetare mesdhetare të mirëmbajtura me dashuri…
Një sy i mprehtë studiuesi, si i Fatos Mero Rrapaj, që vërente vëmendshëm gjithçka, e kuptonte menjëherë se ajo zonë ushqehej në sajë të bujqësisë, më saktë pemëtarisë, ndoshta edhe turizmit, kurse për industri asqë mund të flitej… Pra, mjediset ishin të virgjëra dhe ashtu të përmbytura në atë diell llapëtitës, megjithëse fundi i vjeshtës, nuk të shkonte kurrë ndër mend se mund të gjeje qoftë edhe një pëllëmbë të natyrës të ndotur. Dhe ky ishte një privilegj për banorët…
Fatosi nuk ngopej së shijuari bukuritë e rralla të asaj natyre ku harmonizoheshin, aq mrekullisht, në një hapësirë disa dhjetëra kilometrash, mali, kodra, fusha, deti… E ç’donte më shumë njeriu për të jetuar “parajsën” tokësore?!… Duhej të ishe i çmendur të hapje luftëra në atë krahinë…
Eh… Grekët!… Po të gërmoje tokën, ku shtriheshin rrënjët e atij gjelbërimi aq mahnitës, patjetër do të hasje në eshtra e skelete të vrarësh të pavarr… Të pavarrët çamë… Dhe kjo ishte vepër e grekëve, e atyre që s’i pranonte as dheu dhe dilnin nga varret netëve si kokudhë e lugetë… Po!… Këta ishin grekët… Dhe pasardhësit e tyre pretendonin për të sjellë paqe e drejtësi në Evropën e Bashkuar… Jo, Zoti nuk duhej të heshtte më!…
Kostandini në timonin e makinës fliste e fliste për elimët, për kalatë e tyre majëmaleve në Kuç, në Mazrek, në Paramithi, për puset në malin e Kladhit, për shpellën në Arpicë, për tre gurët në Paramithi, për gurin në Luarat, të cilin gratë elime e përdornin edhe si magje për të larë rrobat… Po Fatosi hahej më shumë me mendimet e veta se sa dëgjonte…
A e di, Fatos, thoshte Kostandini, se te Qafa e Murit, afër Margëllëçit, elimët kanë punuar për të ndërtuar një mur të lartë të lartë që do të lidhte malin e Kranesë me Çukën e Priftit dhe shpresonin që, kur të hipnin në atë lartësi, do të arrinin qiellin dhe do ta shihnin tërë botën prej andej?… Mirëpo muri që ndërtonin ditën, u rrëzohej natën dhe ata nuk e rreshtnin kurrë punën… A nuk ishte për t’u pasur zili vullneti i tyre?… Sikur ta kishin njerëzit sot, atë fuqi, atë vullnet…, - psherëtinte Kostandini, i cili dukej se e adhuronte marrëzisht, ishte pothuajse i verbuar prej madhështisë së botës elime dhe dëshira për t’u folur të tjerëve për elimët i ishte shndërruar në mani…
Në fund të çdo rrëfimi Kostandini nuk harronte të nxirrte përfundimin se jo vetëm çamët, por tërë shqiptarët janë pasardhës të elimëve, prandaj, ndryshe nga kombësitë e tjera, janë aq të aftë për të mbijetuar edhe në rrethana nga më të jashtëzakonshmet.
Shkëputur nga tregimi “Elimët”,
përmbledhur në vëllimin me tregime
“Aromë Çamërie” (2004).
Monday, December 21, 2009
Wednesday, December 9, 2009
Skulptori çam Idriz Balani
1
Fillesat e fantazisë artistike
I ardhur nga krahina e mrekullueshme e Çamërisë së përvëluar dhe i rritur në bregdetin durrsak që megjithëse i mahnitshëm, kurrë nuk arriti që t’ia shuante mallin dhe trishtimin për historinë e vendlindjes së të parëve të tij, djaloshi nga fshati Vërvë i Konispolit, Idriz Balani, çdo gjë të bukur që kishte në shpirt e derdhi në art. Dhe nëse krateri poetik i shpirtit të tij pati shpërthim të madh, sot kushdo këtë shpërthim mund ta gjejë të përpunuar artistikisht në magmën shpirtërore të dhjetëra ideve e kompozimeve njerëzish të shquar, të ringjallur prej dorës mjeshtërore të Idriz Balanit. Dallgët e bregdetit durrsak dhe dallgët e dhimbjes për historinë e Çamërisë martire janë të ngërthyera së bashku në tiparet e valëzuara të personazheve të tij që rrahin ende papushim fantazinë artistike si dallgët e gjakut çam që i rreh me forcë në deje. Dhe së bashku me punën e përditshme të krijimit, Çamëria i pulson me forcë në dallgët shpirtërore krijuese duke i dhënë edhe atë ushqim shpirtëror të domosdoshëm për një artist me botë të madhe, botë ku notojnë heronjtë biblikë të Çamërisë në eksodin e brendshëm të tragjedisë shqiptare dhe që enden që nga këngët e Çelo Mezanit e deri tek motivet e Bilal Xhaferrit, të cilit Balani, në veprën e fundit po ia kthen Durrësit dhe vendit që Xhaferri e deshi dhe që i shërbeu si një trampolinë për t’u hedhur në etjen e vet drejt lirisë shpirtërore e fizike. Balani po ia kthen tashmë Durrësit në trajtën e një mesie çame në Bronx, me krahë shqiponje të Pirros së Epirit që u thoshte ushtarëve të vet: “Unë jam shqiponja, ju jeni krahët e mi”.
Sot në studion e Idriz Balanit është rikthyer në trajtën e një shqiponje Bilal Xhaferri, dhe që nga atje në pritje të vendit të ekspozimit ai thërret: “Unë jam shqiponja, kur mu deshën pse më latë pa krahë?... Dhe kjo shqiponjë përsëri të sjell shpirtërisht një dëshirë për fluturim drejt Çamërisë... Dhe vetvetiu të lind pyetja: Kur do të hapet deti, kur do të shterojnë dallgët drejt tokës së premtuar e të rrëmbyer barbarisht me zjarr e gjak, që pikon ende nga kthetrat e shqiponjës së plagosur Çamëri?!...
Studio e Idriz Balanit ndodhet në afërsi të bregdetit të Durrësit, aty ku ka kaluar edhe vitet e fëmijërisë së tij. Sot ai mund të renditet në hierarkinë artistike të artistëve monumentalë të vendit si ndër më të mirët. Që nga veprat e para në shkumës në vitet e fëmijërisë dhe sirenat e bëra më rërë, që ishin veprat e para të kërkimit në laboratorin artistik të nën ndërgjegjes në shpërthim, e deri tek zotërimi i sotëm i shesheve të vendekspozimeve të figurave madhore të historisë kombëtare të Shqipërisë, nuk kanë kaluar shumë vite. Idriz Balani ka qenë padyshim ndër më të suksesshmit brez artistësh që me fuqinë e tyre artistike i janë imponuar kërkesave shpirtërore të vendit në çdo hapësirë mbarëshqiptare. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeçare ai ka bërë bustin e dëshmorit të atdheut, Bido Sejko, emrin e të cilit mbante shkolla e mesme në Konispol. Në vitin 1986, sipas kujtimeve të tij, ka gdhendur portretin e Muharrem Rushitit (Koskalliu), trimit të Çamërisë. “Sirenat” e mitologjisë i kanë sjellë fat atij. Ishte pikërisht një sirenë e konceptuar sipas shijes se tij fëmijërore të asaj kohe që e futi Idrizin në botën e artit të bukur e të veçantë të skulpturës. Ajo qenie e mistershme, fillimisht, i hapi dyert e studios së skulptorit të madh Sabri Tuçe. Dhe koha ka treguar se mjeshtërit e mëdhenj kanë zbuluar e kanë nxjerrë, më pas, talente të mëdhenj. Për këtë “rastësi” Idrizi kujton: “Që i vogël kam filluar, me shkumës, të bëja skulpturat e para. Më pas bënim kuadrate dhe zmadhonim nga kopertinat e librave foto të Skënderbeut, Ismail Qemalit etj. Kam qenë në shkollën fillore kur, rastësisht, takova vajzën e skulptorit Sabri Tuçi, Teutën, e cila sa pa një sirenë deti gjysëm vajzë e gjysëm peshk që e kisha bërë me rërë të lagur në bregdet më tha: “qënke djalë i talentuar”…
Dhe ishte pikërisht kjo nxitje që bëri që në klasën e pestë të fillores Idrizi të fillonte të punonte në studion e Sabri Tuçit,të cilin në vitin 2009 do ia kthente Durrësit në një vepër monumentale në shkëmb dhe në bronx. Do t’ia ringjallte artistikisht qytetit pas baltës së hedhur mbi jetën e profesorit të nderuar.
2
Jeta e lidhur me Çamërinë
Nuk kishte shumë vite që familja e Idrizit kishte ardhur në Durrës. Ai kujton se ata kanë ardhur në Durrës rreth vitit 1954, kur Idrizi ishte vetëm një vjeç. Kishte lindur në Delvinë. Babai i tij kishte qenë partizan në çetën Çamëria dhe punonte në një repart ushtarak të Durrësit. E ëma kishte nisur punë në këtë qytet në bazën grosiste të tregtisë ose BGT, siç quhej atëherë. Bashkëshortët Balani kishin tre fëmijë të cilët nuk iu ndanë asnjëherë punës dhe shkollës. Idrizi, më i madhi, u bë skulptor, Skënderi inxhinier mekanik, ndërsa Sazani studioi për gjuhë të huaja. Më pas Idrizi u martua me Engjëllushen, vajzë Çamërie nga fshati i Hasan Tahsinit dhe i Bilal Xhaferrit, e diplomuar në mjekësi. Me të lindën oy fëmijë: Eneidën, mjeke edhe ajo, dhe djali, Arbëri.
Kur bisedon me Idrizin, ai të thotë me krenari se ka qenë gjithnjë i lidhur shumë shpirtërisht me Çamërinë. “Kur kam qenë fëmijë, - kujton ai, - mbaj mend, që në lagjen ku jetoja e jetoj edhe tani, flitej dialekti çam. Dhe unë nuk e dija që plakave u thonin nënë, por nu, gishtit glisht dhe qumështit klumësht… Mbaj mend që në shtëpinë tonë vinin shumë miq çamë, herë-herë edhe të panjohur, që e gjenin derën e shtëpisë me të pyetur, ngaqë babai gëzonte një respekt të veçantë e kishte emër të mirë në zonën kufitare ku ai kishte punuar.
“Unë, - thotë Idrizi, - i kujtoj me nostalgji ato kohëra. Nuk harrohen lehtë miq si Lutfi Osmani (berber), Xhelo Meto dhe Mulla Mero (babai i Eqerem Dautit) nga goja e të cilëve kam dëgjuar shumë për tragjedinë çame... Ndonëse i vogël mbetesha me gojë hapur dhe herë-herë pa frymë, megjithëse shumë gjëra nuk i kuptoja... Kur u rrita, sipas rregullave të kohës, isha i detyruar të shkruaja biografinë, sa herë që bëja kërkesa për shkollë apo punë dhe, një ndër pikat kryesore që më bënte të ndjehesha më krenar, ishte kur shkruaja që babai im kishte marrë pjesë që në ditën e parë të formimit të çetës partizane “Çamëria”, Markat, më 2 Shkurt 1943.
3
Arti
Idriz Balani tregohet modest teksa na flet për rrugën e ngjitjes së jetës së vet artistike, pa kërkuar të thotë të pathënat e të zmadhojë të paqënat, siç veprojnë shumë të tjerë, që edhe pse nuk kanë dhënë ndonjë kontribut në ndonjë fushë të caktuar, përpiqen të shkruajnë e të përfshijnë në biografitë e tyre, përmes “mercenarëve” të shtypit, gjëra të paqena për të rritur kështu, artificialisht, reputacionin e munguar. Idrizi është nga ata burra që ka përveshur krahët pa asnjë pretendim për llojin e punës, por pa iu ndarë kurrë rrugës artistike. Ai ka punuar, fillimisht, në kantierin detar e më pas në Ndërmarrjen “Nish-Tulla” të asaj kohë, punë tepër e rëndë, por ashtu siç punonte në prodhimin e tullave për strehimin e njerëzve, ai krijonte, shpirtërisht, skulptura të mrekullueshme, për t’ua zbukuruar jetën banorëve të atyre banesave të varfëra. Sot veprat monumentale te Idriz Balanit janë ngado. Në sheshet e kryesore të qytetit të Durrësit ndodhen të ekspozuara busti i Telat Nogës, Kozma Nushit, Naim Frashërit , bust i vendosur fare pranë Shkollës së Mesme me të njëjtin emër, basorelievi triptik, në Shkollën e Mesme “Leonik Tomeo” vëpër e bërë në bashkautorësi me skulptoren Liljana Cika (Kosturi ), monumentin e rrallë të kompozuar në bronx e në shkëmb të mësuesit të tij Sabri Tuçit, monumentin e fshatit Çetë të Kavajës, (vepër e bërë në bashkëpunim me skulptorin e njohur durrsak Dhimitër Harallambi). Në ambientet e brendëshme të shkollës 9-të vjeçare "Viçens Prendushi" është ekspozuar vepra në skulputurë e klerikut të pushkatuar Prendushi. Ai ka gdhendur edhe bustin e Olsi Laskut.
Veprat e Idriz Balanit janë të ekspozuara edhe në Kosovë. Të tilla janë: Busti i Haxhi Zekës, vendosur në qytetin e Pejës më 28 nëntor të vitit 2005, kompozuar në bashkëpunim me kolgun e vet Qazim Kërtusha, busti i Skëndrbeut, vendosur në shkollën “Skënderbeu” të fshatit Blinisht të Pejës, busti i Ibrahim Rugovës, i cili sot ndodhet në sallën e Kuvendit Komunal të Pejës dhe që pret të ekspozohet në Parkun e këtij qyteti. Edhe pse kemi të bëjmë me një arsenal të vërtetë veprash artistike të ekspozuara në sheshet më kryesore të trevave mbarëshqipëtare, kuptojmë se ato janë vetëm maja e aisbergut e punës artistike të Idriz Balanit.
4
Bilal Xhaferri në Bronx
Bilal Xhaferri ndodhet tashmë në studion e tij. Ai është një monument i sapo përfunduar dhe që pret të niset drejt një piedestali të ri, në një prej shesheve të qytetit të Durr[sit. I konceptuar në një mënyrë artistike të re, Xhaferri i Balanit shpreh konceptimin e ri artistik të brezit të sotëm ku ndërthuret historia, arti dhe pavdeksia e atij që mori fluturimin në drejtim të hapësirave të lirisë së munguar, ndonëse lirinë e vet personale nuk e shkëputi kurrë nga lufta për lirinë e vendit të vet, Çamërisë... Monumenti i Xhaferrit, ndërtuar simbolikisht mbi telat me gjermba në këmbët e një shqiponje, na jep të kuptojmë se, më në fund ai e ka vetëfliruar shpirtin prej luftëtari, ndërsa telat i kanë mbetur ende nëpë këmbë Çamërisë...
Në studio ndodhen edhe variante të tjera të shkëlqyera me portretin e tij simpatik; bashkëbisedojme me Idrizin dhe ai na shpiegon se si i lindi ideja për ta bërë këtë vepër dhe mbi misionin e saj artistik e shpirtëror. Ai thotë: në ato vite kur Xhaferri banonte në Durrës, unë nuk e kujtoj dot se kam qënë i vogël. Po në vitet 1960 - 68 kam njohur një grup të rinjsh të Durrësit, midis të cilëve ishte edhe Abaz Veizi dhe në këtë kohë patëm dëgjuar edhe për Bilal Xhaferrin, por duke patur ai moshë të madhe, unë nuk arrita ta njoh dot dhe sigurisht pas arratisjes së bujëshme të tij, për të kam dëgjuar gjërat më të zeza të mundshme. Si në Durrës, ashtu edhe në Konispol ku përmendej emri i tij. Në biseda të ndryshme me kushëririn e tij Edip Hoxhën, kuptoja se ai e vlerësonte shumë si poet dhe pas viteve 90, në ato pak takime që kam pasur me poetin Namik Mane është folur edhe më shumë për vlerat e tij, por me kaq nuk mund të bëja vlerësimet e duhura si skulptor. Edhe ato pak lexime, shton Idrizi, unë nuk mund të them se i kam lexuar të gjitha veprat e Bilalit, nuk mund të më jepnin shkëndijën krijuese për të bërë këtë vepër. Ajo që më bëri të mendoj për t’ju futur punës, ishte publicistika për Bilal Xhaferrin e shkruar nga shkrimtari Shefki Hysa, të cilin, pasi e lexova, e mora në telefon dhe i thashë shprehimisht që: “Libri yt më ka intriguar të merrem me figurën e Bilal Xhaferrit”...
Që nga ato momente, thotë Idrizi, nuk mendoja thjesht një bust ose portret, por përfytyroja një lloj monumenti ndryshe dhe këtë të vendosur në qytetin e Durrësit, qytet ku Bilali mund të thuhet se e filloi krijimtarinë e tij, u afirmua, u internua, dhe më pas u arratis. Ajo që më bëri përshtypje, thotë me tej autori i monumentit të Xhaferrit, ishte fakti që edhe pse iku në Amerikë, ai kurrë nuk rreshti së punuari për atdheun e vet, Shqiprinë, Kosovën, Çamërinë…
Idrizi zgjat dorën dhe sjell një faqe ballore gazete të tijën dhe thotë se në Amerikë Bilali themeloi e drejtoi revistën " Krahu i Shqiponjës" një revistë politiko, letrare e shoqërore që e botonte Lidhja Çame ne mërgim. Në kopertinën e fotokopjuar të kësaj reviste shihen qartë telat me gjemba dhe zinxhiri. “Ato që rrethonin atëherë Shqipërinë”, - thotë Idrizi.
Më pas Idriz Balani tregon se: “I nisur nga këto detaje, këto tela me gjëmba i ktheva në një motiv, të cilat janë të vendosura nën një kompozim tek pjesa e këmbëve, tela që janë shkelur nga Bilali”... Skulptori hesht pak dhe gjithë frymëzim shton duke folur si me veten: “...Dhe ky krahu i shqiponjës me portretin e tij... shpaloset tamam si një engjëll, i cili do t’i sjellë Shqipërisë Lirinë e Pashmangshme!”...
Idrizi shpiegon dhe komenton edhe dy pasazhe nga vepra poetike e Xhaferrit të vëna mbi monument. Njëra është nga "Baladë çame", ku shkruhet: “Toka Çame e mbuluar nga retë, rënkon e mbytur me gjak dhe lot, e mbetur e shkretë, e mbetur pa zot”... Është kjo një thirrje e hapur për të mos e harruar Çamërinë... Citohet dhe një pjesë tjetër nga poema “Mjegulla” e shkruar disa ditë para se Bilali të arratisej: “Çomaga mizore e kohës, rrëzoi dhe perënditë e pavdekshme!”...
Do të thoja se kjo mënyrë të shkruari, thekson Idrizi, ishte një guxim prej budallai, ishte vetëvrasje t’i shkruaje ato vargje në ato vite, idetë e të cilave realisht ishin të drejtpërdrejta kundër udhëheqjes së kohës. Dihet se censura komuniste e asaj kohe të persekutonte, gjë që e bëri edhe me disidentin Bilal Xhaferri...
Dhe tashmë, falë punës së përkushtuar të skulptorit çam Idriz Balani, Durrësi pret birin e vet shpirtëror Xhaferrin e rikthyer në... bronx!...
Mark Brunga
1
Fillesat e fantazisë artistike
I ardhur nga krahina e mrekullueshme e Çamërisë së përvëluar dhe i rritur në bregdetin durrsak që megjithëse i mahnitshëm, kurrë nuk arriti që t’ia shuante mallin dhe trishtimin për historinë e vendlindjes së të parëve të tij, djaloshi nga fshati Vërvë i Konispolit, Idriz Balani, çdo gjë të bukur që kishte në shpirt e derdhi në art. Dhe nëse krateri poetik i shpirtit të tij pati shpërthim të madh, sot kushdo këtë shpërthim mund ta gjejë të përpunuar artistikisht në magmën shpirtërore të dhjetëra ideve e kompozimeve njerëzish të shquar, të ringjallur prej dorës mjeshtërore të Idriz Balanit. Dallgët e bregdetit durrsak dhe dallgët e dhimbjes për historinë e Çamërisë martire janë të ngërthyera së bashku në tiparet e valëzuara të personazheve të tij që rrahin ende papushim fantazinë artistike si dallgët e gjakut çam që i rreh me forcë në deje. Dhe së bashku me punën e përditshme të krijimit, Çamëria i pulson me forcë në dallgët shpirtërore krijuese duke i dhënë edhe atë ushqim shpirtëror të domosdoshëm për një artist me botë të madhe, botë ku notojnë heronjtë biblikë të Çamërisë në eksodin e brendshëm të tragjedisë shqiptare dhe që enden që nga këngët e Çelo Mezanit e deri tek motivet e Bilal Xhaferrit, të cilit Balani, në veprën e fundit po ia kthen Durrësit dhe vendit që Xhaferri e deshi dhe që i shërbeu si një trampolinë për t’u hedhur në etjen e vet drejt lirisë shpirtërore e fizike. Balani po ia kthen tashmë Durrësit në trajtën e një mesie çame në Bronx, me krahë shqiponje të Pirros së Epirit që u thoshte ushtarëve të vet: “Unë jam shqiponja, ju jeni krahët e mi”.
Sot në studion e Idriz Balanit është rikthyer në trajtën e një shqiponje Bilal Xhaferri, dhe që nga atje në pritje të vendit të ekspozimit ai thërret: “Unë jam shqiponja, kur mu deshën pse më latë pa krahë?... Dhe kjo shqiponjë përsëri të sjell shpirtërisht një dëshirë për fluturim drejt Çamërisë... Dhe vetvetiu të lind pyetja: Kur do të hapet deti, kur do të shterojnë dallgët drejt tokës së premtuar e të rrëmbyer barbarisht me zjarr e gjak, që pikon ende nga kthetrat e shqiponjës së plagosur Çamëri?!...
Studio e Idriz Balanit ndodhet në afërsi të bregdetit të Durrësit, aty ku ka kaluar edhe vitet e fëmijërisë së tij. Sot ai mund të renditet në hierarkinë artistike të artistëve monumentalë të vendit si ndër më të mirët. Që nga veprat e para në shkumës në vitet e fëmijërisë dhe sirenat e bëra më rërë, që ishin veprat e para të kërkimit në laboratorin artistik të nën ndërgjegjes në shpërthim, e deri tek zotërimi i sotëm i shesheve të vendekspozimeve të figurave madhore të historisë kombëtare të Shqipërisë, nuk kanë kaluar shumë vite. Idriz Balani ka qenë padyshim ndër më të suksesshmit brez artistësh që me fuqinë e tyre artistike i janë imponuar kërkesave shpirtërore të vendit në çdo hapësirë mbarëshqiptare. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeçare ai ka bërë bustin e dëshmorit të atdheut, Bido Sejko, emrin e të cilit mbante shkolla e mesme në Konispol. Në vitin 1986, sipas kujtimeve të tij, ka gdhendur portretin e Muharrem Rushitit (Koskalliu), trimit të Çamërisë. “Sirenat” e mitologjisë i kanë sjellë fat atij. Ishte pikërisht një sirenë e konceptuar sipas shijes se tij fëmijërore të asaj kohe që e futi Idrizin në botën e artit të bukur e të veçantë të skulpturës. Ajo qenie e mistershme, fillimisht, i hapi dyert e studios së skulptorit të madh Sabri Tuçe. Dhe koha ka treguar se mjeshtërit e mëdhenj kanë zbuluar e kanë nxjerrë, më pas, talente të mëdhenj. Për këtë “rastësi” Idrizi kujton: “Që i vogël kam filluar, me shkumës, të bëja skulpturat e para. Më pas bënim kuadrate dhe zmadhonim nga kopertinat e librave foto të Skënderbeut, Ismail Qemalit etj. Kam qenë në shkollën fillore kur, rastësisht, takova vajzën e skulptorit Sabri Tuçi, Teutën, e cila sa pa një sirenë deti gjysëm vajzë e gjysëm peshk që e kisha bërë me rërë të lagur në bregdet më tha: “qënke djalë i talentuar”…
Dhe ishte pikërisht kjo nxitje që bëri që në klasën e pestë të fillores Idrizi të fillonte të punonte në studion e Sabri Tuçit,të cilin në vitin 2009 do ia kthente Durrësit në një vepër monumentale në shkëmb dhe në bronx. Do t’ia ringjallte artistikisht qytetit pas baltës së hedhur mbi jetën e profesorit të nderuar.
2
Jeta e lidhur me Çamërinë
Nuk kishte shumë vite që familja e Idrizit kishte ardhur në Durrës. Ai kujton se ata kanë ardhur në Durrës rreth vitit 1954, kur Idrizi ishte vetëm një vjeç. Kishte lindur në Delvinë. Babai i tij kishte qenë partizan në çetën Çamëria dhe punonte në një repart ushtarak të Durrësit. E ëma kishte nisur punë në këtë qytet në bazën grosiste të tregtisë ose BGT, siç quhej atëherë. Bashkëshortët Balani kishin tre fëmijë të cilët nuk iu ndanë asnjëherë punës dhe shkollës. Idrizi, më i madhi, u bë skulptor, Skënderi inxhinier mekanik, ndërsa Sazani studioi për gjuhë të huaja. Më pas Idrizi u martua me Engjëllushen, vajzë Çamërie nga fshati i Hasan Tahsinit dhe i Bilal Xhaferrit, e diplomuar në mjekësi. Me të lindën oy fëmijë: Eneidën, mjeke edhe ajo, dhe djali, Arbëri.
Kur bisedon me Idrizin, ai të thotë me krenari se ka qenë gjithnjë i lidhur shumë shpirtërisht me Çamërinë. “Kur kam qenë fëmijë, - kujton ai, - mbaj mend, që në lagjen ku jetoja e jetoj edhe tani, flitej dialekti çam. Dhe unë nuk e dija që plakave u thonin nënë, por nu, gishtit glisht dhe qumështit klumësht… Mbaj mend që në shtëpinë tonë vinin shumë miq çamë, herë-herë edhe të panjohur, që e gjenin derën e shtëpisë me të pyetur, ngaqë babai gëzonte një respekt të veçantë e kishte emër të mirë në zonën kufitare ku ai kishte punuar.
“Unë, - thotë Idrizi, - i kujtoj me nostalgji ato kohëra. Nuk harrohen lehtë miq si Lutfi Osmani (berber), Xhelo Meto dhe Mulla Mero (babai i Eqerem Dautit) nga goja e të cilëve kam dëgjuar shumë për tragjedinë çame... Ndonëse i vogël mbetesha me gojë hapur dhe herë-herë pa frymë, megjithëse shumë gjëra nuk i kuptoja... Kur u rrita, sipas rregullave të kohës, isha i detyruar të shkruaja biografinë, sa herë që bëja kërkesa për shkollë apo punë dhe, një ndër pikat kryesore që më bënte të ndjehesha më krenar, ishte kur shkruaja që babai im kishte marrë pjesë që në ditën e parë të formimit të çetës partizane “Çamëria”, Markat, më 2 Shkurt 1943.
3
Arti
Idriz Balani tregohet modest teksa na flet për rrugën e ngjitjes së jetës së vet artistike, pa kërkuar të thotë të pathënat e të zmadhojë të paqënat, siç veprojnë shumë të tjerë, që edhe pse nuk kanë dhënë ndonjë kontribut në ndonjë fushë të caktuar, përpiqen të shkruajnë e të përfshijnë në biografitë e tyre, përmes “mercenarëve” të shtypit, gjëra të paqena për të rritur kështu, artificialisht, reputacionin e munguar. Idrizi është nga ata burra që ka përveshur krahët pa asnjë pretendim për llojin e punës, por pa iu ndarë kurrë rrugës artistike. Ai ka punuar, fillimisht, në kantierin detar e më pas në Ndërmarrjen “Nish-Tulla” të asaj kohë, punë tepër e rëndë, por ashtu siç punonte në prodhimin e tullave për strehimin e njerëzve, ai krijonte, shpirtërisht, skulptura të mrekullueshme, për t’ua zbukuruar jetën banorëve të atyre banesave të varfëra. Sot veprat monumentale te Idriz Balanit janë ngado. Në sheshet e kryesore të qytetit të Durrësit ndodhen të ekspozuara busti i Telat Nogës, Kozma Nushit, Naim Frashërit , bust i vendosur fare pranë Shkollës së Mesme me të njëjtin emër, basorelievi triptik, në Shkollën e Mesme “Leonik Tomeo” vëpër e bërë në bashkautorësi me skulptoren Liljana Cika (Kosturi ), monumentin e rrallë të kompozuar në bronx e në shkëmb të mësuesit të tij Sabri Tuçit, monumentin e fshatit Çetë të Kavajës, (vepër e bërë në bashkëpunim me skulptorin e njohur durrsak Dhimitër Harallambi). Në ambientet e brendëshme të shkollës 9-të vjeçare "Viçens Prendushi" është ekspozuar vepra në skulputurë e klerikut të pushkatuar Prendushi. Ai ka gdhendur edhe bustin e Olsi Laskut.
Veprat e Idriz Balanit janë të ekspozuara edhe në Kosovë. Të tilla janë: Busti i Haxhi Zekës, vendosur në qytetin e Pejës më 28 nëntor të vitit 2005, kompozuar në bashkëpunim me kolgun e vet Qazim Kërtusha, busti i Skëndrbeut, vendosur në shkollën “Skënderbeu” të fshatit Blinisht të Pejës, busti i Ibrahim Rugovës, i cili sot ndodhet në sallën e Kuvendit Komunal të Pejës dhe që pret të ekspozohet në Parkun e këtij qyteti. Edhe pse kemi të bëjmë me një arsenal të vërtetë veprash artistike të ekspozuara në sheshet më kryesore të trevave mbarëshqipëtare, kuptojmë se ato janë vetëm maja e aisbergut e punës artistike të Idriz Balanit.
4
Bilal Xhaferri në Bronx
Bilal Xhaferri ndodhet tashmë në studion e tij. Ai është një monument i sapo përfunduar dhe që pret të niset drejt një piedestali të ri, në një prej shesheve të qytetit të Durr[sit. I konceptuar në një mënyrë artistike të re, Xhaferri i Balanit shpreh konceptimin e ri artistik të brezit të sotëm ku ndërthuret historia, arti dhe pavdeksia e atij që mori fluturimin në drejtim të hapësirave të lirisë së munguar, ndonëse lirinë e vet personale nuk e shkëputi kurrë nga lufta për lirinë e vendit të vet, Çamërisë... Monumenti i Xhaferrit, ndërtuar simbolikisht mbi telat me gjermba në këmbët e një shqiponje, na jep të kuptojmë se, më në fund ai e ka vetëfliruar shpirtin prej luftëtari, ndërsa telat i kanë mbetur ende nëpë këmbë Çamërisë...
Në studio ndodhen edhe variante të tjera të shkëlqyera me portretin e tij simpatik; bashkëbisedojme me Idrizin dhe ai na shpiegon se si i lindi ideja për ta bërë këtë vepër dhe mbi misionin e saj artistik e shpirtëror. Ai thotë: në ato vite kur Xhaferri banonte në Durrës, unë nuk e kujtoj dot se kam qënë i vogël. Po në vitet 1960 - 68 kam njohur një grup të rinjsh të Durrësit, midis të cilëve ishte edhe Abaz Veizi dhe në këtë kohë patëm dëgjuar edhe për Bilal Xhaferrin, por duke patur ai moshë të madhe, unë nuk arrita ta njoh dot dhe sigurisht pas arratisjes së bujëshme të tij, për të kam dëgjuar gjërat më të zeza të mundshme. Si në Durrës, ashtu edhe në Konispol ku përmendej emri i tij. Në biseda të ndryshme me kushëririn e tij Edip Hoxhën, kuptoja se ai e vlerësonte shumë si poet dhe pas viteve 90, në ato pak takime që kam pasur me poetin Namik Mane është folur edhe më shumë për vlerat e tij, por me kaq nuk mund të bëja vlerësimet e duhura si skulptor. Edhe ato pak lexime, shton Idrizi, unë nuk mund të them se i kam lexuar të gjitha veprat e Bilalit, nuk mund të më jepnin shkëndijën krijuese për të bërë këtë vepër. Ajo që më bëri të mendoj për t’ju futur punës, ishte publicistika për Bilal Xhaferrin e shkruar nga shkrimtari Shefki Hysa, të cilin, pasi e lexova, e mora në telefon dhe i thashë shprehimisht që: “Libri yt më ka intriguar të merrem me figurën e Bilal Xhaferrit”...
Që nga ato momente, thotë Idrizi, nuk mendoja thjesht një bust ose portret, por përfytyroja një lloj monumenti ndryshe dhe këtë të vendosur në qytetin e Durrësit, qytet ku Bilali mund të thuhet se e filloi krijimtarinë e tij, u afirmua, u internua, dhe më pas u arratis. Ajo që më bëri përshtypje, thotë me tej autori i monumentit të Xhaferrit, ishte fakti që edhe pse iku në Amerikë, ai kurrë nuk rreshti së punuari për atdheun e vet, Shqiprinë, Kosovën, Çamërinë…
Idrizi zgjat dorën dhe sjell një faqe ballore gazete të tijën dhe thotë se në Amerikë Bilali themeloi e drejtoi revistën " Krahu i Shqiponjës" një revistë politiko, letrare e shoqërore që e botonte Lidhja Çame ne mërgim. Në kopertinën e fotokopjuar të kësaj reviste shihen qartë telat me gjemba dhe zinxhiri. “Ato që rrethonin atëherë Shqipërinë”, - thotë Idrizi.
Më pas Idriz Balani tregon se: “I nisur nga këto detaje, këto tela me gjëmba i ktheva në një motiv, të cilat janë të vendosura nën një kompozim tek pjesa e këmbëve, tela që janë shkelur nga Bilali”... Skulptori hesht pak dhe gjithë frymëzim shton duke folur si me veten: “...Dhe ky krahu i shqiponjës me portretin e tij... shpaloset tamam si një engjëll, i cili do t’i sjellë Shqipërisë Lirinë e Pashmangshme!”...
Idrizi shpiegon dhe komenton edhe dy pasazhe nga vepra poetike e Xhaferrit të vëna mbi monument. Njëra është nga "Baladë çame", ku shkruhet: “Toka Çame e mbuluar nga retë, rënkon e mbytur me gjak dhe lot, e mbetur e shkretë, e mbetur pa zot”... Është kjo një thirrje e hapur për të mos e harruar Çamërinë... Citohet dhe një pjesë tjetër nga poema “Mjegulla” e shkruar disa ditë para se Bilali të arratisej: “Çomaga mizore e kohës, rrëzoi dhe perënditë e pavdekshme!”...
Do të thoja se kjo mënyrë të shkruari, thekson Idrizi, ishte një guxim prej budallai, ishte vetëvrasje t’i shkruaje ato vargje në ato vite, idetë e të cilave realisht ishin të drejtpërdrejta kundër udhëheqjes së kohës. Dihet se censura komuniste e asaj kohe të persekutonte, gjë që e bëri edhe me disidentin Bilal Xhaferri...
Dhe tashmë, falë punës së përkushtuar të skulptorit çam Idriz Balani, Durrësi pret birin e vet shpirtëror Xhaferrin e rikthyer në... bronx!...
Mark Brunga
Tuesday, December 1, 2009
Mësuesi dibran
Gëzim Aqif Bare u lind më 12 qershor 1962 në Zalldardhë të Dibrës. Vendlindja e tij shquhet për traditat e saj të hershme kulturore dhe arsimdashëse, por edhe për trimëri. Mençuria ishte një nga karakteristikat e burrave të kësaj krahine. Me këto cilësi u edukua edhe Gëzimi, i cili mësimet e para i mori në shkollën tetëvjeçare të vendlindjes. Pasi kreu dhe shkollën e mesme në qytetin e Peshkopisë me rezultate të shkëlqyera, ndoqi studimet e larta në Universitetin e Tiranës, në degën bio-kimi dhe u diplomua në vitin 1987. Pas marrjes së diplomës filloi punë si mësues në shkollën e mesme të Zalldardhës, në vitin 1991 caktohet edhe drejtor i kësaj shkolle.
Me ardhjen e demokracisë, kur u bë e mundur lëvizja e lirë e popullsisë, Gëzimi vendoset familjarisht në fshatin Sallmone të Durrësit, ndërkohë emërohet si drejtor i shkollës së mesme të bashkuar të Kullës. Në këtë shkollë ai shquhet si mësues i aftë dhe i dashur, si drejtues me përvojë dhe si intelektual me horizont të gjerë, një ndër intelektualët më të spikatur të shoqatës “Malsia”, organizatë joqeveritare e krijuar dhe e drejtuar nga djemtë e larguar nga malësitë veriore dhe të vendosur kryesisht në Shqipërinë qendrore, veçanërisht në Durrësin bregdetar dhe në Kryeqytet.
Për aftësitë e tij në fillimet e proceseve demokratike një ndër forcat politike e propozoi të kandidonte për deputet. Vështirë e pati kundërshtari politik përballë figurës së mësuesit të nderuar, Gëzimit. Në vendlindjen e tij u zhvillua një garë e vërtetë elektorale, të cilën e fitoi kundërshtari, jo për vlerat e larta, por se përfaqësonte partinë politike më të fuqishme. Dhe dihet botërisht që në vende të vogla si Shqipëria, vota i jepet partisë e jo kandidatit. S' ke si i shpëton kësaj mendësie. Ndoshta do ta ndryshojë e ardhmja.
Në zgjedhjet e kaluara për pushtetin vendor, megjithëse Gëzimi kandidoi përsëri në emër të një partie të vogël, mundi të fitonte si këshilltar bashkiak në qytetin e vogël të Sukthit, në sajë të respektit që ka krijuar te njerëzit si mësues dhe si intelektual i nderuar. Arriti të zgjidhej edhe si zëvendëskryetar i Këshillit Bashkiak në Bashkinë e Sukthit, një sukses tjetër ky falë aftësive të veta intelektuale.
Gëzimi shoqërohet veçanërisht me çamët nisur nga traditat e përafërta të Dibrës e Çamërisë. Është mik i tyre dhe i ngacmon shpesh me humor: Të paktën ju, çamët, nuk duhet të qaheni nga ne, malokët, se ju kemi shpëtuar. Që kur zbritëm ne nga malet dhe erdhëm e u vendosëm në bregdet e nëpër fusha, vendasit i harruan sharjet për juve dhe një e dy shprehen ndaj nesh: “Malokët e dreqit”...
Tërë ata që e njohin shprehen me respekt: “Ky djalë vërtet erdhi nga Malsia, por nuk u soll si malok, si "çeçen", si disa të pakulturuar që zbritën nga malet në periferitë e qytetërimit dhe krijuan veç telashe. Përkundrazi, Gëzimi me zotësinë e tij diti si t’i përshtatej qytetërimit dhe të bëhej pjesë e tij. Tani atë nuk e dallon nga ne. Është njeri i thjeshtë e punëtor. Intelektual i zgjuar e iniciator. Mësues model dhe drejtues i zoti. Djem si Gëzimi e nderojnë shoqatën “Malsia”. Lum si shoqata që e ka!”...
Elim Xanxari
Gëzim Aqif Bare u lind më 12 qershor 1962 në Zalldardhë të Dibrës. Vendlindja e tij shquhet për traditat e saj të hershme kulturore dhe arsimdashëse, por edhe për trimëri. Mençuria ishte një nga karakteristikat e burrave të kësaj krahine. Me këto cilësi u edukua edhe Gëzimi, i cili mësimet e para i mori në shkollën tetëvjeçare të vendlindjes. Pasi kreu dhe shkollën e mesme në qytetin e Peshkopisë me rezultate të shkëlqyera, ndoqi studimet e larta në Universitetin e Tiranës, në degën bio-kimi dhe u diplomua në vitin 1987. Pas marrjes së diplomës filloi punë si mësues në shkollën e mesme të Zalldardhës, në vitin 1991 caktohet edhe drejtor i kësaj shkolle.
Me ardhjen e demokracisë, kur u bë e mundur lëvizja e lirë e popullsisë, Gëzimi vendoset familjarisht në fshatin Sallmone të Durrësit, ndërkohë emërohet si drejtor i shkollës së mesme të bashkuar të Kullës. Në këtë shkollë ai shquhet si mësues i aftë dhe i dashur, si drejtues me përvojë dhe si intelektual me horizont të gjerë, një ndër intelektualët më të spikatur të shoqatës “Malsia”, organizatë joqeveritare e krijuar dhe e drejtuar nga djemtë e larguar nga malësitë veriore dhe të vendosur kryesisht në Shqipërinë qendrore, veçanërisht në Durrësin bregdetar dhe në Kryeqytet.
Për aftësitë e tij në fillimet e proceseve demokratike një ndër forcat politike e propozoi të kandidonte për deputet. Vështirë e pati kundërshtari politik përballë figurës së mësuesit të nderuar, Gëzimit. Në vendlindjen e tij u zhvillua një garë e vërtetë elektorale, të cilën e fitoi kundërshtari, jo për vlerat e larta, por se përfaqësonte partinë politike më të fuqishme. Dhe dihet botërisht që në vende të vogla si Shqipëria, vota i jepet partisë e jo kandidatit. S' ke si i shpëton kësaj mendësie. Ndoshta do ta ndryshojë e ardhmja.
Në zgjedhjet e kaluara për pushtetin vendor, megjithëse Gëzimi kandidoi përsëri në emër të një partie të vogël, mundi të fitonte si këshilltar bashkiak në qytetin e vogël të Sukthit, në sajë të respektit që ka krijuar te njerëzit si mësues dhe si intelektual i nderuar. Arriti të zgjidhej edhe si zëvendëskryetar i Këshillit Bashkiak në Bashkinë e Sukthit, një sukses tjetër ky falë aftësive të veta intelektuale.
Gëzimi shoqërohet veçanërisht me çamët nisur nga traditat e përafërta të Dibrës e Çamërisë. Është mik i tyre dhe i ngacmon shpesh me humor: Të paktën ju, çamët, nuk duhet të qaheni nga ne, malokët, se ju kemi shpëtuar. Që kur zbritëm ne nga malet dhe erdhëm e u vendosëm në bregdet e nëpër fusha, vendasit i harruan sharjet për juve dhe një e dy shprehen ndaj nesh: “Malokët e dreqit”...
Tërë ata që e njohin shprehen me respekt: “Ky djalë vërtet erdhi nga Malsia, por nuk u soll si malok, si "çeçen", si disa të pakulturuar që zbritën nga malet në periferitë e qytetërimit dhe krijuan veç telashe. Përkundrazi, Gëzimi me zotësinë e tij diti si t’i përshtatej qytetërimit dhe të bëhej pjesë e tij. Tani atë nuk e dallon nga ne. Është njeri i thjeshtë e punëtor. Intelektual i zgjuar e iniciator. Mësues model dhe drejtues i zoti. Djem si Gëzimi e nderojnë shoqatën “Malsia”. Lum si shoqata që e ka!”...
Elim Xanxari
Saturday, November 28, 2009
Miku i sakrificave – Naim Nimani
Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani) u lind më 19 gusht 1971 në fshatin Truen të Pukës në një familje atdhetare. Aty kaloi fëmininë dhe u arsimua. Pas mbarimit të shkollës së mesme, si shumë djem shqiptarë që i gjeti pa punë ndryshimi i sistemit komunist, më 1991, u detyrua të mërgonte në Greqi, Angli e gjetkë për të siguruar bukën. Ndërkohë familja e tij erdhi e u vendos në qytetin e Durrësit. Naimi, pas disa vitesh pune si emigrant ekonomik jashtë shtetit, u kthye dhe filloi të merrej me biznese të ndryshme në Durrës. Tani i është përkushtuar tërësisht karrierës si biznesmen. Ai është martuar dhe një pjesë të mirë të kohës së lirë ia kushton familjes së vet. Ka tre fëmijë, dy vajza dhe një djalë. Vajza e madhe, Arminda, është dhjetë vjeç, Sara, e dyta, tetë vjeç dhe djali, Emirgeni, është gjashtë vjeç. Janë fëmijë të mbarë që ia dëgjojnë fjalën të atit dhe mësojnë të ecin në gjurmët e tij.
Naimi është sportdashës, mbasditeve vonë merret me futboll, ndihmon edhe amatorët e boksit për të çarë përpara në rrugën e këtij sporti të vështirë për t’u bërë dikur profesionistë të vërtetë. Një nga ëndrrat e tij më të mëdha, pavarësisht nga pjesa më e madhe e kohës që i marrin bizneset, është dhe dëshira për të eksploruar e njohur botën nëpërmjet udhëtimeve njohëse.
Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani) është, midis të tjerash, edhe atdhetar i mirë që përpiqet me sa mundet për çështjet kombëtare shqiptare, veçanërisht për çështjen çame. Unë e kam njohur rastësisht në vitin 1995 dhe qysh atëherë ai u dashurua me çështjen çame dhe më ka ndjekur me pasion në shumë nga veprimtaritë e mia në të gjitha rrethet e Shqipërisë ku janë vendosur e banojnë çamët. Ka udhëtuar natë e ditë bashkë me mua duke vënë makinat e tij dhe mundësitë ekonomike në dispozicion të çështjes çame. Nuk i është rënduar vetja asnjëherë duke udhëtuar pa pushim, edhe njëzetekatër orë në timon, në rolit e shoferit tim (pa pagesë), kur na e ka kërkuar puna për të lartësuar idealin çam. Ka pasur raste që më ka ndjekur pas në gjithë Shqipërinë edhe kur ka qenë i sëmurë me regjim shtrati prej gripit apo të ftohtit dhe nuk ka përtuar asnjëherë duke u shprehur me të qeshur: Një shef kam unë që nuk kursen as jetën për Çamërinë. Për këtë shef do të ngrihem edhe i vdekur nga varri e jo më i sëmurë nga shtrati, mor po do të ngjallem si Kostandini i Baladës dhe do ta ndjek pas me përkushtim në idealin e tij, Çamërinë.
Ky është pak a shumë portreti i djaloshit Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani), miku im dhe i çamëve, njeri që ka sakrifikuar sa herë më është dashur ndihma e tij...
A nuk ia vlen të sakrifikoj edhe unë për të, të ngrihem qoftë edhe në 12.00 të natës po të ketë nevojë ai për mua dhe për miqtë e mi çamë?!... Po nuk më besoni mua, pyesni edhe kolegun e tij, biznesmenin Shpëtim Çilotaj (edhe ky mik i çamëve), dhe ai do t’ju rrëfejë po të njëjtat karakteristika të Naim Nimanit si njeri që sakrifikon shumë në emër të miqësisë.
Shefki Hysa
Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani) u lind më 19 gusht 1971 në fshatin Truen të Pukës në një familje atdhetare. Aty kaloi fëmininë dhe u arsimua. Pas mbarimit të shkollës së mesme, si shumë djem shqiptarë që i gjeti pa punë ndryshimi i sistemit komunist, më 1991, u detyrua të mërgonte në Greqi, Angli e gjetkë për të siguruar bukën. Ndërkohë familja e tij erdhi e u vendos në qytetin e Durrësit. Naimi, pas disa vitesh pune si emigrant ekonomik jashtë shtetit, u kthye dhe filloi të merrej me biznese të ndryshme në Durrës. Tani i është përkushtuar tërësisht karrierës si biznesmen. Ai është martuar dhe një pjesë të mirë të kohës së lirë ia kushton familjes së vet. Ka tre fëmijë, dy vajza dhe një djalë. Vajza e madhe, Arminda, është dhjetë vjeç, Sara, e dyta, tetë vjeç dhe djali, Emirgeni, është gjashtë vjeç. Janë fëmijë të mbarë që ia dëgjojnë fjalën të atit dhe mësojnë të ecin në gjurmët e tij.
Naimi është sportdashës, mbasditeve vonë merret me futboll, ndihmon edhe amatorët e boksit për të çarë përpara në rrugën e këtij sporti të vështirë për t’u bërë dikur profesionistë të vërtetë. Një nga ëndrrat e tij më të mëdha, pavarësisht nga pjesa më e madhe e kohës që i marrin bizneset, është dhe dëshira për të eksploruar e njohur botën nëpërmjet udhëtimeve njohëse.
Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani) është, midis të tjerash, edhe atdhetar i mirë që përpiqet me sa mundet për çështjet kombëtare shqiptare, veçanërisht për çështjen çame. Unë e kam njohur rastësisht në vitin 1995 dhe qysh atëherë ai u dashurua me çështjen çame dhe më ka ndjekur me pasion në shumë nga veprimtaritë e mia në të gjitha rrethet e Shqipërisë ku janë vendosur e banojnë çamët. Ka udhëtuar natë e ditë bashkë me mua duke vënë makinat e tij dhe mundësitë ekonomike në dispozicion të çështjes çame. Nuk i është rënduar vetja asnjëherë duke udhëtuar pa pushim, edhe njëzetekatër orë në timon, në rolit e shoferit tim (pa pagesë), kur na e ka kërkuar puna për të lartësuar idealin çam. Ka pasur raste që më ka ndjekur pas në gjithë Shqipërinë edhe kur ka qenë i sëmurë me regjim shtrati prej gripit apo të ftohtit dhe nuk ka përtuar asnjëherë duke u shprehur me të qeshur: Një shef kam unë që nuk kursen as jetën për Çamërinë. Për këtë shef do të ngrihem edhe i vdekur nga varri e jo më i sëmurë nga shtrati, mor po do të ngjallem si Kostandini i Baladës dhe do ta ndjek pas me përkushtim në idealin e tij, Çamërinë.
Ky është pak a shumë portreti i djaloshit Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani), miku im dhe i çamëve, njeri që ka sakrifikuar sa herë më është dashur ndihma e tij...
A nuk ia vlen të sakrifikoj edhe unë për të, të ngrihem qoftë edhe në 12.00 të natës po të ketë nevojë ai për mua dhe për miqtë e mi çamë?!... Po nuk më besoni mua, pyesni edhe kolegun e tij, biznesmenin Shpëtim Çilotaj (edhe ky mik i çamëve), dhe ai do t’ju rrëfejë po të njëjtat karakteristika të Naim Nimanit si njeri që sakrifikon shumë në emër të miqësisë.
Shefki Hysa
Thursday, November 19, 2009
Aleksandër Zefi - njeriu i aventurave
Aleksandër Ludovik Zefi u lind në qytetin e Shkodrës më 13 maj 1978. U rrit në një familje të vjetër shkodrane me origjinë të largët nga Shoshi, nga fisi i Bajraktarit. Aleksandri arsimin fillor, tetëvjeçar dhe të mesëm i mori në vendlindje, në Shkodër. Tani është duke përfunduar edhe shkollën e lartë me shkëputje nga puna. Ka disa vite që merret me biznese të ndryshme. I pëlqen gazetaria dhe udhëtimet e largëta të nxitura nga shpirti i aventurës dhe humorit të mirë. Është koleksionist relikesh e sendesh të rralla, veçanërisht i orëve. E zgjedhura e tij është ora e markës Rolex.
Aleksandrit i pëlqejnë shumë argëtimet. Një pjesë të mirë të kohës së lirë e kalon duke luajtur shah, me sportin e mundjes dhe të kthimit të krahut. Është besimtar i mirë i fesë katolike, gjë që nuk e lë pa përmendur në bisedat me miqtë edhe për faktin se është nip i Dom Mikel Gjergjit, njërit nga priftërinjtë atdhetarë të Shkodrës të pushkatuar nga regjimi komunist. Dihet se priftërinjtë katolikë, duke filluar me Pal Engjëllin, autor i formulës së pagëzimit të shkruar për herë të parë në gjuhën shqipe dhe me shkrimin shqip, që njihet edhe si fillesa e shkrimit të shqipes moderne, Bardhin, Budin, Bogdanin, Fishtën e sa e sa të tjerë, kanë qenë e vazhdojnë të jenë atdhetarë të mëdhenj e mbrojtës të flaktë të çështjes kombëtare shqiptare.
Aleksandri krenohet edhe me një fakt tjetër: është nip i luftëtarit atdhetar Zek Jakini, i cili është shquar në luftërat kundër turqve. Madje për bëmat e tij rapsodi popullor i ka thurur këngë. Dhe dihet sa të dëshiruar janë heronjtë e trevave të Shqipërisë Veriore për të hyrë në këngët e popullit. Pikërisht është edhe kjo një nga arsyet që ata u përkushtohen bëmave heroike. Dhe është me fat heroi që hyn në këngë. I urojmë edhe Aleksandit bëmat e aventurat e një heroi, si i pari i tij Zek Jakini, me dëshirën që të hyjë edhe ai në këngët popullore shkodrane.
Elim Xanxari
Aleksandër Ludovik Zefi u lind në qytetin e Shkodrës më 13 maj 1978. U rrit në një familje të vjetër shkodrane me origjinë të largët nga Shoshi, nga fisi i Bajraktarit. Aleksandri arsimin fillor, tetëvjeçar dhe të mesëm i mori në vendlindje, në Shkodër. Tani është duke përfunduar edhe shkollën e lartë me shkëputje nga puna. Ka disa vite që merret me biznese të ndryshme. I pëlqen gazetaria dhe udhëtimet e largëta të nxitura nga shpirti i aventurës dhe humorit të mirë. Është koleksionist relikesh e sendesh të rralla, veçanërisht i orëve. E zgjedhura e tij është ora e markës Rolex.
Aleksandrit i pëlqejnë shumë argëtimet. Një pjesë të mirë të kohës së lirë e kalon duke luajtur shah, me sportin e mundjes dhe të kthimit të krahut. Është besimtar i mirë i fesë katolike, gjë që nuk e lë pa përmendur në bisedat me miqtë edhe për faktin se është nip i Dom Mikel Gjergjit, njërit nga priftërinjtë atdhetarë të Shkodrës të pushkatuar nga regjimi komunist. Dihet se priftërinjtë katolikë, duke filluar me Pal Engjëllin, autor i formulës së pagëzimit të shkruar për herë të parë në gjuhën shqipe dhe me shkrimin shqip, që njihet edhe si fillesa e shkrimit të shqipes moderne, Bardhin, Budin, Bogdanin, Fishtën e sa e sa të tjerë, kanë qenë e vazhdojnë të jenë atdhetarë të mëdhenj e mbrojtës të flaktë të çështjes kombëtare shqiptare.
Aleksandri krenohet edhe me një fakt tjetër: është nip i luftëtarit atdhetar Zek Jakini, i cili është shquar në luftërat kundër turqve. Madje për bëmat e tij rapsodi popullor i ka thurur këngë. Dhe dihet sa të dëshiruar janë heronjtë e trevave të Shqipërisë Veriore për të hyrë në këngët e popullit. Pikërisht është edhe kjo një nga arsyet që ata u përkushtohen bëmave heroike. Dhe është me fat heroi që hyn në këngë. I urojmë edhe Aleksandit bëmat e aventurat e një heroi, si i pari i tij Zek Jakini, me dëshirën që të hyjë edhe ai në këngët popullore shkodrane.
Elim Xanxari
Çamja vizionare
E quajnë Arjeta Çumani. Është nga qyteti i Fierit. Kushdo që e njeh nuk e ka aspak të vështirë të ndërtojë portretin e saj: vajzë ezmerkë, shtatlartë dhe me shumë klas. Pamja e saj serioze, duket sikur të thotë, që me takimin e parë: “Fillimisht flasim për punë e më pas, nëse na tepron koha, që më së shumti nuk arrin e jo më të teprojë, themi edhe ndonjë gjë më shumë”…
E rritur në një familje, ku gërshetoheshin më së miri traditat çame të të atit dhe ato beratase të së ëmës, Arjeta u brumos me më të mirat e mundshme.
“Babai im, Bajram Çumani, - rrëfen ajo - është çam nga fshati Kuç i Igumenicës së Çamërisë, ndërsa nëna ime, ndjesë pastë, rridhte nga një familje qytetare beratase. Them se kam marrë nga të dy prindërit në mënyrë të barabartë: nga mamaja kam marrë kërkesën që gjithçka në jetë të synohet si një perfeksion. Ajo qe një grua e fortë dhe shumë e zonja dhe modeli im i parë deri më sot, më i plotë, i përsosmërisë së një gruaje. Nga babai trashëgoj besnikërinë, karakterin e fortë dhe aftësitë për organizimin e punëve. Ai është njeri që shquhet për lidhje të forta me miqtë. Nga ai kam mësuar të mos jem kurrë pjesë e së keqes, pasi pika e tij më e fortë është orjentimi drejt së mirës. Im atë ishte vetëm trembëdhjetë vjeç kur familja e tij u shpërngul nga Çamëria në drejtim të Shqipërisë. Ai mbeti jetim, nga babai, dy vjet më vonë. Ishte më i madhi ndër fëmijët, kështu që iu desh të ishte edhe baba edhe vëlla i katër vëllezërve të tjerë”.
Teksa e dëgjon të flasë për familjen dhe njerëzit e saj të dashur, në sytë e kaftë i lexohet pa shumë mundim një gëzim i madh që nxjerr në dritë një anë tjetër të karakterit të saj, dashurinë për të afërmit dhe njerëzit e mirë, gjë që zakonisht ia fsheh pamja e rreptë prej zyrtareje.
“Kam dy motra dhe një vëlla, - vazhdon të tregojë ajo. - Ime motër, Silvana, dhe im vëlla, Blendi, jetojnë prej vitesh në Amerikë. Silvana është diplomuar për Stomatologji dhe është e para shqiptare që ka arritur të konvertojë diplomën, duke iu nënshtruar një testi, ku nga 300 pikë të mundshme ka arritur të marrë 295 pikë, ndërsa Blendi është diplomuar për Kirurgji. Ai ka arritur të mbrojë diplomën me një rezultat shumë të mirë, nga 100 pikë të mundshme mori 97 pikë, gjë që i krijoi mundësinë për të qenë një mjek specialist i parapëlqyer”.
Ndër njerëzit e afërm për të cilët Arjeta flet me dashuri dhe respekt, bën pjesë edhe gjyshja Zybe, shamibardhë e me çitjane blu me lule të bardha, gjyshe nga babai, e cila e kishte fjalën të ëmbël si mjalti aromatik i Çamërisë. Në veçanti ajo përmend edhe Çuman Çumanin, xhaxhai i saj.
“Xhaxha Çumani jeton në Amerikë, - thotë me krenari Arjeta. - Ai ka botuar dy libra me poezi, kryesisht për Çamërinë. Përveç se vëllai i babait tim, ai është burrë inteligjent që më bën të ndihem krenare, veçanërisht për faktin se po u mëson nipërve dhe mbesave, që jetojnë atje, të flasin shumë mirë shqip...
Arjeta ka punuar që në moshë të re dhe vlerat njerëzore, sipas saj, maten me atë që njeriu bën në jetë.
“Njeriu i parë që më ka bërë të ndihem e vlerësuar në punë ka qenë Afërdita Beqiri, inxhinjeria kimiste e fermës së Levanit, Fier, ku unë u caktova të punoja pasi mbarova gjimnazin, - vijon më tej Arjeta. - Edhe pse kam qenë nxënëse shumë e mirë, vonë e kam marrë vesh se bëja pjesë në listën e nxënësve që duhej t’u ulej mesatarja për arsye të ceneve në biografi. Vite më pas arrita të diplomohesha me korrespondencë për “Financë Agrare” në Universitetin e Kamzës, në Tiranë”.
Arjeta nuk harron, për asnjë moment, të jetë mirënjohëse për këdo që ka ndikuar sadopak në përsosjen dhe profesionalizmin e saj.
“Ndër njerëzit që më kanë dhënë shtysë dhe kanë ndikuar në përsosjen time profesionale, bën pjesë, padyshim, profesori im i kontabilitetit Leandro Haxhi dhe profesor Baki Berberi, i cili na dha mundësinë të jepnim shumë provime, teste, që bënë të mundur vënien e emrit tim në elitat e profesionit dhe që sot të jem Eksperte Kontabël e Autorizuar (IEKA), - krenohet Arjeta. - Me respekt kujtoj edhe Hasan Halilin, udhëheqësin e diplomës, - shton ajo.
Vajzë energjike dhe shumë kërkuese nga vetja, Arjeta nuk do të mjaftohej vetëm me një profesion. Ja si e plotëson portretin e saj ajo:
“Në kushtet e një trazicioni të tejzgjatur ku çdo punë ka ulje-ngritjet e veta, jam munduar të bëj atë që kisha në dorë: të përsosja veten profesionalisht. Si fillim mora një tjetër licensë, atë të Ekspertes së Pasurive të Paluajtshme dhe organizova disa kurse kompjuteri, përmes të cilëve arrita të përshtas tetë programe kontabiliteti, duke i bërë ato të flasin shqip. Eksperiencë e veçantë në jetën time dhe natyrisht tepër mbresëlënëse, ka qenë puna e bërë gjatë viteve 2004-2008, kohë në të cilën grupi i deputetëve të Patrisë Demokratike, për Qarkun e Fierit, më besoi detyrën e kryetares së tatimeve në qytetin e Fierit, ku them, pa modesti, se kam dhënë më të mirën që mund të jepja. Për punën time si drejtuese tatimore janë shprehur me respekt shumë zyrtarë të lartë shqiptarë si dhe profesionistë e ekspertë të huaj të kësaj fushe. Në korrik 2006 erdhi në Shqipëri një Mision Suedes, i cili midis të tjerash, organizoi një vizitë studimore në Lushnjë dhe Fier. Këshilltarët e këtij misioni u ftuan të vizitonin të gjitha zytare e degëve lokale të tatimeve në Lushnjë dhe Fier. Në këto degë janë krijuar qendra me një ndalesë për të cilat Administrata Tatimore bashkëpunon me organe dhe institucione të tjera, bankën dhe postën. Dega e Fierit ishte diçka krejt e ndryshme në Administratën Tatimore Shqiptare, shumë tërheqëse dhe premtuese për të ardhmen. Këshilltarët i shprehën mirënjohjen e tyre zotërisë Kasem Seferi, i cili i shoqëronte. Fieri është një shembull i mirë i përpjekjeve që bëhen që cilësia e shërbimit për tatimpaguesit të përputhet me cilësinë e ambientit, u shprehën entuziastë ata. Më vonë erdhi për vizitë në Fier edhe Misioni Sfida e Mijëvjeçarit i USAID. Ky mision u shpreh se rasti studimor në Degën e Taksave në Fier ishte i rrallë. Zyra e Degës së Taksave për rajonin e Fierit u zgjodh prej tyre si një rast i veçantë, si model studimi jo vetëm për Shqipërinë. Dega e Taksave në Fier është një zyrë lokale moderne, e mirorganizuar, në dy kate. Këto ndryshime nuk mund të ishin të mundura, po të mos ishte në krye të punëve një drejtor i ri me kaq përvojë, si Arjeta Çumani. Është drejtuese me vizion dhe e di mirë çfarë duhet të bëjë. Kombinimi i elementeve profesionalë me ambicjen e fortë që ajo ka në punë është arsyeja pse kjo zyrë funksionon mirë në krahasim me shumë zyra të tjera tatimore, u shprehën misionarët ekspertë, - rrëfen jo pa krenari Arjeta”.
Duke biseduar me vajzën vizionare Arjeta Çumani, nuk e kisha aspak të vështirë të kuptoja se pas atij portreti, në dukje të sertë e të prerë, vetëm për punë, fshihej një zonjë e vërtetë, që të rrëmben e të bën për vete me ato që thotë. E gjeta veten duke menduar për shprehjen e Oscar Wilde: “Gratë janë lindur vetëm për t’u dashur dhe jo për t’u kuptuar”!...
Dylbere Dika
E quajnë Arjeta Çumani. Është nga qyteti i Fierit. Kushdo që e njeh nuk e ka aspak të vështirë të ndërtojë portretin e saj: vajzë ezmerkë, shtatlartë dhe me shumë klas. Pamja e saj serioze, duket sikur të thotë, që me takimin e parë: “Fillimisht flasim për punë e më pas, nëse na tepron koha, që më së shumti nuk arrin e jo më të teprojë, themi edhe ndonjë gjë më shumë”…
E rritur në një familje, ku gërshetoheshin më së miri traditat çame të të atit dhe ato beratase të së ëmës, Arjeta u brumos me më të mirat e mundshme.
“Babai im, Bajram Çumani, - rrëfen ajo - është çam nga fshati Kuç i Igumenicës së Çamërisë, ndërsa nëna ime, ndjesë pastë, rridhte nga një familje qytetare beratase. Them se kam marrë nga të dy prindërit në mënyrë të barabartë: nga mamaja kam marrë kërkesën që gjithçka në jetë të synohet si një perfeksion. Ajo qe një grua e fortë dhe shumë e zonja dhe modeli im i parë deri më sot, më i plotë, i përsosmërisë së një gruaje. Nga babai trashëgoj besnikërinë, karakterin e fortë dhe aftësitë për organizimin e punëve. Ai është njeri që shquhet për lidhje të forta me miqtë. Nga ai kam mësuar të mos jem kurrë pjesë e së keqes, pasi pika e tij më e fortë është orjentimi drejt së mirës. Im atë ishte vetëm trembëdhjetë vjeç kur familja e tij u shpërngul nga Çamëria në drejtim të Shqipërisë. Ai mbeti jetim, nga babai, dy vjet më vonë. Ishte më i madhi ndër fëmijët, kështu që iu desh të ishte edhe baba edhe vëlla i katër vëllezërve të tjerë”.
Teksa e dëgjon të flasë për familjen dhe njerëzit e saj të dashur, në sytë e kaftë i lexohet pa shumë mundim një gëzim i madh që nxjerr në dritë një anë tjetër të karakterit të saj, dashurinë për të afërmit dhe njerëzit e mirë, gjë që zakonisht ia fsheh pamja e rreptë prej zyrtareje.
“Kam dy motra dhe një vëlla, - vazhdon të tregojë ajo. - Ime motër, Silvana, dhe im vëlla, Blendi, jetojnë prej vitesh në Amerikë. Silvana është diplomuar për Stomatologji dhe është e para shqiptare që ka arritur të konvertojë diplomën, duke iu nënshtruar një testi, ku nga 300 pikë të mundshme ka arritur të marrë 295 pikë, ndërsa Blendi është diplomuar për Kirurgji. Ai ka arritur të mbrojë diplomën me një rezultat shumë të mirë, nga 100 pikë të mundshme mori 97 pikë, gjë që i krijoi mundësinë për të qenë një mjek specialist i parapëlqyer”.
Ndër njerëzit e afërm për të cilët Arjeta flet me dashuri dhe respekt, bën pjesë edhe gjyshja Zybe, shamibardhë e me çitjane blu me lule të bardha, gjyshe nga babai, e cila e kishte fjalën të ëmbël si mjalti aromatik i Çamërisë. Në veçanti ajo përmend edhe Çuman Çumanin, xhaxhai i saj.
“Xhaxha Çumani jeton në Amerikë, - thotë me krenari Arjeta. - Ai ka botuar dy libra me poezi, kryesisht për Çamërinë. Përveç se vëllai i babait tim, ai është burrë inteligjent që më bën të ndihem krenare, veçanërisht për faktin se po u mëson nipërve dhe mbesave, që jetojnë atje, të flasin shumë mirë shqip...
Arjeta ka punuar që në moshë të re dhe vlerat njerëzore, sipas saj, maten me atë që njeriu bën në jetë.
“Njeriu i parë që më ka bërë të ndihem e vlerësuar në punë ka qenë Afërdita Beqiri, inxhinjeria kimiste e fermës së Levanit, Fier, ku unë u caktova të punoja pasi mbarova gjimnazin, - vijon më tej Arjeta. - Edhe pse kam qenë nxënëse shumë e mirë, vonë e kam marrë vesh se bëja pjesë në listën e nxënësve që duhej t’u ulej mesatarja për arsye të ceneve në biografi. Vite më pas arrita të diplomohesha me korrespondencë për “Financë Agrare” në Universitetin e Kamzës, në Tiranë”.
Arjeta nuk harron, për asnjë moment, të jetë mirënjohëse për këdo që ka ndikuar sadopak në përsosjen dhe profesionalizmin e saj.
“Ndër njerëzit që më kanë dhënë shtysë dhe kanë ndikuar në përsosjen time profesionale, bën pjesë, padyshim, profesori im i kontabilitetit Leandro Haxhi dhe profesor Baki Berberi, i cili na dha mundësinë të jepnim shumë provime, teste, që bënë të mundur vënien e emrit tim në elitat e profesionit dhe që sot të jem Eksperte Kontabël e Autorizuar (IEKA), - krenohet Arjeta. - Me respekt kujtoj edhe Hasan Halilin, udhëheqësin e diplomës, - shton ajo.
Vajzë energjike dhe shumë kërkuese nga vetja, Arjeta nuk do të mjaftohej vetëm me një profesion. Ja si e plotëson portretin e saj ajo:
“Në kushtet e një trazicioni të tejzgjatur ku çdo punë ka ulje-ngritjet e veta, jam munduar të bëj atë që kisha në dorë: të përsosja veten profesionalisht. Si fillim mora një tjetër licensë, atë të Ekspertes së Pasurive të Paluajtshme dhe organizova disa kurse kompjuteri, përmes të cilëve arrita të përshtas tetë programe kontabiliteti, duke i bërë ato të flasin shqip. Eksperiencë e veçantë në jetën time dhe natyrisht tepër mbresëlënëse, ka qenë puna e bërë gjatë viteve 2004-2008, kohë në të cilën grupi i deputetëve të Patrisë Demokratike, për Qarkun e Fierit, më besoi detyrën e kryetares së tatimeve në qytetin e Fierit, ku them, pa modesti, se kam dhënë më të mirën që mund të jepja. Për punën time si drejtuese tatimore janë shprehur me respekt shumë zyrtarë të lartë shqiptarë si dhe profesionistë e ekspertë të huaj të kësaj fushe. Në korrik 2006 erdhi në Shqipëri një Mision Suedes, i cili midis të tjerash, organizoi një vizitë studimore në Lushnjë dhe Fier. Këshilltarët e këtij misioni u ftuan të vizitonin të gjitha zytare e degëve lokale të tatimeve në Lushnjë dhe Fier. Në këto degë janë krijuar qendra me një ndalesë për të cilat Administrata Tatimore bashkëpunon me organe dhe institucione të tjera, bankën dhe postën. Dega e Fierit ishte diçka krejt e ndryshme në Administratën Tatimore Shqiptare, shumë tërheqëse dhe premtuese për të ardhmen. Këshilltarët i shprehën mirënjohjen e tyre zotërisë Kasem Seferi, i cili i shoqëronte. Fieri është një shembull i mirë i përpjekjeve që bëhen që cilësia e shërbimit për tatimpaguesit të përputhet me cilësinë e ambientit, u shprehën entuziastë ata. Më vonë erdhi për vizitë në Fier edhe Misioni Sfida e Mijëvjeçarit i USAID. Ky mision u shpreh se rasti studimor në Degën e Taksave në Fier ishte i rrallë. Zyra e Degës së Taksave për rajonin e Fierit u zgjodh prej tyre si një rast i veçantë, si model studimi jo vetëm për Shqipërinë. Dega e Taksave në Fier është një zyrë lokale moderne, e mirorganizuar, në dy kate. Këto ndryshime nuk mund të ishin të mundura, po të mos ishte në krye të punëve një drejtor i ri me kaq përvojë, si Arjeta Çumani. Është drejtuese me vizion dhe e di mirë çfarë duhet të bëjë. Kombinimi i elementeve profesionalë me ambicjen e fortë që ajo ka në punë është arsyeja pse kjo zyrë funksionon mirë në krahasim me shumë zyra të tjera tatimore, u shprehën misionarët ekspertë, - rrëfen jo pa krenari Arjeta”.
Duke biseduar me vajzën vizionare Arjeta Çumani, nuk e kisha aspak të vështirë të kuptoja se pas atij portreti, në dukje të sertë e të prerë, vetëm për punë, fshihej një zonjë e vërtetë, që të rrëmben e të bën për vete me ato që thotë. E gjeta veten duke menduar për shprehjen e Oscar Wilde: “Gratë janë lindur vetëm për t’u dashur dhe jo për t’u kuptuar”!...
Dylbere Dika
Friday, November 13, 2009
Nga Krenar Lasko
ZANAFILLA IME
Vajta udhë e pa udhë,
Nëpër zall e nëpër gurë,
Nëpër kodra e ullishte,
Të të prekja, toskërishte.
Të të shihja me dantella,
Veshur burrat, fustanella,
Shami bardha, tumanderdhura,
Vashat shtatëhedhura.
Të kërceja Osman Takën,
Klumështuar të haja darkën,
Në sokakun e Dinejve,
Drekën në të Laskejve.
Të kaloja nga çdo derë,
Ku etërit na patën lerë,
Epitaf në to do verë:
“Vanë zhuritur përngaherë”!
Pa u ula putha dhenë,
E përmbusha amanenë,
Tokë e mbetur ndër kujtime,
Ti je zanafilla ime!...
Çamëri e bukur trime
Që më mbete ndër vegime...
Krenar Lasko
ZANAFILLA IME
Vajta udhë e pa udhë,
Nëpër zall e nëpër gurë,
Nëpër kodra e ullishte,
Të të prekja, toskërishte.
Të të shihja me dantella,
Veshur burrat, fustanella,
Shami bardha, tumanderdhura,
Vashat shtatëhedhura.
Të kërceja Osman Takën,
Klumështuar të haja darkën,
Në sokakun e Dinejve,
Drekën në të Laskejve.
Të kaloja nga çdo derë,
Ku etërit na patën lerë,
Epitaf në to do verë:
“Vanë zhuritur përngaherë”!
Pa u ula putha dhenë,
E përmbusha amanenë,
Tokë e mbetur ndër kujtime,
Ti je zanafilla ime!...
Çamëri e bukur trime
Që më mbete ndër vegime...
Krenar Lasko
Subscribe to:
Posts (Atom)
