tag:blogger.com,1999:blog-66088472358464649482011-09-15T07:02:57.448-07:00Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.comBlogger1831100tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-57436069401664936562011-08-26T05:45:00.000-07:002011-08-26T05:47:25.578-07:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/-dChLg8CYNWA/TleVkMWkX7I/AAAAAAAAB8A/z6dqp2dHluI/s1600/Rodney%2BD.%2BDir%2Band%2BLori%2BDir%252C%2BJournalists.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 214px;" src="http://2.bp.blogspot.com/-dChLg8CYNWA/TleVkMWkX7I/AAAAAAAAB8A/z6dqp2dHluI/s320/Rodney%2BD.%2BDir%2Band%2BLori%2BDir%252C%2BJournalists.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5645145106955919282" /></a> <br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5743606940166493656?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-33655219036701026182011-08-25T02:39:00.000-07:002011-08-25T02:41:45.779-07:00<p class="MsoNoSpacing"><span style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:EN-US">Është hera e parë që unë vij në Shqipëri. Kisha dëgjuar se Shqipëria ishte një ndër vendet problematike të një Rajoni të trazuar si Ballkani, ku shpesh gjenerohen përplasje ndëretnike.<span style="mso-spacerun:yes"> </span>Mirëpo të them të vërtetën u befasova. </span><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT">Gjeta një vend të bukur e të qetë si Kalifornia ime. Ndihem i mrekulluar nga mikpritja shqiptare. Në Shqipëri u takova me njerëz mikpritës, të qeshur e të sinqertë që bëhen copë për mysafirët e tyre të huaj. Pra, gjeta miq të vërtetë që janë gati të sakrifikojnë për miqësinë. Kam shetitur shumë nëpër botë. Kam parë vende nga më të rrallat e më të çuditshmet, por nuk më kanë lënë kaq mbresa sa vendi i shqiptarëve. Dhe nuk di si ta shpjegoj këtë. Shqipëria është një ndë ndër vendet më të bukura të Mesdheut. Ka natyrë me pamje tërheqëse, fusha, male, lumenj e dete të ndryra në hapësirë të vogël, në pak kilometra; ka klimë të ngrohtë pranverore, ka mikroklima si gjire të qeta ku gjallon jeta e lloj-lloj gjallesave, flora dhe fauna mesdhetare dhe ekzotike, ku punojnë njerër paqësorë, por besoj se nuk më kanë tërhequr këto sa më ka bërë për vete mirësia e njerëzve shqiptarë. </span></p><p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT">Pra, veçanësia e Shqipërië, sipas meje, qëndron te bota e njeriut shqiptar, te individualiteti dhe karakteristikat e tij të rralla për të dashur njerëzit që vijnë nga botë të tjera. Nga miqësia që më ofruan shqiptarët, herë-herë më ngjan se diku në këtë vend duhet të gjendet porta e Parajsës.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT">Shqiptarët e duan shumë Amerikën. E simpatizojnë demokracinë amerikane. Ëndërrojnë që Shqipëria të jetë një nga Republikat e SHBA. <span style="mso-spacerun:yes"> </span><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT">Po amerikanët? Politika dhe diplomacia amerikane vërtet e kanë përkrahur Shqipërinë dhe vazhdojnë ta përkrahin e ta mbrojnë, por e kam fjalën për shtetasit amerikanë. Shumica e tyre ende nuk e njohin mirë Shqipërinë. Sikur ta njihnin më mirë do ta konsideronin si Kaliforninë time. Do të vinin për të pushuar në Shqipëri dhe do të dashuroheshin pas këtij vendi plot harmoni e paqe. Do të ndihmonin më shumë që që të fuqizohej ekonomikisht dhe të ishte vërtet pjesë e Parajsës mbi Glob. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT">Si misionar i Diplomatic Mission Peace and Prosperity do të bëj të pamundurën që Shqipëria të hyjë në zemrat e njerëzve amerikanë, të jetë si një ndër shtetet e saj më të bukura, si Kalifornia ime.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT"><b>Rodney D. Dir</b></span></p><p class="MsoNoSpacing"><span lang="IT" style="font-size:12.0pt;font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; mso-ansi-language:IT"><b></b></span><span class="Apple-style-span" style="font-family: 'Times New Roman', serif; "><b>Gazetar</b></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3365521903670102618?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-32647616831755423662011-03-04T06:41:00.000-08:002011-03-04T06:44:13.927-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Çamët </span></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;"><br /></span></strong>Mos më lëndoni!...<br />Të paktën ju, miqtë e të njohurit e mi, mos më lëndoni!...<br />Të tjerët, ata që nuk më duan dhe armiqtë, le të bëjnë si të duan…<br />Nuk më hyn në sy sjellja e tyre…<br />Më dhembin veç paragjykimet dhe gjykimet tuaja për çamët dhe Çamërinë…<br />Mos më lëndoni!...<br />Mos më detyroni të flas unë për çamët, se jam edhe vetë çam, jam nga Çamëria. Nuk jam mësuar të vetëlavdërohem, por janë dyshimet tuaja që më shtyjnë të bëhem apologjet i vetes dhe avokat i vëllezërve të mi çamë, megjithëse e kam të vështirë të stis fjalë kur bëmat, veprat e vlerat e bijve të Çamërisë ndrijnë si ar para sajesave të armiqve dhe të atyre që nuk u duan të mirën…<br />Shikojini mirë!...<br />Male të tëra me thesare ari prarojnë para jush dhe çuditem si nuk doni t’i shihni! Mos vallë ju janë lëbyrur sytë nga prarimi i vlerave çame, apo mos vallë jeni verbuar nga vetëtimat e tyre që nuk doni të pranoni ekzistencën e Çamërisë si një realitet i prekshëm që ju ka zënë udhën?!...<br />Mos më lëndoni!...<br />Nuk mund të kapërceni kaq vargmale dhe të mos ndiheni të lodhur… Shndrin lodhja në fytyrat tuaja… Edhe lodhja juaj ndrin në udhën tonë drejt Çamërisë…<br />Ju lutem, mos më lëndoni!...<br />Boll më kanë lënduar ata që na kanë prerë në besë…<br />Boll i kanë mohuar thesaret tona shpirtërore besëprerët dhe mosmirënjohësit…<br />Çamët, i pari shteti shqiptar i preu në besë dhe ca palo politikanë, njëlloj si padronët e tyre shovenë-helenë (e përshëndes plot respekt qytetërimin grek), i etiketuan dhe i shitën si të pabesë…<br />Ju, miq, mos më lëndoni!...<br />Më lini të paktën të qetë në fushëbetejat e mia me armiqtë tanë!...<br />Çamët janë si bletët që mbledhin pa u lodhur nektarin lule më lule dhe prodhojnë mjaltë për vete e për të tjerët... A mund të jenë të pabesa bletët?!... Ato që vetëm punojnë, ndërtojnë e prodhojnë me artin më të rrallë ushqimin më të mrekullueshëm, mjaltin?!...<br />Mos më lëndoni!...<br />Djemtë çamë janë si pëllumba që u vijnë rrotull dhe u gugurisin pëllumbeshave të veta (jo sorrave të botës; u druhen pësimeve të fabulave me laraska me pendë pëllumbeshash). A mund të jenë të pabesë pëllumbat e paqes?!... Ata që e bëjnë, e duan dhe ua përcjellin të tjerëve me aq dashuri mesazhin e paqes?!...<br />Mos më lëndoni!...<br />Çamët janë si luanë që u shmangen gomarëve me lëkurë luani... Dhe dihet se luanët janë luanë, trima e luftëtarë betejash dhe jo pabesipjellës e aktorë në role pabesish...<br />Mos më lëndoni!...<br />Djemtë çamë janë Osman Takat e Bilbilenjtë shqiptarë që vallëzojnë edhe para vdekjes...<br />Mos më lëndoni!...<br />Djemtë e Çamërisë janë si Bilal Xhaferri që u tret si Qiriri i Naimit për Shqipërinë...<br />Mos më lëndoni!...<br />Mos më keqkuptoni, nuk dua të jem si Beluli, ky farë bufoni modern që vetëlavdërohet në stilin Mark Antoni, i cili e falimentoi sakaq madhështinë e Brutit, vrasësit të Cezarit Tiran...<br />Mos më lëndoni!...<br />Vajzat çame janë si Kleopatra, mbretëresha e Egjyptit, që i detyroi Cezarët të ulnin kokën në prehërin e saj e t’i adhuronin hiret si të ishte perëndi...<br />Mos më lëndoni!...<br />Vajzat çame janë si nusja që pranoi të flijohej në themelet e urës së Artës, që ajo të ndërtohej për të sjellë bashkimin e qytetërimin e brigjeve njerëzorë...<br />Vajzat çame janë si suliotet që u gremisën nga shkëmbinjtë e maleve të Sulit për të mos përfunduar robina të mizorisë së pushtuesve...<br />Vajzat çame janë si Vasiliqia që me një vështrim zbriti nga kali pashanë mizor, Ali Tepelenën, ia flaku tutje shpatën e i mësoi qytetërimin…<br />Mos më lëndoni!...<br />Çamët janë si këngëtarja Enkeleda Alushi, nuse në Kosovë që i këndon me mall Çamërisë...<br />Mos më lëndoni!...<br />Çamët janë si unë që e përul kokën vetëm në prehërin e Çamërisë!...<br />Mos më lëndoni!...<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3264761683175542366?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-869533914421008402011-03-04T06:33:00.000-08:002011-03-04T06:40:28.224-08:00<strong>Vallja Osman Taka</strong><br /><br />Çdo dashamirës i artit shqiptar duhet ta dijë se nuk mund të flasësh për vallen e Osman Takës, pa ditur se kush ishte vetë personaliteti i tij i lidhur pazgjidhshmërisht me këtë valle si Natyra me Krijuesin e saj. Për këtë arsye e ndiej si detyrim të shkruaj dy radhë për këtë artist të madh popullor të lindur në zemër të Çamërisë për të qenë një nga simbolet e saj më tipikë.<br />Osman Taka ka lindur në një nga familjet më atdhetare dhe më të pasura të Konispolit rreth viteve 1848 – 1887. Ai, si disa nga djemtë më të mirë të Çamërisë, u rrit e u edukua me idetë e Rilindjes Kombëtare. Me kalimin e viteve u bë një nga organizatorët më kryesorë të kryengritjeve në trevën e Çamërisë kundër pushtuesve turq. Osman Taka ka luajtur një rol të rëndësishëm në degën e Lidhjes së Prizrenit në Prevezë. Arriti të bëhej edhe një nga krerët më të rëndësishëm në përpjekjet për mbrojtjen e tërësisë territoriale të Shqipërisë.<br />Osman Taka ishte jo vetëm luftëtar i paepur, por edhe një valltar i njohur popullor. Pikërisht te ky fakt mbështetet edhe bëma e tij si një nga personazhet më të spikatur të folklorit popullor çam. <br />Tregojnë se u kur Osman Taka u kap nga forcat turke, u burgos në Janinë dhe e dënuan me varje te rrapi i Konispolit. Në çastin kur do të ekzekutohej vendimi, ai shprehu dëshirën e fundit për të kërcyer një valle para litarit. Duket si legjendë, por është fakt i vërtetë. Dhe pikërisht këtu zë fill historia e artistit të përjetshëm Osman Taka.<br />- Dua të kërcej një valle përpara valiut turk! – theksoi Osman Taka.<br />Dihet se dëshira e të dënuarit me vdekje ka qenë dikur dhe është e detyrueshme edhe sot në ditët tona, prandaj nuk ia prishën këtë kërkesë të pazakontë shqiptarit të krisur Osman Taka. I sollën edhe një fustanellë të bardhë, qeleshe dhe një krehër që të krehte flokët dhe mustaqet e zeza e të zbukurohej para se të fillonte vallen.<br />Vetëkuptohet, i sollën edhe sazet me gërnetë, violinë e def, sipas traditës, grup muzikantësh që dinte të luante bukur vallet çame. <br />Osman Taka iu afrua klarinetistit dhe i pëshpëriti ritmin e një melodie. Sazexhiu e kapi sa hap e mbyll sytë atë që duhej të luante.<br />U kërkoi ekzekutorëve edhe një shami dore dhe një nga shokët e tij që do ta mbante gjatë vallzimit. Valiu ia plotësoi gjithë kërkesat, teksa priste i çuditur se çdo të ndodhte. Pranë kishte gruan, shoqëruesit dhe zyrtarët e tij të habitur njëlloj si ai.<br />Më në fund Osman Taka, me shami në dorë dhe në krah njërin nga shokët që e mbante fort, u ndal me vështrimin nga trekëmbëshi ku tundej laku i litarit dhe nisi të këndonte duke improvizuar ca vargje për vete:<br />- Hajde, more Osman Taka...<br />Gërrneta klithi melodinë shoqëruese dhe sakaq zuri fill vallja e tij legjendare përballë armiqve dhe vdekjes...<br />Osman Taka, i veshur me kostumin tipik të Çamërisë, me fustanellë e qeleshe të bardhë, nisi të kërcente para valiut të Janinës dhe bashkëshortes së tij. Lodërtarët e orkestrës luanin ritmin e melodinë e rrallë të lëvizjeve të tij. Hidhte ca hapa, këndonte dhe kur rrotullohej thërriste “Hooopa” si t’i jepte guxim vetes dhe shokut që e mbante fort e më fort duke ndjekur ritmin e tejet burrëror të valles... Rrotullohej në vend në një hapësirë sa një sofër mbi njërën këmbë dhe atëherë kur dukej se do të këputej e binte përtokë, hovte befas përpjetë dhe këmbët i arrinin supet e shokut që e mbante fort përdore… <br />E filloi vallen qetë-qetë, si valët e shtruara të detit pranveror, duke u harmonizuar tërësisht me melodinë sa lirike, pikëlluese e shpresëdhënëse që buronte drithëruese prej klarinetës e violinës. Hapat e tij të thjeshtë, të ngadaltë dhe të prerë valëzonin e valëzonin, pastaj merrnin befas hov dhe shpërthenin në një furi rrotulluese e marramendëse në një hapësirë sa një tepsi. Ashtu si vorbull e shpejtë i ngjante një vale që fryhej si me magji e shkumëzohej e shndërrohej sakaq në një dallgë kreshtëbardhë. Dora e tij, herë pas koke e herë si krah shqiponje në fluturim, të linte përshtypjen se nuk po vallëzonte, por po dallgëzonte. Fustanella gufonte e gufonte dhe qeleshja dukej se prirej drejt reve. Kërcente si askush tjetër, jo si valltar, por si një magjistar i rrallë a si shtojzovalle e dalë nga përrallat popullore. <br />Herë si fugë e herë i përkulur mbrapa me kokën në tokë, si urë, plot hijeshi e elegancë, herë si valë e sapolindur e herë si dallgë kryethinjur, dukej se ishte pjesë e natyrës, sa e tokës dhe e detit, apo sikur natyra buronte prej asaj bukurie rrotulluese trullosëse. <br />Thonë se falë asaj magjie trupore, shkathtësisë dhe zhdërvjelltësisë gati hyjnore, vajza e valiut e magjepsur, pothuajse u rrëzua nga dritarja teksa zgjatej e zgjatej për të parë atë valltar të mrekullueshëm.<br />Të gjithë njerëzit aty rrotull e vështronin me admirim dhe habi, duke harruar se ai ishte një i dënuar me vdekje dhe një armik i betuar i Perandorisë Osmane.<br />Kur mbaroi vallen, Osman Taka, i mbytur në djersë, fshiu ballin me shami dhe sakaq e rroku turmën me një vështrim prej shqiponje. <br />Befas shpërtheu një lumë duartrokitjesh. <br />Valltari i habitur piu një shtambë ujë dhe thirri:<br />- Tani jam gati të shkoj në litar për vatanin!...<br />Të gjithë shtangën në pritje të shenjës së valiut për ekzekutimin e të dënuarit. <br />Dokumente arkivorë të Janinës tregojnë realisht se pas asaj valleje të paparë ndonjëherë, e shoqja e valiut i kërkoi atij që t’i falte jetën Osman Takës. Dhe në të vërtetë ashtu ndodhi.<br />Valiu u ngrit në këmbë dhe thirri:<br />- Një valltar si Osman Taka nuk mund të shkojë kurrë në litar!<br />Urdhëroi ndalimin e ekzekutimit menjëherë dhe i fali jetën... <br />Thonë se që nga ajo ditë kjo valle e hershme epirote u quajt Vallja e Osman Takës.<br />Është një valle e jashtëzakonshme, nga më të bukurat dhe më burrëroret e Çamërisë. Një valle që të sjell në kujtesë Osman Takën, djaloshin-hero, i cili u përjetësua në histori dhe në bëmat e folklorit popullor falë dëshirës së tij të fundit për të kërcyer para vdekjes. Kaq mjaftoi dhe Osman Taka, ky shembëllim i gjallë i heroizmit shqiptar ndër shekuj, të triumfonte mbi vdekjen dhe të hynte në këngë e në legjendë. <br />Vitet kalonin, sazexhinjtë e Konispolit i binin muzikës dhe vallja mbijetoi brez pas brezi e mishëruar në valltarë të dashuruar pas historisë, traditave dhe folklorit të mrekullueshëm të Çamërisë. Shumë artistë e kanë kërcyer ndër vite këtë valle, por askush nuk mundi ta kërcente dot, deri më sot, si djaloshi artist Taip Madani, nga fshati Shalës i Konispolit. <br />Thuhet se me kërcimin e tij brilant në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës në tetor 1978, Taip Madani e bëri vallen e Osman Takës një nga vallet më të bukura dhe më të vlerësuara të kohëve moderne. <br />Nëpërmjet kërcimit të tij virtuoz, artisti i kohës sonë, Taip Madani, jo vetëm risolli në skenat bashkëkohore shkëqimin e florinjtë të kësaj valleje të paarritshme, të valleve çame në përgjithësi dhe të vetë foklorit të mahnitshëm çam, por rikrijoi edhe mitin e Osman Takës së ri, të aftë të ripërtërijë nëpër shekuj vlerat e padiskutueshme të artistit-hero, Osman Takës së qëmoçëm që ndriçon si brilant midis brilanteve të thesareve të kulturës popullore shqiptare.<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-86953391442100840?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-72002715334850222182010-08-12T05:17:00.000-07:002010-08-12T05:18:53.929-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Albania invalide... Sos!...<br /><br /></span>Dikur mbijetoi, por...</strong><br />Thonë se dikur jetonte e Bukura e Dheut. Ndrinte ajo vetë, ndrinte dhe gjithçka përqark saj. Nuk kishte të krahasuar bukuria e saj, as ditën e as natën: Del o diell të dal, del o hënë të dal.<br />Thonë se të Bukurën e Dheut fillimisht e quanin Pellazgji. Ishte aq madhështore, e hirshme dhe magjiplotë saqë u dashuruan marrëzisht pas saj tërë fqinjët dhe të largëtit që njiheshin me të, të qytetëruarit dhe barbarët. Po Pellazgjia rrinte krenare në jetën e vet. I nderonte dhe i respektonte tërë ata që i vinin rrotull, pa iu përulur askujt.<br />Na u bënë ziliqarë barbarët për krenarinë, vlerat dhe thesaret e saj. Dhe dikur iu turrën për ta mposhtur me përdhunë. U kacafytën gjatë barbarët me të, i rrëmbyen aty-këtu edhe copa stolish e thesaresh, megjithatë Pellazgjia nuk u mposht…<br />Ajo që mbeti pas atyre betejave grabitqare u quajt Iliri. Barbarët u kacafytën edhe me Ilirinë, i rrëmbyen të tjera thesare, të tjera stoli, po ajo nuk u dha. Tashmë e quanin Arbëri dhe trashëgonte ende një pjesë nga hiret e së Bukurës së Dheut, Pellazgjisë. Ashtu e hijshme, si gjithë të Bukurat e Dheut nëpër përralla, megjithëse e lodhur nga kacafytjet e gjata përdhunuese, Arbëria e paepur rrezatonte në sytë e barbarëve që nuk e duronin dot dritën e qytetërimit të saj. Dhe ata vrisnin mendjen si ta mposhtnin. Dhe i turreshin përsëri e përsëri, ditëve e netëve, gjatë dimrave e beharëve, i grabisnin stolitë, e plagosnin, e gjakosnin, i këpusnin gjymtyrët, por ajo, megjithëse mpakej e mpakej prej dhunës, nuk jepej. Ashtu e mpakur dhe e paepur ngjante rishtas e bukur dhe rrezatonte qytetërim në sytë e armiqve barbarë që donin ta zhbënin me çdo kusht.<br />Tashmë ca e thërrisnin Albani e ca të tjerë Shqipëri. Armiqtë si gjithmonë e kishin halë në sy dhe i turreshin përbindshëm bukurisë së saj...<br />Shqipëria e vogël, për mendjen e mbrapshtë të barbarëve, ishte Pellazgjia e dikurshme që ende nuk ishte epur prej dhunës grabitëse, prandaj nuk duhej lënë rehat. Ajo duhej zhdukur…<br />Kjo farë Shqipërie ishte apo nuk ishte Pellazgjia e dikurshme?!… Debatonin e debatonin armiqtë e saj dhe i turreshin përsëri për ta zhbërë që të mos i mbetej as nami e as nishani Pellazgjisë së dikurshme që rronte ende në gjenet e Shqipërisë…<br />Armiqtë e saj tashmë ishin jo vetëm barbarët, por edhe fqinjët e qytetëruar. Edhe ata i lakmonin ato pak thesare që trashëgonte Shqipëria prej Pellazgjisë së dikurshme…<br />Ishte apo nuk ishte Pellazgjia?!… Tashmë gjithçka ishte shndërruar në legjendë… Pellazgjia, e Bukura e Dheut, tashmë ishte një përrallë që u rrëfehej netëve kalamajve…<br />Ndërkohë dilte dikush që vendoste të eksploronte viset e legjendës. Dhe duke kërkuar nëpër udhët e vështira të meditimit muzgjeve të legjendës, si arkeolog i paepur, dikushi po zbulonte copëza stolish, gurë të çmuar, diamante e perla, që përbënin dikur thesaret e bizhuterive të Pellazgjisë…<br />Dikush, duke kërkuar, zbuluar dhe restauruar copëzat e bizhuve të grabitura nëpër shekuj nga trupi i Pellazgjisë, arrinte të rindërtonte profilin e Albanisë prej të Bukure Dheu… Dhe kështu, dalëngadalë legjenda po shndërrohej në realitet… Mirëpo, ky realitet, megjithëse u përkiste kohëve moderne, vazhdonte të ishte tejet shqetësues për stërnipët e qytetëruar të barbarëve të dikurshëm...<br />Dhe ata, me mençurinë djallëzore të stërgjyshit Odise, i dhuruan një kalë të bardhë politikës shqiptare, një kalë paqeje, në dukje, mutacion i Kalit të Trojës...<br />Dhe politika mutante shqiptare ia shaloi kalit të bardhë dhe iu turr për ta shkatërruar Shqipërinë për hesap të padronëve të vet... Dihet se lufta brenda llojit është vdekja më e sigurt... Padronët e rinj të politikës tiranike shqiptare e dinin mirë këtë fakt dhe përfundimin që do të sillte... <br />Dhe kështu, shpirtrat e barbarëve të dikurshëm më në fund mund të ndiheshin të qetë... Shqipërisë më në fund po i vinte fundi prej vetë politikës shqiptare, prej mutacionit të llojit të vet...<br />Dikur mbijetoi Shqipëria, por sot po vdes...<br /><br /><strong>Sos!... Shqipëria po vdes!...</strong><br />Ej, Shqipëria po vdes!... Shqiptarë, zgjohuni prej gjumit të vdekjes!... Shqipëria po vdes!...<br />Nuk e besoni?!...<br />Po këlthas se Shqipëria, ku edhe vdekja blihet e shitet, po vdes!... Kuptojeni në kuptimin e mirëfilltë të fjalës: po vdes!...<br />Besomëni!... Po vdesin shqiptarët dhe shqiptaria!... Po vdesin liria, idealet, shpirti!...<br />Kuptojeni mirë, fjalët e mia janë klithmë e pashpresë në këtë agoni kolektive më e rëndë se agonitë e shkaktuara nga murtajat e mesjetës evropiane... Sos!... Shqipëria po vdes!... Po vdes nën lëngimin e murtajës politikë!... Politikës shqiptare që blihet e shitet përditë te padronët grekë e serbë... Sos!... Sos!... Sos!...<br />Nuk më besoni?!... Në këtë vend, gjithçka blihet e shitet prej politikës që blihet e shitet për vete te armiqtë tanë tradicionalë!... Gjithçka blihet e shitet me urdhër të Berishës e të Ramës, nga klanet e Berishës e të Ramës, për klanet e Berishës e të Ramës... Në këtë vend të varfër ku po rrënohen gjenet, traditat dhe kultura, mbijetojnë vetëm injoranca dhe frika!... Dhe vdekja!... Dhe vdekja... Dhe vdekja!...<br />Po ju kujtoj se në këtë vend ku mbizotëron murtaja e politikës, mbijeton ende i vetmi ideal, Çamëria!...<br />Po kujt i plasi për Çamërinë, do thotë dikush në prag të vdekjes, kur edhe vet çamët janë ftohur dhe i kanë kthyer prapanicën këtij ideali?!...<br />Vërtet, nuk i plas askujt prej atyre që përjetojnë agoninë e vet!...<br />Eeej, ndoshta i plas Amerikës për Çamërinë, njëlloj si për Kosovën, se aha... atdhetarizmi shqiptar po vdes... shqiptarët po vdesin për vete!...<br />Eeej!... Në këtë agoni mesjetare që ka pllakosur Shqipërinë e kohëve moderne, mundohem të mbijetoj edhe unë... Më besoni, mundohem të mbijetoj me shpirt ndër dhëmbë!...<br />Dhe në buzë të greminës së mbijetesës, u kujtova dikur dhe i dërgova një mesazh mikut tim çam, deputetit Shpëtim Idrizi: I nderuar, ke Shansin e Madh të Epokës së Madhe të Dinosaurve që të bësh Epokë!... Përqafoje fort idealin çam dhe shpëtoje Çamërinë!... Mos e humb këtë shans!...<br />Miku im, Shpëtimi, të paktën në dukje, përpiqet për ta mbajtur gjallë idealin çam, për ta shpëtuar Çamërinë!... Ishalla nuk po tjetërsohet edhe ai, të blihet e të shitet si gjithçka tjetër shqiptare me urdhër të Berishës e të Ramës për hesap të klaneve të Berishës e të Ramës!... <br />Eh!... Në këtë vend, pronë e Zotit, ku politika pretendon rolin e Zotit, duhet që të shesësh edhe prapanicën për t’u “ringjallur” e për të fituar Statusin e Zombit... Duhet t’ia shesësh Berishës ose Ramës... Kështu duan të thonë... Ca që nuk i binden politikës...<br />Ej, shqiptarë, kujdes!... Tundini prapanicat e mos harroni se edhe ato janë pronë e Zotit!... Dhe dijeni mirë se nuk abuzohet aq lehtë me pronat e Zotit!... Nuk blihen e shiten pronat e Zotit aq lehtës as prej politikës!... Qoftë ajo më e sofistikuara dhe më djallëzorja!...<br /> O Zot!... A ka Zot që ta shpëtojë Shqipërinë prej vdekjes, e cila blihet e shitet si gjithçka tjetër me urdhër të Berishës e të Ramës?!... Na duhet të gjithëve e fortë Albani-Shqipëria, or miq… Na duhet se pa të nuk do të gëzojmë as emrin e ndritur: shqiptar!...<br />Me siguri, Albania invalide nuk i duhet as Evropës!… Një Shqipëri e vdekur nuk i shërben askujt, besoj as politikës së shitur shqiptare… Sos!…<br />Eeej, shqiptarë, zgjohuni prej gjumit të vdekjes!... Ngrehuni si stërgjyshët tanë pellazgo-ilirë që u rilindën sa herë si feniksi prej hirit të vdekjes së vet!…<br />Shpëtojeni Shqipërinë evropiane prej shkretëtirës që i shkakton murtaja politikë që blihet e shitet për hesap të padronëve të vet, pronarë të kalit të bardhë të vdekjes!… Sos!... Sos!... Sos!... <br /><br /><strong>Shefki Hysa<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7200271533485022218?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-10582863290628838832010-07-23T06:50:00.000-07:002010-07-23T06:52:19.369-07:00<strong>Nga Kujtim Bytyçi</strong><br /><strong></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;">Frederik Rreshpja, ky bohem shqiptar<br /></span></strong><br />Frederik Rreshpja lindi në Shkodër më1940. Edhe në të dhënat në aktakuzën e datës 11.08.1976 viti i lindjes është identik. Duke cituar të dhënat e aktakuzës shohim se viti i lindjes është 1940: “Frederik Rreshpja, i biri i Markut dhe Drandes, i datëlindjes 1940, lindur dhe banues në Shkodër”, por në shkrime të ndryshme për jetën e Frederik Rreshpes si vit i lindjes merret dhe viti 1941. Shkollën fillore dhe të mesme Frederiku i kreu në Shkodër kurse shkollimi i tij i mëtejshëm u ndërpre sepse në vitin e dytë u arrestua përsëri. Fillimet e tij letrare, më saktë daljen e tij para lexuesit me vepra të plota letrare e kemi në vitin 1968 me veprën “Rapsodi shqiptare”. Ky vëllim që në daljen e tij pati suksesin e pritur për vetë faktin se poeti ishte prezantuar para lexuesit edhe në periodikun e kohës. Vepra në fjalë, ashtu si dhe krijimet e botuara në periodikun e kohës, u mirëprit nga kritika e kohës. Ndërkohë që më 1976 po kjo kritikë mohoi vetveten e saj duke hedhur baltë mbi talentin e Rreshpes dhe duke e dhënë si shembull për të ndëshkuar poetin. Dënimi me katër vjet (më 1976) me akuza që dallohen qartë se ishin të fabrikuara, për agjitacion e propogandë, ndoshta do të ndikonte në talentin e tij. Dënimi më i rëndë ishte ndalimi i botimit të veprave të tij, përjashtimi nga Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë dhe heqja e krijimeve të tij nga programet shkollore. E gjithë kjo “gjueti shtrigash” kishte si synimim mbylljen e gojës së poetit. Nuk ishte i vetmi rast që po ndodhte. Fate tragjike të krijuesve, jo vetëm në këtë periudhë, por më parë dhe më vonë, ka mjaft. (Do të përmendja rastin e poetit disident, Havzi Nela, i cili më 1988 varet në mes të qytetit të Kukësit). Por ndodhi e kundërta. Vetëm pak kohë pas daljes nga burgu, Riku rishfaqet po aq fuqishëm në poezi, e cila për hir të së vërtetës duhet të themi se qe altari në të cilin Rreshpja u fal deri në fund të jetës së tij. “Erdhi koha të vdes përsëri” më 1994 është vepra e parë e botuar pas daljes nga burgu, pasuar dhe nga veprat e tjera “Lirika” më 1996 dhe “Në vetmi” më 2004. Me veprën “Në vetmi” Frederiku fitoi titullin poet i vitit.<br />Sasia e krijimtarisë letrare të Rikut nuk dihet me saktësi. Mendohet të ketë shumë dorëshkrime të cilat edhe sot e kësaj dite akoma nuk e kanë parë dritën e botimit. Mendohet se është një sasi e konsiderueshme, brenda së cilës ka edhe poezi të cilat janë ripunuar, poezi që nuk e panë asnjëherë dritën e botimit dhe poezi në botime me variante të tjera. “E kishte zakon që poezitë që nuk i pëlqenin i treste. Mjaftonte që të mos i pëlqente një varg ose strofë”, - shprehet Gjovalini, vëllai i Rikut. “I kam mbledhur me kujdes të gjitha ato që i treste dhe i ruaj edhe sot e kësaj dite si një thesar, të vetmin thesar që ka lënë Riku. Një ditë do t`ia botoj ashtu siç janë, siç i ka shkruar. Ndoshta nuk janë të bukura, por mendoj se edhe këto poezi të cilat Riku i ka tretur janë po aq të mira sa ato që ka botuar”.<br />Në një intervistë të botuar në vitin 1992 Frederik Rreshpja kishte thënë: “Gjithë ç’kam pasur e kam humbur. Nuk ankohem nga fati im… Nëse rri me njerëz, këtë e bëj vetëm për edukatë. Kohën e kaloj në dhomën time, i vetmuar…”. A është kjo gjithçka që mund të themi për Rikun? A mund të themi se ai ishte “zog i vetmuar” i cili kishte dëshirë të cicëronte i vetmuar? Megjithatë, Rikun pas daljes nga burgu e shohim gjithmonë në lëvizje. Pasi rifilloi aktivitetin e tij letrar me gazetën “Ora” e shohim edhe në Tiranë në revistën “Europa”. Po në Tiranë fillon aktivitetin botues me shtypshkronjën “Europa”, aktivitet që në fillim i solli të ardhura të mira, të cilat çuditërisht shumë shpejt i humbi dhe jetoi falë ndihmave financiare të dhëna nga shokët e tij. “E kam gjetur të ulur në qese të mëdha të mbushura me para”, shprehet Moikom Zeqo, miku i tij më i ngushtë. Nuk ishte i interesuar që të përcaktohej politikisht, sepse thoshte: “Mua nuk më intereson politika. Arti është më i gjërë…”, andaj Frederik Rreshpja iu përkushtua punës letrare. Ai ishte pra kryeredaktor i gazetës “Ora”, udhëheqës i një shtypshkronje dhe pronar i Shtëpisë Botuese “Europa”, por pasuria më e madhe ishte bujaria e tij dhe respekti për shokët. Megjithëse pjesën më të mirë të jetës së tij e kishte kaluar në burgjet e diktaturës dhe e dinte se kush e kishte denoncuar, përsëri me shpirtin e tij prej poeti, duke mos njohur hakmarrjen, asnjëherë nuk iu kundërpërgjigj denoncuesve të tij. I tillë mbeti deri në fund të jetës së tij Rreshpja, i cili më shumë se çdo gjë donte njeriun.<br />Që në fillimet e tij poetike Riku u paraqit para lexuesit si një poet i cili po prezantohej me unin e tij poetik, me individualitetin e tij. Me një individualitet që ndoshta ngjalli dhe xhelozinë e të ashtuquajturve poetë bashkohës të tij. Megjithëse kritika e kohës pak i kushtoi vëmendje, përfaqësimi i tij në tekstet shkollore më tepër ishte një imponim i talentit të tij, një pranim “de facto” i talentit të tij, por me rezerva. Një talent i cili do të ishte që në fillim nën mbikqyrjen e censurës. (Ndoshta një koicidencë, por edhe Migjeni që në fillimet e tij u vu nën vëzhgimin e rreptë të censurës). Frika e censurës del hapur në momentin kur pas denoncimit “…si një person që paraqet rrezikshmëri shoqërore që synon në minimin, dobësimin dhe përmbysjen e pushtetit popullor…”(Pjesë nga vendimi i gjykatës së rrethit Shkodër për dënimin e Frederikut më 14.08.1976) vendosi që të dënohej me 4 vjet heqje lirie. Kjo është vetëm maja e aisbergut të asaj që censura veproi me Rreshpen. Përjashtimi i tij nga LSHA dhe heqja e krijimtarisë së tij letrare nga tekstet shkollore u parashikua si goditja përfundimtare për këtë poet, duke menduar se kështu lau duart një herë e përgjithmonë nga “poeti plangprishës”, i cili nuk kishte formimin e duhur ideo-artistik (pjesë nga vendimi i LSHA dega Shkodër për përjashtimin e Frederik Rreshpes). Ndërkohë që Rreshpja kishte lënë gjurmën e tij poetike dhe kritika letrare, e cila ishte jashtë kuadrit të politikës së diktaturës, shprehte opinionin e saj të pavarur, opinion i cili e vendoste Rreshpen dhe krijimtarine tij letrare në një rrafsh me lirikët më të mirë europianë.<br />Ja disa nga vlerësimet që janë dhënë për Frederik Rreshpen:<br />Hans Joacim Lanksch: “Vepra e Frederik Rreshpes është poezi e dorës së parë e kalibrit europian”.<br />Robert Elsie: “Që në rininë e tij Rreshpja ka qenë një poet tronditës”.<br />Henri Izrael, botues amerikan: “… është një poezi tronditëse dhe me një mjeshtëri që ne amerikanëve na mungon”.<br />Ivanov, kritik rus: “Ne kemi Pushkinin, Jeseninin dhe shqiptarët duhet të jenë krenarë që kanë një poet të tillë”.<br />Leo dë Rua, kritik francez: “U trondita nga ky njeri që përmban një gjenialitet ballkanik, që është vendi i lindjes së artit”.<br />Ismail Kadare: “Frederik Rreshpja është ndër poetët më të mirë të Shqipërisë”.<br />Frederik Rreshpja ishte poet i lindur. Ishte poet në shpirt. Poezia e tij ishte poezi që dilte nga shpirti i tij. Dhe poezia e shpirtit është e pavdekshme. Vargu i tij poetik ishte një melodi e pavdekshme.<br />Frederik Rreshpja vdiq më 17 shkurt 2006 dhe u varros më 18 shkurt 2006 në varrezat e “Rrëmajës” të kishës katolike në Shkodër, në qytetin e tij të lindjes ,të qytetit që e deshi aq shumë. Shtatëmbëdhjetë shkurti nuk është gjë tjetër veçse një datë kalendarike. Jeta është më e gjatë. Poezia e tij ka lashtësinë dhe jetëgjatësinë e kombit. “Rrëmaja” nuk është varrezë, është vendi që mban brenda saj poetin e “melodive të pavdekshme”, Frederik Rreshpen.<br /><br />Veprimtaria letrare<br />1967 “ Rapsodi shqiptare” (Poezi)<br />1968 “Tre përralla për femijë”<br />1972 “Zëri i largët i kasolles” (Roman)<br />1973 “Endrra e tokës” (Dramë)<br />1973 “Në këtë qytet” (Poezi)<br />1994 “Kompiuteri pa mësues” (Metodë)<br />1994 “Erdhi ora të vdes përsëri” (Poezi)<br />1996 “Lirika”<br />2004 “Në vetmi” (Poezi)<br /><br />Pra, me pak fjalë, ky është porteti i poetit të mirënjohur Frederik Rreshpja.<br /><br /><strong>Kujtim Bytyçi</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1058286329062883883?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-64868691933783352282010-06-08T04:22:00.000-07:002010-06-08T04:27:21.275-07:00<strong>Nga Agim Bajrami</strong> <br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Zhaneta Saliu - mes biznesit dhe poezisë<br /><br /></span>Befasia e këndshme me emrin Zhaneta</strong> <br />Portreti i biznesmenes së njohur çame Zhaneta Saliu fillon të të riprodhohet vetvetiu porsa hyn në mjediset e gjera dhe plot dritë të firmës së konfeksioneve Anisa &amp; Noemi Sh.p.k në Spitall, Durrës, që ajo e drejton prej tetëmbëdhjetë vjetësh pa ndërprerë. Ambiente të pastra dhe komode, që ndonëse të ngarkuara me zhurmat e punës dhe të prodhimit, një syri të vëmendshëm i krijojnë përshtypjen e menjëhershme se këtu patjetër zotëron dhe ndihet dora dhe fryma e një femre autoritare.<br />Zhaneta ose Zhani, siç i thonë shkurt të afërmit dhe miqtë e saj, të shoqëron gjatë gjithë kohës me një buzëqeshje dhe ngrohtësi që s’i ndahet asnjëherë nga fytyra. Gjithmonë jemi mësuar që kur bëhet fjalë për biznese ose biznesmenë të suksesshëm mendja të na shkojë tek burra seriozë e fjalëpak me makina e kollare gjithëfarlloj. Por në rastin tonë ky takim ishte krejt ndryshe, kemi të bëjmë me një grua, nënë dhe biznesmene, si dhe me një aktiviste të heshtur të çështjes çame, për të cilën, sa herë bie fjala, Zhani fillon e gjallërohet si me magji, vetvetiu. Është një gjallëri që i ngjet pemës kur fillojnë e bien shirat e parë, një gjallëri që e ka emrin dashuri dhe respekt për rrënjën dhe vendlindjen e mohuar. Portreti i kësaj gruaje i gdhendur si në basoreliev fillon e të ravijëzohet vetvetiu fjali pas fjalie, duke e plotesuar vetveten dhe duke dalë kështu krejt natyrshëm përtej kornizave të zakonshme të një gruaje në kohë dhe hapësirë. Karriera e suksesshme e Zhaneta Saliut nuk është një dhuratë e rënë si prej qielli ose e ofruar bujarisht prej dikujt, por një udhë e gjatë lufte dhe vështirësish të panumërta, herë-herë me zigzake, por gjithmonë me një kahje të drejtuar nga lartësitë.<br /><br /><strong>Shumësia e vlerave – Zhaneta Saliu<br /></strong>Në 1997, Zhaneta Saliu përfundoi kursin e organizuar nga dhoma e tregtisë dhe industrisë Durrës për menaxhim biznesi. Në 2008 u diplomua për Juridik në universitetin shtetëror të Tetovës në Maqedoni. Në vitin 2009 përfundoi kursin tremujor pasuniversitar për Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci pranë Akademisë Diplomatike Shqiptare, Tiranë. Në 2006 mori titullin “Nderi i punës” me motivacionin: Për guximin dhe sukseset e arritura në fushën e biznesit dhe për krijimin e fronteve të punës për punësimin e grave dhe vajzave, ndërsa në 2008 mori titullin “Nderi i qytetit të Durrësit” me motivacionin për kontributin e rëndësishëm në zhvillimin ekonomik të qytetit të Durrësit, mbështetjen e aktiviteteve në promovimin e historisë dhe kulturës qytetare durrsake, për vlerat e spikatura intelektuale dhe humane. Në vitin 2009 mori titullin Avokat.<br />Ne mund të vazhdonim edhe më tej me përvijimin e biografisë dhe vlerave intelektuale të kësaj gruaje, por për më shumë do të dëshironim t’ia linim vendin intervistës direkte me të.<br /><br /><strong>- Çfarë mund të dijë më shumë lexuesi i revistës “Krahu i shqiponjës” për ju?<br /></strong>- Kam lindur në 7 Korrik 1966 në Plazhin e Durrësit, nga një familje me origjinë çame (komshi me skulptorin e njohur çam, Idriz Balani). Im atë është me origjinë nga fshati Petrovicë ndersa mamaja ime nga fshati Skupicë i Igumenicës. Në vitin 1945, në kohën e masakrave mizore greke dhe dëbimeve të dhunshme, prindërit e mi u shpërngulën dhe u vendosën në lagjen Plazh, Durrës, ku linda edhe unë. Dua të them se kur unë isha një vjeç, familja ime përjetoi një tjetër kalvar dhimbjesh,<br />këtë herë jo nga zervistët grekë, por nga pushteti komunist shqiptar me urdhër të Rita Markos. Na shpërngulën me dhunë dhe na detyruan të jetojmë në djerrinat e kripura të kënetës së Porto Romanos. Më pas, fëmijëria ime kaloi në lagjet e përbaltura të Shkozetit. Më kujtohet se kur binte shi dhe kishte përmbytje, unë detyrohesha të shkoja në shkollë me çizme ose në kurrizin e babait. Fëmijëria ime ka ngjyrën dhe dimensionet e një ëndrre të mbetur përgjysëm. Mua dhe moshatarëve të mi, në shumicën e herëve, na kanë munguar lojrat dhe romantizmi i moshës. Pas përfundimit të shkollës së mesme, me gjithë dëshirën time të madhe për t’u bërë gazetare, u detyrova të filloja punë në Fabrikën e Plastikës.<br /><br /><strong>- Cilat kanë qenë ëndrrat e një vajze si ju Zhani në atë kohë?<br /></strong>- Unë nga natyra jam pak rebele, asnjëherë nuk më pëlqen plogështia dhe pajtimi me realitetin e imponuar. Kjo është një nga arsyet që, qysh në bankat e shkollës, jam munduar ta shpërfaq lirinë time në fushën e artit dhe të letërsisë, kam luajtur disa role pranë trupës amatore të teatrit Aleksandër Moisiu, në kohën kur atje ishte drejtor poeti i njohur Bardhyl Agasi. Mbaj mend një rolin tim të spikatur në koncertin “Internacionale do të jetë bota e re”. Ka qenë mosha kur njeriu fillon ta çmojë më shumë vlerën e vetes dhe lirisë individuale. Ajo kohë për mua, krahas përpjekjeve për të njohur skenën e teatrit, ka qenë edhe një periudhë e mbushur me lexime të gjithfarë lloji. Lexoja gjithçka të bukur që më dilte përpara. Atëherë kam filluar t’i perceptoj më mirë ëndrrat dhe realitetin që më rrethonte sepse arti është një dimension më tepër në jetën e një vajze në diktaturë. Por dua të them se mushkëritë e mia ishin më të gjera dhe nuk mund të kënaqeshin me kaq oksigjen. Në atë kohë kam filluar të merrem edhe me poezi. Guxoj të them se një pjesë e dimensionit tim shpirtëror, edhe në momentet më të trishta të jetës time, e ka ribërë vetveten nëpërmjet poezisë. Më kanë mbetur në mendje ende disa strofa poetike nga ajo kohë, disa vargje të një poezie time të hershme, mund edhe ta citoj:<br />Në kodrinën mbi qytet kemi hipur<br />dhe po shikojmë me kënaqësi<br />qytetin e lashtë të rilindur<br />Dyrrahun e lashtë dhe të ri.<br />Natyrisht, këto vargje mund të jenë modeste, por në atë kohë i mbushnin vitet e moshës time me më shumë ozon dhe hapësirë.<br /><br /><strong>- Po më pas si shkoi jeta juaj?<br /></strong>- Në vitin 1991, në grahmat e fundit të diktaturës komuniste, në kushtet e një jete miserabël, në pamundësi për t’u pajtuar me këtë realitet, u detyrova të braktis vendlindjen time dhe t’i bashkohem grupit të fundit të refugjatëve të anijes Panama. Kisha disa kohë që më kishin hequr nga puna, si gjithë të tjerët, dhe jeta këtu ishte e padurueshme. Mungonin të gjitha sendet e konsumit jetësor dhe ky vend nuk të mbante më. Hipëm në vapor të shtyrë nga turmat laramane të njerëzve. Në atë kohë, vajza ime, Anisa, ishte vetëm gjashtëmbëdhjetë muajshe.<br />Nuk e harroj kurrë natën e zbritjes në portin e Brindisit, kur endeshim si zogj të trembur, të detyruar ta kalonim natën me gjysëm batanije.<br /><br /><strong>- Si ju priti Italia?<br /></strong>- Të nesërmen, një çift italianësh nga provinca e Barit, Terlizzi, na morën në shtëpinë e tyre. Ishin njerëz të mirë dhe humanë. Punova ca kohë në spitalin e Barlettes, punë e cila nuk zgjati shumë sa për shkak të natyrës time krenare aq edhe për një lloj racizmi që vihej re tek vendasit italianë që na pritën. Gjatë kësaj periudhe kam bërë disa vajtje e ardhje midis Italisë e Shqipërisë, por që në fund përfundoja sërish në Itali. Ju thashë që në krye se vendi ynë, edhe për shumë vite të tjera, do të vazhdonte të vuante pasojat e tranzicionit dhe të një absurdi pa skaj.<br /><br /><strong>- Kur ka qenë takimi juaj i parë në fushën e biznesit?</strong><br />Takimi im i parë me biznesin përkon me njohjen time me biznesmenin e suksesshëm italian Claudio Massara, i cili u bë më pas shoku më i ngushtë i jetës sime.<br /><br /><strong>- Si u njohët me Claudion?<br /></strong>- Siç ju thashë më parë, në vazhdën e ikje-ardhjeve të mia nga Italia në Shqipëri e kam takuar atë në tragetin e linjës Bari-Durrës. Ishim ulur pranë e pranë në të njëjtin stol, krejt rastësisht. Claudio donte të bisedonte me dy djem shqiptarë që nuk dinin italisht dhe kërkoi ndihmën time. Ishte një njohjë që, siç thonë poetët, ngjizi me shikimin e parë. Duhet të them se ishte një ngjizje fatlume mes meje dhe atij, më pas unë kuptova se isha njohur me një biznesmen dhe një profesionist të suksesshëm në fushën e konfeksioneve.<br />Po atë vit, Claudio më propozoi të hapnim bashkë një biznes rrobaqepësie. Ishin vitet kur në Shqipëri po hapeshin fabrika me kapital të huaj joint-venturë, por unë me Claudion vendosëm që biznesin ta kishim vetëm tonin. Natyrisht në atë kohë, hapja e një biznesi të tillë ishte me risqe dhe të papritura, por ne e kishim studiuar me vëmendje tregun e atëhershëm në Shqipëri dhe kryesisht në Durrës. Pas një vëzhgimi të hollësishëm, pas shumë dilemash dhe pasigurish, duke e marrë në sy rrezikun në kushtet e klimës së paqëndrueshme politike që ekzistonte në atë kohë, vendosëm që të hapnim një rrobaqepësi këmisharie. Vërtet e guximshme kjo iniciativë e jona, por pa guxim dhe pa rrezikuar, asgjë e mirë nuk mund të krijohet në kushtet e tregut kapitalist.<br />Që në fillim u përballëm me një sërë vështirësish dhe pengesash serioze që vinin si nga mungesa e një legjislacioni të plotë ashtu edhe nga pengesat e vazhdueshme burokratike që na nxirrte administrata e atëhershme shqiptare. Kërkoheshin dokumenta pas dokumentash, ryshfet pas ryshfeti, me një fjalë, një odise e tërë që të ndrydhte iniciativën. Tjetër vështirësi ishte ndërtimi i marrëdhënieve të punëdhënësit me punëtorët sepse punëtori shqiptar i asaj kohe ende ishte i papërgatitur për t’iu përshtatur kërkesave të sistemit të ri të punës. Punëtori shqiptar i asaj kohe ende vuante psikologjinë e punës së papaguar në socializëm.<br />Më ka mbetur në kujtesë që nga sistemi i shkuar një thënie anekdotike që i përshtatej aq mirë asaj psikologjie: “Ne bëjmë sikur punojmë, shteti bën sikur na paguan”. Thënie shumë e bukur apo jo?<br />Në kuadrin e vështirësive tona të panumërta, duhen shtuar edhe mungesa e specializimit të punëtorëve të industrisë së konfeksioneve dhe përshtatjes së tyre me kërkesat e tregut perëndimor. Na u desh të punonim një kohë të gjatë për krijimin e një tjetër psikologjie me punonjësit e ardhur rishtas në këtë punë. Mungonte tradita dhe intensiteti i punës. Na u desh gjithashtu të sforcoheshim tej mase për të kapur ritmet e prodhimit dhe ambientuar njerëzit me natyrën e prodhimit të konfeksioneve.<br />Në vitin 1993, fabrika jonë ishte një ndër pioneret e para të fazonit në Shqipëri.<br />Vërtet, krahu i punës në atë kohë ishte i lirë, por edhe investimet tona në këtë drejtim ishin të shumta. Ne investuam shumë për specializimin e këtyre njerëzve. Për këtë arsye u detyruam të sillnim teknikë dhe specialistë të njohur nga Italia. Nga viti në vit fabrika, falë këmbënguljes tonë, arriti të bëhej një ndër më të njohurat në vend. Ishin të shumtë faktorët që ndikuan në këtë arritje:<br />Së pari, respekti dhe vlerësimi i shijes së klientelës vendase dhe asaj perëndimore. <br />Së dyti, prirja për të ndjekur risitë dhe të rejat e modës në vijimësi e sipër.<br />Së treti, respekti për klientelën. Për ne klienti ka qenë dhe mbetet gjëja më e rëndësishme.<br />Në tregti, korrektesia është primare dhe mbetet e tillë. Ne nuk e kemi harruar asnjëherë këtë postulat. Kjo ka bërë që kërkesat tona të jenë gjithnjë në rritje ndaj cilësisë së prodhimeve. Duke i qëndruar gjithmonë pranë punonjësve tanë, ne kemi mundur të shmangim në një masë të konsiderueshme prodhimet skarco dhe të evitojmë ankimet nga ana e klientëve. Sot mund të pohojmë me kënaqësi se prodhimet tona fazoniste mund t’i gjesh që nga Anglia, Spanja, Gjermania dhe Italia e gjer në Kenian e largët afrikane. Nuk ka gjë më të bukur për një prodhues si unë kur merr lëvdata e përshëndetje nga anë e mbanë botës.<br /><br /><strong>- A ka pasur ulje-ngritje biznesi juaj?</strong><br />- Si çdo biznes tjetër, edhe ai që drejtoj unë ka pasur ulje-ngritjet e tij. Mjafton të themi se viti ’97 krijoi në punën tonë një sërë vështirësish të paparashikuara.<br />E tillë ishte pasiguria e dërgimit në destinacion e prodhimeve tona, mbrojtja e fabrikës nga sulmet e bandave, mungesat në punë të punonjësve, etj. Mbaj mend se në atë periudhë, të gjithë pjestarët e familjes e kemi ruajtur këtë biznes me jetën tonë, duke rrezikuar shumë.<br /><br /><strong>- Si i keni pasur grafikët tuaj të prodhimit zonja Zhani?<br /></strong>- Dua të them se grafikët e prodhimeve tona kanë ardhur gjithmonë në ngjitje. Kjo i dedikohet jo vetëm zbatimit të marrëdhënieve tona kontraktuale me klientelën, por edhe cilësisë shumë të lartë të tyre. Kështu, përshembull, po t’i referohemi shifrave të prodhimit nga viti ’93, kur ne hapëm biznesin, një punëtore nxirrte 80 copë këmisha në ditë, tashmë, si rezultat i kualifikimit të tyre, kjo shifer është rritur në 400 copë.<br /><br /><strong>- Çdo të thotë për një grua si ju të mbartë mbi supe një biznes kaq të vështirë?<br /></strong>- Tashmë unë jam një prodhuese që kam fituar një farë sigurie në punën time. Dhe për këtë duhet t’ia di për nder shokut tim të jetës, të paharruarit Claudio Massara, i cili arriti të nguliste tek unë reflekset e duhura dhe vetitë për të cilët ka nevojë ky biznes. Claudio Massara ka qenë dhe mbetet për mua një ikonë dhe shkollë udhëheqëse. Unë ruaj shumë nga thëniet e tij të paharrueshme. Një nga ato është edhe kjo: “Zhani, udha e biznesit tonë është me shumë zigzake, mund të qëllojë të humbësh një herë, por me vullnet dhe këmbëngulje mund të arrihet gjithcka” ose një thënie tjetër: “Zhani, e mbylle derën e repartit, fjalët e punës leri aty brenda, mos e përziej jetën private me problemet e prodhimit”.<br />Pas vdekjes së tij të parakohshme, mbi mua ra gjithë barra e biznesit, m’u desh të sforcohem e pse të mos them, të dal edhe nga vetvetja, duke sakrifikuar rehatinë e jetës time me qëllim që biznesi ynë të çante përpara. Kot thonë që gratë janë të dobta nga natyra. Ne gratë e Çamërisë e kemi në gen këmbënguljen dhe shpirtin e tregtisë. Kjo është një nga arsyet që im atë, Mithati, dhe mamaja ime, Mexhide, ma përsërisin shpesh herë me shaka: “Zhani, ty të hedhin nga kati i dhjetë dhe ti përsëri në këmbë që në këmbë do të biesh”. Natyrisht që mua më kënaq ky fakt dhe më bën të lumtur, por unë nuk jam e vetmja. Më bëhet qejfi që në Durrës dhe në mbarë Shqipërinë ka me qindra biznesmenë dhe biznesmene të Çamërisë, të cilët i japin tempin ekonomisë shqiptare edhe pse tek unë, krahas genit tim çam, është bashkangjitur edhe pak gen italian, marrë nga përvoja e këshilltarit tim të urtë, të paharruarit tim Claudio Massara.<br /><br /><strong>- Para pak ditësh, vajza juaj, Anisa, sfiloi veshjet e stiluara nga vetë ajo në ambientet e Hotel Rognerit me sukses. A mund të flasim për një vazhdimësi familjare në këtë sektor? <br /></strong>- Do doja t’iu përgjigjesha me fjalët e sime bije: “Ky është një pasion që është rritur me mua, që e vogël kam bashkëjetuar me këtë realitet. Duke u rritur, lindi edhe dëshira për pikturën dhe disenjon e modës dhe gjithmonë jam munduar t’i bashkoj këto fusha”.<br /><br /><strong>- Sa ndiheni e lidhur me familjen zonja Zhani?<br /></strong>- Zoti më ka falur dy vajza të mrekullueshme! Ne e mirëkuptojmë dhe e plotësojmë shumë mirë njëra-tjetrën duke krijuar kështu një ekip të vetëm. Si nënë jam munduar të ngulis tek fëmijët e mi vetitë dhe karakteristikat më të mira, t’i ndihmoj dhe t’i qëndroj përherë pranë duke plotësuar kështu, në një farë mase, mungesën e babait. Deviza ime e përjetshme është se prindi është pasqyra më e mirë ku fëmijët shohin vetveten.<br /><br /><strong>- Sa ndihet çame Zhaneta Saliu?<br /></strong>- Sot, më tepër se kurrë, shpirti dhe qenia ime janë dhe rrahin me tokën e mohuar të prindërve të mi çamë. Ndonëse më shikoni kështu, të heshtur, regëtimat dhe lotët e Çamërisë sime,vuajtjet dhe kalvari i prindërve dhe gjyshërve të mi kanë lënë brenda meje gjurmë të pashlyeshme. Edhe pse jetoj në Durrës dhe larg tokës së mohuar, tek unë vazhdimisht do të gjeni një degë limoni dhe ulliri, dy gurë dhe pak baltë Çamërie. Mjafton të theksoj faktin që im atë ka mundur të sjellë në oborrin e shtëpisë time dy fiq nga kopshti i shtëpisë sonë të vjetër në fshatin Bedelen të Gumenicës. Ata kanë mbirë tashmë dhe mbas ca vitesh, ata do ta kalojnë çatinë. Çdo ditë, unë bashkë me prindërit dhe fëmijët e mi kujdesemi për ta sepse është i vetmi kujtim dhe lidhje e jona me tokën e gjyshërve. Po kështu, mbi çatinë e shtëpisë, krahas tjegullave të tjera, do të shikoni edhe dy tjegulla Çamërie. I ka sjellë im atë dhe i ka si gjëra shumë të shenjta. Të tilla janë dhe për mua dhe fëmijët e mi. Unë nuk i ndërroj ato me asgjë!<br /><br /><strong>- Ju jeni nderuar disa herë me tituj nga shoqata Durrësi dhe disa shoqata të tjera simotra të këtij qyteti për kontributin tuaj me vlerë. A jeni krenare për to?<br /></strong>- Po, jam shumë krenare. Duke qenë me shpirt poete dhe artiste, gjithmonë e kam quajtur si detyrim në vetvete të ndihmoj artistët dhe shoqatat e tjera kulturore dhe ato në nevojë me një pjesë të të ardhurave të mia. Jam e bindur se kjo që bëj unë është një kontribut modest për qytetin tim dhe artin e kulturën e tij.<br />Faleminderit për intervistën.<br /><br /><strong>Agim Bajrami<br /><br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-6486869193378335228?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-7375959880954388152010-05-21T03:23:00.000-07:002010-05-21T03:24:44.426-07:00<span style="font-size:130%;">Kurva e pasur dhe shqiptarët<br /></span><br />Më në fund Europa i ka liberalizuar vizat për serbët dhe maqedonasit dhe ata që në muajin qershor të vitit 2009 shkojnë tërë qejf në mejhanet e hanet e saj, shpenzojnë gjithë ç’kanë, pijnë e dehen, duke i sharë dhe kërcënuar edhe më shumë shqiptarët dhe duke e bërë edhe më të pasur kurvën plakë të pasur. Pra, Serbia dhe Maqedonia, me sa duket, do të hyjnë edhe në BE para Shqipërisë, duan thonë gojët e liga. Flitet edhe se Europa justifikohet se Shqipëria ende nuk i ka përmbushur standartet, se opozita shqiptare me protestat dhe grevat e saj të pafundme po e varros liberalizimin e vizave, të vetmen mundësi që u është afruar shqiptarëve të varfër, pavarësisht se Kryeministri ynë, i nderuari Sali, u ça e u nda, duke këmbëngulur se në qershor të vitit 2010 do ndodhë çudia, se në mos ndodhi në qershor do ndodhë patjetër në... 36 gusht... Mor do ndodhë se s’bën se Shqipëria është vendi i bumit ekonomik, se është mrekullia e super zhvillimit energjitik, se shqiptarët që nuk dinë ç’është termi krizë ekonomike, janë më të pasurit në botë dhe e meritojnë të hyjnë në Evropë, se... se ka edhe shumë “se” të tjera si argumente bindëse për vendin e shqiponjave. <br />Po ç’thotë në të vërtetë kurva e pasur, Evropa?! Asgjë, vetëm qesh e qesh dhe u gëzohet sukseseve që u dedikon Kryeministri ynë i nderuar shqiptarëve. Qesh e ngjesh, siç thotë një fjalë e urtë e mençurisë popullore. Mos!... Këtë e thonë vetëm gojët e liga se Evropa na do shumë. Ju betohem! Ja si shprehet ajo:<br />- Good Albania!... Shqipëria është vërtet vendi i tërë mrekullive të botës, - thekson Evropa, - por le të ulen njëherë në tryezë Sala e Rama e të gjejnë gjuhën se si do t’i ndajnë mrekullitë që u kanë dhuruar shqiptarëve, se nuk e gjetën as në mes të Strasburgut tim, nën kërcënimin e tmerrshëm të dhëmbëve të tmerrshëm të Krokodilit të Tmerrshëm që ka kullufitur sa e sa diplomatë e diplomaci botërore. Vërtet trima ata!... Është për t’u pasur zili dhe për t’u bërë shembulli më i bukur në botë qëndresa dhe heroizmi i tyre përballë hungërimave të të Madhit Krokodilit të Tmerrshëm...<br />Ju betohem, kështu sugjeron Evropa, e cila gati sa nuk përjeton orgazma në distancë prej trimërisë së liderrave tanë!...<br />Eh, mund ta shikoni edhe me sytë tuaj se sa vuan e gjora plakë e pasur për shqiptarët, në krahasim me serbët e maqedonasit!... <br />Bukur. Na do Europa, nuk ke ç’i thua. Më besoni!... Madje flitet se është penduar edhe për tërë ato që na ka punuar para, gjatë vitit 1913 dhe më pas kur e bëri Shqipërinë copë-copë dhe copat më të mira të saj, Kosovë e Çamëri e plot troje të tjera, ua fali fqinjëve tanë lakmitarë; për atë që bëri edhe në vitin 1945, kur na la nën sundimin e diktaturës komuniste enveriane. Është penduar aq shumë e gjora plakë sa është gati edhe të flirtojë veças me secilin nga dy udhëheqësit tanë trima që ata të binden e të miqësohen e të kuptojnë më në fund se në 36 gusht të vitit 2036 Shqipëria do të jetë patjetër nusja e saj!... <br />Oh, ç’fat!... Prandaj Evropa është aq në hall dhe sa për sy e faqe i shpreh tërë ato simpati për serbët, maqedonët e grekët, që ata të preken e të lotojnë e të mos e kundërshtojnë vullnetin e Shqipërisë e të Kosovës (për Çamërinë është ende herët për të folur, mund të flitet në kalendat greke, ose më 36 gusht të vitit 3636) për të hyrë në mejhanet e saj...<br />Eh, ç’sakrifica bëka kodoshja plakë për ne, shqiptarët e Shqipërisë, si gjithmonë, plebejtë e saj (për shqiptarët e Kosovës sot për sot nuk mund të flitet kaq hapur se mos e kuptojnë serbët dashurinë e madhe europiane alla EULEX dhe vënë veton e tyre kundër! Mos, o Zot!)!...<br />Na do Europa, nuk ke ç’i thua! Jo më kot i kërcënoi me Krokodilin e Tmerrshëm liderrat tanë... Epo nuk ka ç’bën tjetër, do thotë ndonjëri. T’ia japim hakun!... Kështu na ka dashur dhe kështu është sjellë qëmoti kurva plakë Evropë (qysh kur u shpik kurvëria, zanati më i vjetër i botës) dhe kështu do të vazhdojë të sillet me ne shqiptarët. Kështu do të na dojë pa mbarim dhe nuk do të përtojë t’i kërcënojë me Krokodilin e Tmerrshëm apo t’i ndëshkojë për mosbindje Salitë e Ramat shqiptarë, duke u ofruar edhe p... e saj, vetëm e vetëm që ata t’i përkushtohen kauzës evropiane dhe ta udhëheqin Shqipërinë (përfytyro Shqipërinë etnike!) nga mrekullia në mrekulli çdo 36 gusht deri në vitin e shumëpritur 3636 kur do të jemi të adoptuarit e saj dhe do të trashëgojmë tërë pasuritë që ajo ka grumbulluar, grumbullon dhe do të grumbullojë në kurriz të atyre që nuk e meritojnë të jenë evropianë të vërtetë!...<br />Poshtë gojët e liga që duan të na prishin me Europën!... Rrofshin Berisha e Rama që do të pajtohen së shpejti e do ta rimorkiojnë Shqipërinë drejt Evropës deri më 36 gusht të vitit 3636, vit fatlumë për shqiptarët!...<br /><br /><strong>Shefki Hysa<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-737595988095438815?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-70826737573807052572010-05-18T01:11:00.000-07:002010-05-18T01:13:53.199-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Askush nuk mund të shkelë </span></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;">mbi të vërtetën</span></strong><br /><strong><em>(Bashkëbisedim me intelektualin </em></strong><br /><strong><em>Altin Sulejmani)<br /></em></strong><br /><strong>1<br />Bota drejtohet me intelektualitet<br /></strong><br /><strong>Altin Sulejmani, njëri prej nesh<br /></strong>Kjo është shkurt biografia e tij, një prerje e profilit personal që, pasi e lexojmë, na jep të kuptojmë se është një nga ne, intelektualët shqiptarë.<br />Altin Petrit Sulejmani u lind në Durrës më 26 shkurt 1981. Shkollën e mesme e kreu në gjimnazin “Naim Frashëri” në vitet 1995–1999 ndërsa studimet e larta i përfundoi në universitetin e Breshias, Itali, në vitet1999–2005 për Ekonomi dhe Biznes.<br />Në vitin 2006 u kthye në Shqipëri dhe fillimisht zuri punë si shef finance në klubin e futbollit “Teuta”. Pak muaj më vonë kaloi në sektorin privat si shef i departamentit të financës i një prej kompanive më të mëdha të qytetit të Durrësit, Shoqërisë B.G.R. sha , e cila ndër të tjera drejton një prej qendrave tregtare më në zë në vend, Flagship Center.<br />Babai i tij Petrit Sulejmani, inxhinier, njihet si figurë e respektuar në qytetin e Durrësit. Për vite me radhë ka qenë kryetar i shoqatës “Çamëria” të rrethit të Durrësit. Fshati i tij i origjinës është Kurtesi i Çamërisë.<br />Nëna e tij, Luljeta Mane, është e bija e Ali Manes me prejardhje nga Rustemejt e Koskës, fis atdhetar me emër në Çamëri, internuar në Hamalle të Durrësit.<br />Namik Mane, shkrimtari i mirënjohur dhe miku i ngushtë i Bilal Xhaferrit, është daja e tij.<br />Në pranverën e vitit 1998 vizitoi vendet e shenjta muslimane: Mekën dhe Medinën dhe si rrjedhojë është haxhi. Pas vitit 2006, me përfundimin e studimeve të larta në Itali, është kthyer në Shqipëri me synimin për të lartësuar personalitetin e tij si pjesë e elitave intelektuale shqiptare...<br />Që prej vitit 2007 është drejtues i forumit rinor PDI –dega Durrës si dhe anëtar i kryesisë së PDI-së. Ka qenë kandidat për këshilltar bashkiak gjatë zgjedhjeve vendore të vitit 2007.<br /><br /><strong>2<br />Korrigjimet historike janë të mundshme</strong><br /><br />- Askush nuk mund të shkelë mbi të vërtetën! Cilës së vërtete i referoheni dhe cilët janë ata që mund të shkelin mbi këtë të vërtetë?<br />- Dëbimi me forcë dhe terror i popullsisë çame nga trojet e veta nuk është opinion apo slogan i një grupi interesi, por fakt historik i pamohueshëm. Për këtë të vërtetë e kam fjalën. Cilët janë ata që mund të shkelin të vërtetën?!... U referohem atyre që janë munduar ta mbajnë në heshtje këtë çështje dhe të gjithë atyre, të cilët sot e kësaj dite kërkojnë të na detyrojnë të qepim gojën e ta arkivojnë problemin çam në sirtaret e harresës historike. Madje në këtë grup rrezikojmë të bëjmë pjesë edhe ne, në rast se do të vegjetonim në pasivitet apo do të na mungonte vullneti dhe guximi i domosdoshëm. Kjo është edhe arsyeja e aktivizimit tim politik në radhët e PDI-së, tek e cila gjeta njerëz me ideale, aftësi dhe me vendosmërinë e duhur për të nisur një proçes të pashmangshëm për finalizimin e idealit tonë - Çamërisë.<br /><br />- Prej nga nis ky proçes dhe çfarë synon?<br />- Nis nga ndërgjegjësimi që jemi “njerëz të barabartë midis njerëzish të barabartë”. Njerëzit e barabartë njohin të drejta dhe detyrime ndaj njëri-tjetrit, ndaj fqinjit, ndaj mjedisit dhe jo ndere apo qejfmbetje! Ne, nga ana jonë, me siguri nuk kemi kryer shkelje të dinjitetit njerëzor të asnjë pakice, asnjë fqinji apo grupimi tjetër. Edhe gjatë periudhës së komunizmit, mekanizmi gjigand i dhunës u ushqye me shtetas shqiptarë dhe në asnjë rast nuk e shtriu kthetrën gjetkë. Kështu që ne padyshim na takon të kërkojmë drejtësi për sa kohë i jemi përmbajtur asaj. Në rast se nuk do të ngrihemi vetë ne për të kërkuar të drejtat tona me siguri që askush tjetër nuk do ta bëjë këtë! Çamërinë, tekefundit, do ta bëjmë tonën ne, çamët…<br /><br />- Kujt duhet t’i drejtohemi për të vënë në vend këtë “drejtësi të munguar”?...<br />- Realiteti botëror njeh institucione që i kanë vënë vetes për qëllim respektimin e të drejtava themelore të njeriut. Sipas Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, njëri prej tyre, Komisioni Evropian duhet ta marrë në shqyrtim sa më parë problemin çam, megjithëse justifikohet duke thënë se është çështje bilaterale midis Shqipërisë dhe Greqisë. Pra, në këtë rast Brukseli nuk duhet të imponohet nga pozitat e më të fortit, Greqisë, siç ndodh rëndom, por të japë drejtësi siç jep edhe për më të fuqishmit. Çuditërisht kjo nuk ka ndodhur asnjëherë me Evropën për ne, shqiptarët, nuk e kemi parë asnjëherë drejtësinë e saj. Gjatë tërë historisë, miq më të mirë kemi pasur ose ndonjë fqinjë të afërt si rasti i Turqisë, ose ndonjë përtej Atlantikut si në rastin e SHBA-së. Në këto kushte nuk na mbetet gjë tjetër vetëm të bëjmë të ditur dhe të njohur të vërtetën me të gjitha mjetet demokratike te diplomacitë kryesore evropiane dhe ato botërore. Të bëhemi faktor i rëndësishëm dhe t’i imponohemi Evropës dhe botës që të na marrin seriozisht…<br /><br />- Mos i referoheni situatës së Kosovës ku ndërhyrja e ndërkombëtarëve rezultoi vendimtare?<br />- Jo, situata e Kosovës paraqet karakteristika të tjera. Por ne duhet të mësohemi që të nxjerrim mësim nga situata e Kosovës dhe të kuptojmë se korrigjimet historike janë të mundshme dhe ndërhyrja e faktorit ndërkombëtar është e pashmangshme dhe vendimtare. Ne nga ana jonë duhet të bëjmë të mundur së pari faktorizimin e komunitetit çam dhe t’i imponohemi shtetit shqiptar që ta trajtojë problemin çam si pjesë të çështjes kombëtare shqiptare dhe ta përfshijë në axhendat e veta për zgjidhje, pastaj t’u drejtohemi edhe diplomacive të huaja... <br />- Cili mendon se duhet të jetë roli juaj në këtë çështje?<br />- Nuk është rasti të “thërras” slogane elektorale. Di të them vetëm se unë do të bëj pjesën time, atë që më takon. Në strukturat e PDI-së ndjehem mirë dhe shikoj mundësi angazhimi në të ardhmen. Në qoftë se nuk do të jem unë në gjendje të bëj atë që duhet, me siguri do jemi në gjendje të nxjerrim djem të tjerë nga gjiri ynë.<br /><br />- Prej nga buron gjithë ky besim?<br />- Nga kryet e ngritura lart të njerëzve që e kanë përjetuar terrorin që pas ngricës komuniste dhe që tashmë besojnë me të vërtetë në një drejtësi të mundshme, si dhe nga sytë përcëllues të brezit të ri që çuditërisht i njohin mirë plagët e gjyshërve dhe i ndjejnë akoma nën lëkurë.<br /><br /><strong>3<br />Nga perëndimi drejt lindjes<br /><br /></strong>- Keni mbaruar studimet e larta në Itali dhe pastaj jeni kthyer, nuk u druajtët se mos ishte një hap prapa?<br />- E vërtetë është. Nuk ishte zgjedhje e lehtë, apo më mirë ishte gjëja më e vështirë që mund të bëja. Qëndrimi në Itali ishte zgjidhja më komode dhe pikërisht këtu më lindi dyshimi që mund të mos ishte edhe më e mira. Bëra një tregti: Ndërrova “më shumë para” me “më shumë kohë”. Pastaj, çdo shtet është shtëpia në të cilën gjithkush jeton sipas mënyrës së tij dhe si t’i duket më e përshtatshme. Atdheu im është Shqipëria dhe unë u ktheva në shtëpinë time për të jetuar sipas mënyrës time dhe si të më duket më e përshtatshme...<br /><br />- Besoni se të jetuarit në Shqipëri ndryshon ndjeshëm nga të jetuarit në një vend të BE-së?<br />- Janë vende të cilat kanë patur një historik të tyren të fenomeneve sociale. Nuk mund të pretendosh që me një kërcim të vetëm prej akrobati të bëhesh pjesëtar dhe të jesh aktor i mirë social i një realiteti që të serviret si i dëshirueshëm, por ama dhe i panjohur.<br /><br />- Çfarë doni të thoni me këto?<br />- Dua të them që shqiptarët kërkojnë me padurim emigrimin drejt këtyre vendeve dhe në rastin më të mirë, përveç dritave edhe nëpër rrugica, të shtunës në supermarket, të dielave me skedinë në dorë, kanë peshqesh, pa përjashtim, një kredi 20-25 vjeçare për të paguar shtëpinë që do ta gëzojnë fëmijët, të cilët në shumë raste rriten ashtu siç prindërit nuk e kishin pritur. Kjo nuk është pak. Ndoshta do ishte më mirë të kërkonin diçka në vendin e tyre meqë tashmë vullnetin e kalitën më së miri...<br />Tranzicioni shqiptar është edhe ky: disa shqiptarë, me ankth dhe të paduruar, paguajnë shuma marramendëse për të ikur nga ky vend dhe disa kthehen me hap të lehtë dhe zemërplot. Besoj se Shqipëria sot i ka të gjitha mundësitë për të ndërtuar një të ardhme të qëndrueshme dhe prosperative. Në Shqipëri mënyrat e jetesës janë akoma në zhvillim, kurse në vendet e BE tashmë janë konsoliduar dhe nuk lënë shumë hapësira për nevojat e mysafirit të ftuar apo jo. Edhe pse dua ta theksoj, janë vende që i njohin mirë të drejtat reciproke të qënieve njerëzore, të cilat i respektojnë edhe ne rastet kur nuk përputhen me ç’ka ata dëshirojnë.<br />- Si ndihet një musliman në Itali?<br />- Në fakt pyetja duhej të ishte: “Si ndihet një musliman në vendet perëndimore pas 11 Shtatorit”... Për sa i takon të jetuarit individualisht, situata nuk është problematike. Mund ta jetosh islamin publikisht pa pasur probleme në ushtrimin e kultit, pasi kemi të bëjmë me të drejta kushtetuese, vetëm se hera-herës duhet të tregosh që “nuk je nga ata të këqinjtë”. Kurse sa i takon organizatave të muslimanëve, në këto vende situata paraqitet pak më e brishtë. Rasti im ka qenë disi simpatik për nga natyra, pasi trinomi “studente-albanese-musulmano” nuk skedohej kollaj nga qytetari i mesëm, sido që ta rendisje treshen. Personalisht, me shumë krenari, jam identifikuar gjithmone me të tretën si për inat të italianit të mesëm! Kurse me keqardhje nuk kam gjetur vend për një të katërt “çam”, pasi situata do bëhej e pakuptueshme edhe për italianin e shkolluar…<br /><br />- Çfarë është islami për ty?<br />- Pas gjithë eksperimenteve të gjykimit njerëzor të këtyre shekujve të fundit (diktaturë, kapitalizëm i egër, kapitalizëm më pak i egër) dhe duke parë dështimet, ndoshta na duhet të rimarrim në konsideratë “ligjshmërinë hyjnore”, e cila e konsideron njeriun në natyrshmërinë e tij burimore dhe jo si “kafshë sociale” apo si “konsumator frymor”.<br /><br />- Si ndodhi që u bëtë dhe jeni besimtar praktikant?<br />- Besoj se çdo njeri gjatë jetës së tij të gjatë apo të shkurtër, duhet të përballet dhe t’i japë përgjigje disa pyetjve: Kush jam, nga vij dhe ku po shkoj. Përgjigjet që gjeta më bënë të adhuroj Krijuesin tim të Gjithmëshirshëm mëngjes dhe mbrëmje, të argjëroj, të këshilloj për mirë dhe të ndaloj të keqen. Ky është islami. Ka edhe të tjera ëmbëlsira, por kaq për këtu…<br /><br /><strong>Elim Xanxari</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7082673757380705257?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-18810110950469449892010-05-17T08:06:00.001-07:002010-05-17T08:06:44.343-07:00<strong><span style="font-size:130%;">E kërkojmë Çamërinë<br /></span></strong><br />E kërkojmë Çamërinë<br />Njerëzit tanë kanë lënë shtëpinë,<br />Trojet, varret, pasurinë,<br />Prandaj ne kërkojmë ndihmë.<br /><br />Qeveria s’bën asgjë,<br />Çamët thërrasin fort me zë:<br />“Mos kujtojnë se do harrojmë,<br />Trojet tona do t’i mbrojmë”!...<br /><br />Shefki Hysa patriot,<br />Çamërinë e mbron me kokë,<br />I është futur punës me gjoks,<br />Çamërinë ta marrë me shokë.<br /><br />Dhe ata e kanë në ballë,<br />Shefki Hysa burr’ i rrallë,<br />Lum si çamët për këtë djalë,<br />Shpresat tek ai i kanë.<br /><br /><strong>Sazan Faslli<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1881011095046944989?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-50771967970006874742010-05-03T01:41:00.000-07:002010-05-03T01:43:11.034-07:00<strong>Nivel i ri bashkëpunimi italo-shqiptar</strong><br /><br />Në datat 9-11 Prill në Cesena të Italisë u zhvillua edicioni i pestë i Panairit Agrofer, një nga evenimentet më të rëndësishme kushtuar agroenergjisë, kursimit të energjisë dhe ndërtimeve të gjelbra. Zhvillimi i panairit AGROFER ka lindur nga nevoja për të prezantuar përpara publikut të gjerë domosdoshmërinë e prodhimit të energjisë nga burime të ripërtëritshme si era apo dielli, duke shmangur në këtë mënyrë ndotjen e mjedisit.<br />Në panair morën pjesë mbi 100 ekspozues nga vende të ndryshme të botës dhe mbi 9.000 vizitorë. Qëllimi kryesor i panairit ishte prezantimi përpara operatorëve dhe sipërmarrësve të sektorit bujqësor, energjitik dhe ndërtues i teknologjive më të reja, risive dhe projekteve më të rëndësishme në fushën e energjisë. <br />Shqipëria u përfaqësua në këtë panair nga një delegacion i përbërë nga: Selami Xhepa, Florian Mima, Shpëtim Idrizi, deputetë dhe njëkohësisht anëtarë të Komisionit të Ekonomisë dhe Financave, Dorian Duçka, përfaqësues i Ministrisë së Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës dhe Artan Santo, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Credins. Pjesëmarrja e Shqipërisë dhe e grupit të saj përfaqësues u bë e mundur falë këmbënguljes dhe përkushtimit të Dr.Haim Reitan, koordinator dhe menaxhues projektesh në fushën e energjisë dhe shëndetësisë në Shqipëri.<br />Për përfaqësimin e Shqipërisë, në panair ishte ngritur edhe një stendë e posaçme me materiale promovuese mbi mundësitë e shfrytëzimit të burimeve të ripërtëritshme në rajone të ndryshme shqiptare.<br />Organizimi i këtij panairi e ngriti në një shkallë më të lartë bashkëpunimin italo-shqiptar në fushën e ekonomisë dhe zgjoi dëshirën e shumë bizneseve të fuqishme italiane për të investuar në Shqipëri.<br />Ky bashkëpunim e ka zanafillën rreth katër vjet më parë kur dr. Haim Reitan erdhi në Shqipëri dhe si mik e anëtar nderi i <strong>Shoqatës Kulturore “Bilal Xhaferri”</strong>, iu përkushtua zhvillimit demokratik të vendit tonë, duke e mbështetur me projekte në fushën e shëndetësisë, energjitikës, turizmit, etj…<br />Në qershor të vitit 2009 u arrit të firmosej marrëveshja midis Spitaleve të Bashkuara të Bergamos dhe Ministrisë së Shëndetësisë së Shqipërisë për specializime afatshkurtra e afatgjata të mjekëve shqiptarë në Itali.<br />Pas shumë peripecive, kompania italiane “Radici Energie” me qendër në Bergamo mundi të fitonte koncensionin e një hidrocentrali në Tepelenë. Më vonë kjo kompani fitoi edhe tenderin për dhënien me koncesion të hidrocentraleve “Kaskada e Lusës”, rrethi Mat.<br />U krijua kështu një urë e fuqishme komunikimi midis Rajonit të pasur të Lombardisë dhe Shqipërisë, gjë që i hapi udhën gjigandëve ekonomikë si “Mazars”, “Kinexia”, “Trevi” etj., të shprehnin interesimin e tyre për të zgjeruar investimet në fushën e energjitikës, veçanërisht për ndërtimin e heceve të mëdha si kaskada e Vjosës, për parqet eolike (mullinjtë me erë) në Sarandë, centraleve elektrike që prodhojnë energji nga djegia e mbeturinave dhe impianteve të prodhimit të energjisë diellore.<br />Kompanitë lombardeze i kanë kthyer sytë edhe nga investimet në fushën e turizmit; një nga pikësynimet e tyre është edhe realizimi i një projekti për investimin e 11 miliard eurove në ndërtimin e një autodromi që do të afrojë më shumë qytetet Durrës, Kavajë e Tiranë, duke krijuar njëkohësisht shumë vende pune dhe duke përmirësuar cilësinë e jetesës.<br />Dr. Haim Reitan, si koordinator, dhe investitorët italianë kanë dëshirën e madhe që t’i realizojnë sa më parë këto projekte, por nuk varet gjithçka prej tyre. Duhet edhe dëshira e mirë e autoriteteve qeveritare shqiptare, të cilat kanë në dorë çelësin e artë për t’u hapur udhë ose jo këtyre investimeve. Ndërkaq bizneset e Lombardisë janë duke pritur verdiktin e palës shqiptare... <br />Ndërkohë, edhe sipërmarrës të ndryshëm nga rajoni i Emiglia-Romagna kanë shfaqur dëshirën për të investuar në Shqipëri. Për këtë arsye, Komuna e Forlit në bashkëpunim me Shoqatën për Tregtinë Italo-Shqiptare ka inicuar zhvillimin e një kongresi në datat 25-27 maj, ku janë ftuar disa përfaqësues të autoriteteve qeveritare shqiptare si Ilir Zhilla, Pëllumb Pipero, Shpëtim Idrizi, Shefki Hysa etj., për të diskutuar nga afër mbi mundësitë e bashkëpunimit italo-shqiptar në fusha të ndryshme, veçanërisht në fushën e energjitikës dhe shëndetësisë.<br /><br /><strong>Lorena Uliu </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5077196797000687474?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-67334283720758635002010-04-11T01:53:00.000-07:002010-04-11T01:54:28.994-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Ëndrra ime – zot në Çamërinë e lirë!<br /></span></strong><br /><strong><em>(Me atdhetarin e ri çam Marsel Haxhi)<br /></em></strong><br />Poeti Kadri Aliu më mori një ditë në telefon dhe me një ton alarmant thërriste sa kishte fuqi:<br />- Ku ke humbur, o i nderuari Shefki Hysa? Më ngjan se na harrove fare ne durrsakëve. E harrove poetin dhe gazetarin Kadri Aliu... Po si mor, burrë i dheut, nuk na e ke varur fare, ke kohë pa dalë këndej nga ne?!...<br />- Nuk të kam harruar, o Kadri, nuk të kam harruar, po nuk më lenë punët të ngre kokë. Do dal, mbase që nesër andej nga Durrësi... <br />- Të vish ore, se na ka marrë malli vërtet... Dhe dëgjo se kam një mik me shumë vlera, i cili e meriton një reklamë në kopertinën e revistës “Krahu i shqiponjës”. E quajnë Marsel Haxhi dhe është djalë flori, patriot çam njëzetekatër karatë... Të vish që sot po munde, më dëgjon?!...<br />- Nesër, Kadri, nesër, - përsërita me mendimin se kësaj here do t’ia bëja qejfin mikut tim poet.<br />E dija se Kadriu ishte një njohës i rrallë i karaktereve dhe intuita e tij e paparë, me një lloj biorryme prej nihilisti finok, nuk gabon lehtë në vlerësimin e njerëzve, aq më tepër që nuk e ka për zemër të lavdërojë ndokënd. Në këtë rast, djali me emrin Marsel, duhet të ishte vërtet një individ i spikatur që e kishte nxitur Kadriun të bënte përjashtim nga rregulli i vet... Duhej të ishe talent të të lavdëronte ai...<br />Të nesërmen në drekë shkova në plazhin e Durrësit te lokali i Kadri Aliut. Sa më pa u qesh i tëri dhe më përqafoi me gjithë shpirt. Nuk kishte ndryshuar aspak. Ishte njëlloj siç e mbaja mend para dy vjetësh, ashtu shtatmesatar, i trashë e i fuqishëm si mundës a ngritës peshash, me ca kaçurela rebele thinjoshe, me atë vështrimin e ngulët si rreze drite inatçore e dy syve të përhimë si dy copëza qielli gri. Të shigjetonte me ata sy, megjithëse dukej menjëherë që ishte mikpritës. Kadriu, nga natyra është sa i sinqertë dhe therës, nuk di të shtiret. Kur e do dikë e do dhe kur nuk e do nuk e do dhe ec e ndryshoja mendjen po deshe. Ky është pak a shumë Kadri Aliu...<br />Pasi u shmallëm e diskutuam paksa për tendencat e zhvillimeve letrate e gazetareske, ai njoftoi Marselin që të vinte për të na takuar. Pas pak u dukën tre vetë, dy burra të vjetër dhe një djalosh shtatlartë rreth 190 cm, si basketbollist me një fytyrë të lëmuar esmere e paksa fëminore.<br />U paraqitën: Qemal Haxhi dhe i biri, Marsel Haxhi. Miku i tyre ishte ndërtuesi çam Isuf Alushi apo daja, siç e thërriste Marseli, i cili kishte shok nipin e atij babaxhani fjalëshumë që zuri qoshen kryesore si dollibash...<br />Pak më vonë erdhi edhe Edmond Bejkua me pamjen hijerëndë si prej kryetari partie (në fakt është kryetar i komanduar për degën e PDU në Durrës). U mblodhën edhe disa çamë të tjerë dhe plasi kuvendi si dikur në Çamëri...<br />Marseli ishte i vëmendshëm në biseda, ndërhynte me takt e mençuri për aq sa ia lejonte mosha dhe zgjonte simpati me fjalën e tij të zgjedhur. Dukej që ishte djalë i qytetëruar, inteligjent dhe i gdhendur sipas traditave e zakoneve çame. Pra, ishte një i ri çam plot dije, kulturë e finesë në mënyrën e të sjellurit. Të gjithëve u pëlqeu biseda me të. Të gjithë u shprehën se djem si ai ishin e ardhmja e Shqipërisë, e ardhmja e Çamërisë.<br />- Me të rinj si Marsel Haxhi punohet bukur. Këta janë shpresa e Çamërisë, - u shpreh entuziast Edmond Bejko.<br />Tekefundit ishte djalë mbresëlënës që e meritonte shkrimin. Kadriu nuk kishte gabuar në vlerësim...<br />E pyeta Marselin se si ia delte me huqet e babait... Ai u mendua paksa, buzëqeshi dhe tha:<br />- Jam djalë i vetëm dhe vetëkuptohet që e kam ca pisk me të... Me të drejtë bëhet merak dhe nuk e zë gjumi pa u mbledhur unë në shtëpi, megjithëse i kam mbushur 26 vjeç... Dhe unë jam vetedukuar të mos ia prish... Tregojnë një proverbë për marrëdhëniet at e bir, nuk e di në e ke dëgjuar... Thuhet se jetonin diku një baba e një djalë, ja kështu si im atë dhe unë. Ishin shumë të pasur... Kishin dyqane, vila hotele, toka, makina, gjithçka pa hesap... Djali mblidhej vonë pas mesnate në shtëpi dhe shpenzonte shumë e më shumë... Të gjithë e respektonin sa më s’ka dhe ai i prishte paret me thes duke i qerasur... Babai i merakosur e këshillonte të kishte kujdes dhe të mblidhej në shtëpi e të bënte jetë familjari. Djali justifikohej se kishte aq shumë miq e shokë të dashur që jepnin edhe kokën për të, prandaj s’kishte pse mbyllej si murg në shtëpi. Dhe harxhonte e harxhonte pa hesap në klube nate e në bixhoz... Babai veç psherëtinte me zemër të ngrirë...<br />Një ditë djali vuri re se babai kishte ndërtuar një kasolle të vogël me kallama e qerpiç mbrapa vilës ku banonin. U bë kureshtar dhe zgjati kokën brenda saj. Ishte bosh. Në mes kishte një stol dhe sipër tij varej një litar i lidhur në një nga kallamat e kulmit. Në njërin nga skajet e litarit varej një qese... Djali, i habitur, pyeti babanë se për çfarë mund t’i hynte në punë ajo kasolle. Babai psherëtiu dhe i tha se ishte plakur dhe e kishte vdekjen përmbi kokë. Do të vdiste së shpejti, por i linte një amanet që atë kasolle të mos e shiste sido që t’i venin punët. Djali i dha fjalën se do ta mbante atë amanet...<br />Pas ca kohësh babai vdiq, djali e varrosi, po dorë nuk hoqi nga jeta e tij dorëlëshuar... Kaluan edhe ca kohë dhe djali e humbi tërë pasurinë në bixhoz. Miqtë dhe shokët i kthyen shpinën... Kuptoi se e kishin dashur vetëm për paratë që prishte me ta... Të varfër nuk e donte njeri... I kishte mbetur vetëm kasollja e babait.<br />U mbyll brenda saj dhe gjithë dëshpërim vendosi të varte veten... Hypi në stol, lidhi litarin rreth qafës dhe u var, mirëpo në vend që të lëkundej e të vdiste u plas me kurriz në dysheme. Në kokë e goditi një diçka e rëndë, aq sa gati e trullosi. Ngriti sytë dhe pa se nga pesha e tij ishte thyer kallami ku ishte lidhur litari. Ishte rrëzuar edhe qesja mbi kokën e tij dhe ishte hapur duke shpërndarë përqark një grumbull me flori... Vuri re pak më tej pluskonte një copë letër... Zgjati dorën, e mori dhe lexoi: “Dhe në varr, pas bythës do të më kesh!... Babai”...<br />E mblodhi veten dhe më në fund e mori mesazhin e merakut të babait.<br />U ngrit i qeshur duke falenderuar babanë dhe me florinë që i kishte lënë i bleu përsëri pronat e veta dhe deshi s’deshi u shtrua në udhë të mbarë... Ja, kjo ishte historia që më tregonte shpesh im atë kur isha ende adoleshent... Dhe unë kam kuptuar se njeriu i mençur në këtë botë është më mirë të mësojë nga përvoja, nga vuajtjet dhe pësimet e të tjerëve, sesa nga gabimet e veta... Kjo është filozofia ime... Dhe unë, në bazë të kësaj filozofije, jam bërë djalë i mbarë e jo plangprishës...<br />Kur u ndamë e lamë që Marseli të vinte një ditë nëTiranë dhe të diskutonim më gjatë. Dhe ashtu u bë...<br />Më konkretisht, kush është prejardhja e këtij djali?...<br />Marsel Qemal Haxhi u lind më 13 mars 1984 në qytetin e Durrësit në një familje atdhetare me origjinë nga Paramithia e Çamërisë. Babai i tij është Qemal Selfo Haxhi, i cili ka lindur për vete në Durrës më 1 shtator 1957. Qemali thotë se të parët e tij kanë ikur nga Paramithia në 1945, si gjithë çamët e dëbuar me dhunë nga trojet amtare prej bandave zerviste greke. Selfua, babai i tij, dhe xhaxhai, Iljazi (Baba Lazi, siç e njohin durrsakët) u vendosën në Durrës, kurse vëllai i tyre, Brahimi mbeti në Fier. Brahimi ishte më i madhi i tre vëllezërve të ardhur nga Çamëria, i dyti Baba Lazi dhe i treti, Selfua, babai i Qemalit, i cili është djalë i vetëm. Tani ata të tre kanë vdekur, por rron kujtimi i tyre në mendjen e Qemalit, i cili ka kaluar një jetë me shumë vështirësi. Ai tregon se babai i tij, Selfua, u mor fillimisht me tregti, pastaj punoi disa vite në punishten e regjies së lëkurëve. Kur ishte në klasë të parë fillore Qemalit i vdiq nëna, kurse kur ishte në klasë të katërt i vdiq edhe babai, Selfua, dhe ai mbeti jetim. Mban mend se Xhelali, djali i Baba Lazit, nuk e la të përfundonte në jetimore, por e mbajti dhe e rriti bashkë me fëmijët e tij. “Kam tre fëmijë, Zenelin, Nexhatin dhe Arbenin dhe bashkë me Qemalin më bëhen katër”, - ishte shprehur Xhelali dhe e deshi njëlloj si të tijtë.<br />Qemali u arsimua në Durrës. Pas përfundimit të shkollës së mesme filloi punë në Ndërmarrjen Hekurudha, ku punoi si montator-saldator deri në vitin 1990, kur u shemb komunizmi. Ka punuar në të gjitha sektorët e hekurudhës nga Durrësi, në Vlorë, Pogradec e Shkodër, Hani i Hotit, kudo që ishin vinçat e ngarkesave. Ka punuar edhe dy vjetë në Fierzë për montimin e pajisjeve të hidrocentralit dhe dy vjetë në metalurgjikun e Elbasanit. Sidoqoftë pjesën më të mirë të jetës ia kushtoi hekurudhës. Madje edhe me gruan, Majlindën, u njohën në hekurudhë, ku aho punonte si magaziniere. Pas vitit 1990 u shkëput nga shteti dhe filloi të merrej me tregti. Kështu jeta e tij filloi të merrte për mbarë, duke siguruar të, duke siguruar të ardhurat e nevojshme për familjen dhe për të shkolluar dy fëmijët, djalin, Marselin, dhe vajzën, Aurorën, dtre vjet më të vogël nga vëllai.<br />Pra, Marsel Haxhi u rrit nën përkujdesje të madhe. E kaloi fëmijërinë në Durrës, krahas bashkëmoshatarëve çamë, mbaroi shkollën tetëvjeçare “14 Nëntori” në qytetin e lindjes dhe në vazhdim edhe gjimnazin “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”. Pas gjimnazit, në vitet 2004-2005 kreu shërbimin ushtarak në Gardën e Republikës, në togën e shoqërimit për ruajtjen fizike të personaliteteve. Më vonë punoi rreth dy vjet në polici private dhe pastaj, nën shembullin e të atit, Qemalit, iu përkushtua biznesit. Tani është menaxher i kompanisë telefonike “Eagle Mobile” për zonën Durrës-Peqin. Vazhdon edhe par-time (pa shkëputje nga puna) Universitetin “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit, dega Menaxhim – Biznes. Edhe motra e tij, Aurora, vazhdon Univesitetin “Aleksandër Moisiu” të Durrësit, dega “Menaxhim - Biznes”, si specialitet që i prin zhvillimit të tregtisë, fushë të ekonomisë që çamët e kanë aq për zemër, brez pas brezi... Aurora punon si operatore në “Eagle Mobile”...<br />Marsel Haxhi është fejuar me Malvina Lamçe, një vajzë nga qyteti i Durrësit, e cila vazhdon vitin e tretë të Universitetit “Aleksandër Moisiu”, dega Menaxhim-Turizëm.<br />Marseli, falë filozofisë së tij për të përfituar më shumë nga përvoja e të tjerëve, se nga pësimet e veta, i zgjedh shokët gjithmonë më të mëdhenj se vetja për t’i patur shembull e për të mësuar sa më shumë prej tyre. Fjala vjen, një nga shokët e tij të universitetit, shok banke, është Adrian Tane, kryetar i SHPA “Çamëria”. Ata bisedojnë shpesh për fatet e Çamërisë, bisedë të cilën Marseli e ka aq shumë për zemër saqë e hap shpeh jo vetëm me miqtë e tij çamë, por edhe me të tjerët. “Vizioni im – Çamëria, unë dhe brezi im – shpresa e saj”, - thotë shpesh plot pasion Marsel Haxhi dhe pastaj rrëfen sesi ka bërë edhe një palë targa “Dr Çamëria M”, të cilat i përdor sa herë shkon në tubimet e Qafës së Botës, në Konispol, në prag të Çamërisë, që mbahet ende peng prej grekëve, apo nëpër të tjera veprimtari të mëdha që i kushtohen asaj. Marsel Haxhi dhe babai i tij, Qemali, tanimë i janë përkushtuar bashkërisht problemit çam. I gjen shpesh në të gjitha takimet që organizojnë çamët dhe së fundi janë në mbështetje të PDU që drejtohet nga deputeti çam Shpëtim Idrizi. Ata flasin me respekt për punën e tij atdhetare. Qemali tregon se kur e dëgjoi të fliste deputetin Idrizi për herë të parë në tubimin e Qafës së Botës u entuziazmua aq shumë nga fjala e tij saqë thirri: “O Shpëtim, o mbret, Çamëria po të pret”... <br />- E do shumë Marselin tim, Shpëtim Idrizi, njëlloj si nipin e tij, - krenohet Qemali me të birin. - Të gjithë e duan djalin tim dhe thonë se do të bëhet i mirë si Baba Lazi, se i ngjan atij si nga pamja edhe nga mençuria. Dhe djali im do të bëhet patjetër edhe politikan, edhe deputet, figurë e zgjedhur e Çamërisë do të bëhet për hatër tim që kam sakrifikuar aq shumë në jetë... A e dini se edhe në burg përfundova në vitin 2004 kur protestuam para parlamentit shqiptar që nuk e miratoi rezolutën çame? Na gjakosën forcat speciale, por unë e mbrojta me trupin tim Servet Mehmetin, kryetarin e SHPA “Çamëria” dhe u thashë policëve: “Mermëni mua në burg dhe jo kryetarin”. Dhe përfunduam nja njëzetepesë vetë në burg atëherë... Po nuk e lëshova veten për hatër të vatanit, Çamërisë, se e duam shumë, ta shohim të lirë sa më parë, njëlloj si Kosovën. Dhe shpresoj shumë që djali im, Marsel Haxhi, t’i dalë zot Çamërisë. Ai dhe shokët e brezit të tij janë shpresa e saj...<br />Marsel Haxhi, ky djalë kaq i mbarë që e dëgjon me vëmendje fjalën e më të mëdhenjve, i apasionuar pas udhëtimeve njohëse nëpër vende të piktoreske si në Zvicër, Gjermani, Itali etj., ëndërron që udha më e bukur e jetës së tij të jetë ajo që do ta shpjerë në Çamërinë e lirë... Ai ka shkuar kalimthi nëpër bregdetin çam, për t’u njohur me trojet stërgjyshore të të parëve të tij të zaptuara nga të tjerët, por të çlirosh vatanin është detyrimi më i madh para njerëzne dhe Zotit...<br />- Dua të jem zot i Çamërisë së lirë, kjo është ëndrra ime më e madhe, - thekson plot krenari djaloshi çam Marsel Haxhi.<br />Dhe përpiqet gjer në pamundësi për ta bërë realitet këtë ëndërr...<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-6733428372075863500?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-29263034902053608602010-04-05T08:19:00.000-07:002010-04-06T00:01:14.566-07:00<strong>Sfidat e çiftit Afërdita e Namik Veipi<br /></strong><br /><strong>Reportazh<br /></strong><br />Mikja ime Arjeta Çumani një ditë më tha:<br />- Kam një shoqe shumë të mirë në Vlorë, e cila e meriton një shkrim në revistën "Krahu i shqiponjës" nga ana jote. E quajnë Afërdita Veipi. Është njëkohësisht specialiste e shquar në profesion dhe atdhetare e dalluar.<br />- Ta prish unë ty?! – i thashë. – Jam gati të shkoj e ta takoj vetë në Vlorë në se ajo nuk ka mundësi të vijë në Tiranë.<br />- Më mirë të shkosh ti në Vlorë, - sugjeroi Arjeta.<br />Mendova se do të ishte vërtet gjë e bukur të shkulesha nga rutina dhe të udhëtoja për në Vlorë.<br />Me të thënë e me të bërë, një të shtunë, herët në mëngjes, mora me vete asistenten time Lorena Uliu, këmbën në makinë dhe u nisëm drejt Vlorës. Ishte ora gjashtë e gjysmë kur dolëm nga Tirana. Shoferi Fatos Osmani ma prishi humorin, sepse më erdhi paksa me vonesë. Të shkretit, mezi i kishte dalë gjumi, megjithëse një natë më parë e kisha paralajmëruar se do të niseshim në orën gjashtë fiks.<br />Rruga ishte pa shumë trafik dhe ende pa vajtur ora tetë e mëngjesit mbërritëm në Fier. Kur ishim në qendër të qytetit, më telefonoi befas Arjeta dhe më tha se nuk kishte mundësi të vinte se i ishte prishur makina, kështu që duhej të shkoja pa të në Vlorë. Miqtë e saj më prisnin te kafja e hotelit “Pavarësia”. M’u prish edhe më keq humori nga mungesa e Arjetës. Megjithatë isha i detyruar të vazhdoja sipas programit.<br />U kthyem për kafe në të dalë të qytetit të Fierit, në kompleksin “Apollon” që menaxhohet nga miku im Sadush Ylli. I telefonova edhe këngëtarit çam Shaban Zeneli dhe ai erdhi menjëherë. Më vonë erdhi edhe biznesmeni Agim Mero dhe të gjithë së bashku u ulëm në një tryezë në lokalin prej xhamarie, përbri gjelbërimit të lulishteve e shelgjeve që rrethonin kompleksin.<br />Na mirëseardhi Sadushi dhe bashkëshortja e tij, atletja kampione Pavlina Evro. U krijua një atmosferë e këndshme nga bisedat e gjalla rreth kulturës dhe traditave çame, gjë që ma rigjallëroi humorin. Sadush Ylli në çdo bisedë të krijon përshtypjen se është menaxher i lindur. Nuk lë rast pa hedhur ide bashkëpunimi. Në një debat me këngëtarin Shaban Zeneli i sugjeroi që së bashku me këngëtarë të tjerë çamë të vinin për të kënduar edhe në lokalin e tij. Do të rritej numri i klientëve, do të rriteshin edhe fitimet dhe kështu mund të fitonin të dyja palët, ndërkohë që qendra “Apollon” shndërrohej edhe në vatër propogande për kulturën çame. Menaxher i paparë Sadush Ylli, nuk ke ç’i thua tjetër...<br />Rreth orës dhjetë u nisëm për në Vlorë. Rruga Fier-Vlorë tërë trafik, mezi qarkullohej. Asfalti copë-copë, gropa-gropa e tërë pluhur. E njëjta gjendje edhe nëpër rrugët e qytetit të Vlorës. Të krijohej ideja e një qyteti provincial të lënë pas dore nga njerëzit dhe nga qeveritë, megjithëse i mbipopulluar nga këmbësorë e makina. Fasadat e ndërtesave me suva të rrënuara nga të dy anët e rrugëve sikur pluskonin në pluhur. O Zot! Të dhimbsej Vlora e bregdetit adriatiko-jonian, e katandisur në këtë gjendje të mjeruar si ndonjë qytet i humbur nëpër shkretëtirat e pafundme aziatike.<br />Rreth orës 11.00 u takuam me thinjoshin Namik Veipi te kafja e Hotel “Pavarësia”, pronë e dy vëllezërve çamë Buçi e Fejzi Serjani. Një godinë me arkitekturë të zgjedhur me shije, siç dinë të zgjedhin e të ndërtojnë veçanërisht çamët. Pak minuta më vonë erdhi edhe Afërdita Veipi, një grua e moshuar që rrezatonte energji si të donte të mos shkëputej kurrë nga një rini e përjetshme. Ishte bashkëshortja e Namik Veipit. Pimë kafe duke shkëmbyer fjalë mirësjelljeje e njohjeje si në gjithë takimet e të saponjohurve, megjithëse atmosfera u ngroh menjëherë si të ishim të njohur të vjetër. Vetëkuptohet, i përkisnim së njëjtës krahine, Çamërisë mëmë. Kishim thithur të njëjtin ajër plot aroma lulesh mesdhetare bregdetare, kishim pirë të njëjtat ujëra burimesh e krojesh, ishim pasardhës të të njëjtave perëndi me në krye Zeusin, që kishin lindur në Çamërinë tonë.<br />- Do shkojmë të drekojmë matanë Ujit të Ftohtë të Vlorës, në Radhimë, në restorantin “Krela”, pronë e dy vëllezërve labë Kreshnik e Lato Mezura, miqtë tanë, - vendosi aty për aty Namiku dhe unë nuk ia prisha.<br />Udhëtuam në të dalë të qyetit të Vlorës, drejt Radhimës, nëpër një rrugë me asfaltin gropa-gropa e tërë pluhur, megjithëse vetëm disa dhjetëra metra larg ujëra blu të detit që dallgëzonte lehtas, si të donte të na thoshte se luhatej ende midis dimrit e pranverës...<br />Kur mbërritëm në Radhimë, midis gjelbërimit të ullinjve e portokalleve, m’u duk se trokitëm në portën e pranverës dhe ajo na hapi dyert e parajsës së saj. Vlora e pluhurosur tashmë sikur kishte mbetur diku larg në territorin e një shkretëtire nga ato që dinë të sajojnë veç dimrat e politikës faraonike shqiptare.<br />I frymëzuar nga ajo botëz e lulëzuar pranverore, i mora aparatin Lorit nga dora dhe i fotografova Afërditën e Namikun në shumë pamje, herë veças e herë çift, sa midis gjelbërimit nën kaltërsinë e qiellit dhe sa përbri kaltërsisë së detit që dallgëzonte paksa si të donte të debatonte me mua e të më rrëfente për hallet e Vlorës...<br />Pasi mbarova së fotografuari hymë në restorant dhe drekuam me mish qëngji që mbante aromat e luleve të maleve të Dukatit, përzier me aromat e jodit dhe shijet e kripës që u dërgonin avullimet e shpeshta të ujërave të detit. Biseduam e biseduam e u njohëm më shumë, aq sa unë skicova në kokë karakteret e dy personazheve, të Afërditës dhe Namikut, dhe vendosa se e meritonin të dy të hynin në shkrimin tim, ndryshe nga sugjerimi i Arjetës...<br />Afërdita, e bija e Zija Mustafait, u lind më 5 qershor 1950, në fshatin Markat të zonës së Konispolit, në një familje të mesme intelektuale. Babai i saj, Zijai, ishte arsimtar dhe jepte mësim fillimisht në Janjar e më vonë në Mursi. Ishin vitet e luftës kundër analfabetizmit dhe ai i ishte përkushtuar me shpirt rrënjosjes së dijeve e kulturës në mendjen e brezit të ri ende të traumatizuar nga luftërat e gjata. Nëna e Afërditës, Hyrije Sulejmani, ishte shtëpiake si shumica e grave çame dikur që u përkushtoheshin rritjes së shumë fëmijëve. Edhe ajo lindi dhe rriti pesë fëmijë, Afërdita më e madhja e tyre. Hyrija ishte e bija e Daut Hoxhës, ish-kryeplaku i fshatit Janjar, atdhetar i nderuar antikomunist që u burgos nga komunistët dhe vdiq në burgun e Gjirokastrës më 1954.<br />Më 1955 familja e Afërditës u shpërngul në Vlorë. Gjyshja e saj, Hatixheja, një zonjë grua me emër, punoi, jetoi dhe vdiq mes orikumasve si Nënë Tereza e Orikumit. Dhe Afërdita krenohet sot me të. Babai i saj, Zijai, pasi u vendosën në Vlorë, punoi me dinjitet dhe rriti fëmijët duke sakrifikuar për t’i shkolluar me të vetmen thënie në gojë: “Shkolla, e vetmja pasuri”...<br />Afërdita tregon se arsimin fillor e tetëvjeçar i mori në Vlorë. Edhe shkollën e mesme e mbaroi në këtë qytet, ku hodhi shtat fëmijëria e saj. Pas shkollës së mesme vazhdoi studimet në Universitetin e Tiranës dhe në vitin 1973 u diplomua si inxhiniere ndërtimi, specialiteti hidroteknikë. Pas diplomimit e emëruan në Ndërmarrjen e Bonifikimit ku punoi rreth 7 vjet, më pas në Bankën Bujqësore për 12 vjet, në tatim-taksa për katër vjet dhe më vonë në rruga-ura. Tani, megjithëse në moshë pensioni, punon si eksperte e degës së ALUIZMI-t, Vlorë.<br />Puna e gjatë si specialiste ndërtimi e ka aftësuar shumë jo vetëm profesionalisht, por e ka shndërruar edhe në një drejtuese me zemër të madhe që ka ndërtuar vazhdimisht marrëdhënie korrekte me kolegët,vartësit dhe tërë të njohurit me të cilët e ka lidhur puna. Afërdita ka krijuar marrëdhënie tejet njerëzore sidomos me bashkatdhetarët saj çamë që kanë mbijetuar me shumë vështirësi në Vlorë, deri sa u bënë një nga faktorët kryesorë të popullsisë vlonjate përkrah vendasve labë. Pikërisht këto raporte ndërnjerëzore, sa profesionale dhe miqësore, e kanë bërë Afërditën një atdhetare të denjë në komunitetin çam të Vlorës.<br />Afërdita është edhe bashkëshorte e nënë model si shumica e grave çame. Ajo u njoh me Namik Veipin në vitin 1971, kur ai punonte si shef finance në kooperativën e Dukatit. Krijuan familje dhe u bënë me dy fëmijë, djalin, Rezartin, sot 34 vjeç, i diplomuar për elektronikë, punon në Tiranë në kompaninë “Dixhitalb” dhe vajza, Flutura, 32 vjeç, diplomuar për financë, punon në ProCredit Bank.<br />Namik Sadiku pohon me kokë dhe buzëqesh teksa dëgjon rrëfimin e bashkëshortes së tij. Po vetë Namiku cili është?!... Vetëkuptohet, ana tjetër e “medaljes”- Afërdita... Nëse i referohesh jetës së këtij çifti, vërteton edhe njëherë thënien e një njeriu të famshëm se “pas burrave të mëdhenj gjenden shpesh gra të mëdha”... Të rrallë si Namiku dhe Afërdita...<br />Namik Veipi u lind në Vlorë më 30 nëntor 1948. Origjina e familjes së tij është një fis atdhetar prej fshatit Varvanj të Çamërisë. Në vitin 1944, pas shpërnguljeve të dhunshme prej genocidit që ushtruan bandat zerviste, familja e tij la pas vatanin, hypën në një anije dhe zbritën në Ksamil. U vendosën për pak kohë në Çukë të Sarandës, pastaj udhëtuan drejt Himarës, por aty i penguan dhe u detyruan të kthehen mbrapsht, udhëtuan drejt Gjirokastrës dhe në vitin 1945 mundën të vendoseshin në Vlorë. Babai i Namikut, Mehmet Veipi, punoi si magazinier, në hall e në punë të vet, si gjithë çamët që dinë t’i përkushtohen me mish e shpirt familjes. Ai rriti dhe edukoi pesë fëmijë, pesë djem. Namiku ishte i dyti i vëllezërve, pas të madhit, Nexhatit. E kaloi fëmijërinë në Vlorë, ku dhe u arsimua. Në vitin 1971 mundi të diplomohej në Universitetin e Tiranës, në degën e financës. Pasi u diplomua e emëruan shef finance në kooperativën e Dukatit për 4 vjet, më vonë për 5 vjet në NB Kotë. Atë periudhë e thirrën në Komitetin Ekzekutiv dhe i thanë se do ta emëronin në Bankën Bujqësore, por në të njëjtën ditë e thirrën edhe në Komitetin e Partisë dhe i thanë se do ta emëronin në kooperativën e Risilisë. Ai kundërshtoi, duke thënë se i kishin dhënë fjalën për në Bankën Bujqësore, por sekretarja e Komitetit të Partisë Jorgjia Peçini ngriti zëri duke thënë se ishte ajo që vendoste dhe ai do të shkonte ku urdhëronte ajo. Namiku u ankua para saj se po i kalonte e tërë jeta në fshat atij dhe gruas. Atëherë sekretarja vendosi të emëronte gruan e tij në Bankën Bujqësore dhe ashtu u bë. Të paktën kishte fituar gruaja e tij, Afërdita...<br />Kooperativa e Risilisë ishte më e dobëta në rrethin e Vlorës. Ishte periudha kur nuk siguronte dot as të ardhurat për të paguar anëtarët e saj dhe ata po protestonin. Pikërisht në këtë periudhë e emëruan Namik Veipin si shef finance në atë kooperativë. Aty gjeti edhe dy çamë të tjerë, Hidajet Iliazi, shef plani, dhe Xhafer Hania, kryeagronom. Tre çamë në vendin më të vështirë, ose do të fundoseshin edhe ata, ose do ta nxirrnin atë kooperativë nga prapambetja. Dhe falë aftësive të tyre, ata e shndërruan Risilinë në kooperativë të tipit të lartë, me shumë të ardhura. Mbijetuan dhe e fituan betejën si gjithë çamët... Naimi punoi 6 vjet në atë kooperativë, pastaj e emëruan në NB Vlorë, pra, në periudhën 1984-89. Më vonë kaloi si shef finance në Ndërmarrjen e Grumbullimit. Gjatë viteve 1980-92 ai dha mësim edhe në shkollën e mesme ekonomike të Vlorës për nxënësit pa shkëputje nga puna, ku u dallua si një mësues sa i zoti dhe i dashur.<br />“Në këtë shkollë, - tregon Naimi, - vinin nga e gjithë Shqipëria, vinin edhe nga Saranda e Konispoli. Ata që vinin nga Jugu, sa merrnin vesh se unë isha jugor, nuk më ndaheshin, kërkonin t’i ndihmoja me çdo kusht që ta merrnin shkollën për të mos humbur vendet e punës. Dhe unë i ndihmoja. Mbaj mend njëherë, shkova vonë në shtëpi dhe gjeta aty një vajzë nga fshatrat e Sarandës. E quanin Ollga... Ishte ulur e qanin bashkë me Afërditën për hallet e saj. Sa e pashë të përlotur, e qetësova dhe i thashë se do ta ndihmoja. Dhe e ndihmova. Më vonë u miqësuam edhe familjarisht dhe sa herë shkojmë në Sarandë, Ollga edhe tani del e na pret... Ja kështu e ka jeta”...<br />Pas vitit 1993, Namik Veipi u shkëput nga puna shtetërore dhe iu përkushtua biznesit si ekspert kontabël i autorizuar. Ai, me përvojën dhe punën e vet plot pasion e përkushtim profesional, është bërë tashmë një ndër ndër ekspertët më të kërkuar. Gëzon respektin e tërë kolegëve dhe të gjithë atyre me të cilët e lidh puna. Të gjithë e mbajnë në gojë si profesorin e tyre...<br />- Po me problemin çam a je marrë? – e pyeta.<br />- Fillimisht nga pak. Më shumë është marrë vëllai im i madh, Nexhati. Ai ka qenë edhe në strukturat drejtuese të Shoqatës Politike Atdhetare “Çamëria” në qendër, në Tiranë, dhe këtu në degën e Vlorës, me Bilbil Rakipin e të tjerë...<br />- Njihesh me Bilbil Rakipin?<br />- Po, e kam mik!<br />- Mik e kam edhe unë. Në vitin 2000, kur Shoqata Politike Atdhetare “Çamëria” po shuhej, ai erdhi nga Vlora bashkë me disa të tjerë dha ka këmbëngulur se duhej ringritur shoqata. Më thirri edhe mua dhe më kërkoi që të ndihmoja për ta ringritur, sepse unë kisha kurajë dhe përvojë. Dhe mbaj mend se ishte këmbëngulja e tij që shoqata shpëtoi nga shkatërrimi. Për mua Bilbil Rakipi është atdhetar. E kam theksuar edhe në librin tim “Diplomacia e vetëmohimit”...<br />- E paske mik edhe ti, i nderuar Shefki?!... Atëherë po i telefonoj të vijë këtu...<br />Dhe i ra telefonit gjithë qejf. Bilbili iu përgjigj se ishte diku andej nga Kanina bashkë me deputetin çam Dashamir Tahiri... Mund të takoheshim më vonë në Vlorë...<br />- Thotë se është me Dashin, deputetin tonë, - theksoi Namiku. – Kam punuar edhe unë gjatë zgjedhjeve të kaluara si këshilltar në stafin e deputetit... Ku nuk kemi qenë për vota, në fshatrat më të largëta të Sarandës, në Delvinë, në Konispol... Kë nuk ka ndihmuar Dashi, pa qenë deputet... Pa le tani që është deputet... Unë, të them të drejtën, në periudhën e deputet Dashit jam angazhuar me të gjitha forcat, më parë më pak, jo se nuk e kisha ideal Çamërinë, por u druhesha debateve pa bukë që bëheshin në shoqatë... Debate shterpë, jo ky i majtë e ky i djathtë e më the të thashë... Nuk i duroja dot këto... Tani jam me PDU, pas kryetarit të saj Shpëtim Idrizit dhe pas deputetit Dashamir Tahiri... Ku nuk e kam ndjekur atë... Edhe në Çamëri kemi qenë bashkë... Në fshatin e tij, në Skopiona, dhe në Varfanjin tim... Po të tregoj edhe një shaka të Dashit... Ishim në Volë dhe po shkonim për në Varfanj... Dashi mori në telefon vëllanë tim, Nexhatin, dhe i tha: “O Nexhat, a nuk ma shisni mua për njëqind mijë lek fshatin tuaj, Varfanjin?” Ai ia ktheu se nuk e blen dot se kushton shumë e më shumë... Kur mbërritëm në fshat dhe Dashi pa me sytë e vet se cili ishte Varfanji, e mori përsëri Nexhatin në telefon dhe i dha të drejtë se ai fshat kishte shumë vlera dhe nuk blehej aq lehtë... Unë e dua shumë fshatin tim, kam shkuar disa herë aty, kam filmuar dhe fotografuar, megjithëse një zonjë që banon në shtëpinë tonë, kullë trekatëshe, nuk më ka hapur as portën... I kam sjellë edhe një grusht dheu babait që vdiq me merak dhe ia kam hedhur te varri... Ne kishim shumë prona, kishim edhe dyqan në Gumenicë dhe treqind rrënjë ullinj... Po Çamërinë unë e dua më shumë si vendlindjen e të parëve të mi se sa për pronat...<br />- Kam shkuar edhe unë me Naimin në Çamëri, - ndërhyri befas Afërdita. - Dhe më është dridhur dora kur xhiroja me kamera para shtëpisë së Naimit. Ndihet edhe në dridhjet e filmit, dridhja e dorës sime... Ishte shumë e dhimbshme të shihje Çamërinë në duart e të tjerëve... Çamëria më bën të përlotem... Kam shkuar disa herë edhe në Markat, në vendlindjen e babait, na ka çuar miku ynë Hysen Hysi nga Saranda, po nuk jam përlotur si në Çamërinë e pushtuar nga të tjerët... Unë jam përlotur para shtëpisë së Naimit, në Varfanj, kurse ky sa herë largohej nga fshati im recitonte me shaka: “O Markat, shkëmb e gur, mos më shkeltë këmba kurrë... Po edhe rrugët e Markatit, gurë-gurë, i bëri me asfalt Ismail Murtaj, kryetari i komunës, miku ynë... Eh, kur do të vijë ajo ditë që ta drejtojnë njerëzit tanë Çamërinë matanë kufirit tonë shtetëror, siç drejtojnë edhe Markatin e Konispolin, pjesë e Çamërisë brenda kufirit shtetëror, - përfundoi ajo.<br />Pas drekës morëm rrugën e kthimit për në Vlorë. U takova edhe me mikun tim, Bilbil Rakipin, dhe kujtuam së bashku kohët e vështira që ka kaluar herë pas here komuniteti çam për faj të drejtuesve mediokër dhe interesaxhinj që kanë uzurpuar shpesh lidershipin... Diskutuam edhe për çiftin Afërdita e Namik Veipi dhe ramë në një mendje se e meritonin një shkrim të mirë...<br />Në Fier, rreth orës 6.00 të asaj pasditeje, u takova rishtas me atdhetarin Agim Mero, i cili mbeti i kënaqur nga përkushtimi im për njerëzit e mirë të komunitetit çam.<br />Më vonë u takova edhe me Arjeta Çumanin. Më pyeti për miqtë e saj. I thashë se më ishte mbushur mendja top që t’i përfshija të dy në shkrim. Tashmë për mua çifti Afërdita dhe Namik Veipi ishin një e të pandarë. Ishin një subjekt...<br />- Po, - pohoi edhe Arjeta Çumani, - ata janë një çift intelektualësh që plotësojnë mësëmiri njëri-tjetrin përballë sfidave të kohës...<br />- Dhe e kanë sfiduar kohën, - shtova unë...<br /><br /><strong>Shefki Hysa<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-2926303490205360860?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-73106044839147489762010-03-18T02:42:00.000-07:002010-03-18T02:47:21.109-07:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/S6H2FXlYfWI/AAAAAAAABg8/kKLzgkQsLtM/s1600-h/P1000546.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5449907596185599330" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/S6H2FXlYfWI/AAAAAAAABg8/kKLzgkQsLtM/s320/P1000546.JPG" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7310604483914748976?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-48281635953207086892010-03-06T10:29:00.000-08:002010-03-09T00:23:29.172-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Nën verdiktin e kohës<br /><em></em></span></strong><br /><strong><em>(Fjalë miqësore </em></strong><br /><strong><em>për çamin Edmond Selim Bejko)</em></strong><br /><br />Dikur më shkoi ndërmend se më takonte të bëja një shkrim të mirë edhe për mikun tim <strong>Edmond Bejkon</strong> nga Durrësi. Jam njohur me të pas viteve ’90. Na lidhi ideali i përbashkët: Çamëria. Mondi është një nga djemtë më të flaktë e më të shquar në strukturat drejtuese të komunitetit çam në Durrës. Kur bëhej fjalë për çështjen çame tregohej i gatshëm për të më ndjekur gjithandej mua dhe miqve të mi. Nuk kursehej as moralisht e as financiarisht. Më ka ndjekur sa e sa herë në shumë veprimtari në Tiranë, në Fier e Vlorë, në Sarandë e në Konispol, në Qafëbotë. Mbaj mend se ishte nga të paktët që bashkë me mua e Servet Mehmetin, ish-kryetar i SHPA “Çamëria”, nuk u shmang asnjëherë gjatë atyre ditëve të vështira të fillimvitit 2004, kur përpiqeshim për të bindur deputetët e Kuvendit të Shqipërisë për të hartuar e miratuar një rezolutë për problemin çam.<br />E hartuam rezolutën, e miratuam edhe në Komisionin Parlamentar për Politikën e Jashtme dhe e rrëzoi në një seancë parlamentare një shumicë deputetësh të së majtës, duke marrë përsipër, dashur a padashur, rolin prej tradhtari ndaj çështjes kombëtare shqiptare. Jo vetëm që e nuk e miratuan rezolutën, por me forcat speciale që rrethonin selinë e Kuvendit të Shqipërisë, gjakosën edhe atdhetarët çamë që protestonin në hyrjen e saj…<br />Dhe atëherë na dhëmbi shpirti njëlloj si të na e kishin shkelur me zinxirë tankesh…<br />Pra, tekefundit, ndieja se kisha një detyrim të pashlyer për atdhetarin Edmond Bejko. Para disa ditësh vendosa ta ftoja që të vinte në Tiranë e të bisedonim... Dhe ai erdhi... Jo vetëm... Me kë do thoni ju?!... Me mikun e tij, Tasim Beshon... E kush nuk e njeh në Durrës e në Shqipëri, atdhetarin intelektual Tasim Besho, veçanërisht njerëzit e komunitetit çam?!... Dhe ia kaluam si jo më mirë... Dhe unë gjeta fjalët e duhura për ta portretizuar...<br /><strong>Edmond Selim Bejko</strong> u lind më 21 maj 1961 në qytetin e Durrësit në një familje atdhetare me origjinë nga Çamëria. Familja e babait të tij, Selimit, u shpërngul nga Koska në fund të vitit 1944 si shumë çamë të dëbuar përdhunshëm nga zervistët grekë dhe erdhi e u vendos për gjashtë muaj në Shalës të Konispolit (ka banuar edhe në shtëpinë e gjyshërve të mi, jemi edhe tanët, siç tregon vetë Selimi).<br />Atëherë Selimi ishte 13 vjeç. Babai, Jonuzi, i vdiq në moshën 36 vjeçare dhe la tre fëmijë jetimë, Selimin 13 vjeçar dhe dy djem të tjerë, njëri 7 vjeç e tjetri 6 muaj, të cilët më vonë u vendosën në Durrës, ku banojnë edhe sot.<br />Selimi në vitin 1960 u martua me Qefnien, vajzën e Et’hem Resulit nga Nista e Çamërisë dhe u lindën tre fëmijë, dy djem dhe një çupë. Pra, Edmondi, më i madhi i fëmijëve, ka një vëlla dhe një motër.<br />Mondi e kaloi fëmininë në qytetin e Durrësit si shumë djem të tjerë të familjeve muhaxhire çame që mundoheshin të përshtateshin me vendbanimin e ri dhe të rikrijonin pasurinë e tyre nga hiçi. Ai u arsimua në shkollën tetëvjeçare “10 Korriku” dhe në vazhdim në shkollën e mesme të përgjithshme “Gjergj Kastrioti” të qytetit të Durrësit, të cilën e mbaroi në vitin 1979. Ai kreu një vit stazh pune dhe më vonë në vitet 1981-85 u diplomua për inxinier minierash në Fakultetin e Gjeologjisë të Universitetit të Tiranës. Megjithëse e kishte mbaruar gjimnazin me të gjitha notat dhjeta dhe I takonte ta çonin në një degë të preferuar, atë e çuan në fakultetin e Gjeologjisë, pa dëshirën e tij, si fëmijët e shumë familjeve çame të persekutuara nga ish-regjimi komunist. Përkundër këtij qëndrimi absurd, gazeta kryesore e kohës “Zëri i Popullit” në një artikull deklaronte me hipokrizi se ishte një shembull pozitiv edhe për të tjerët, veprimi i Edmond Bejkos, i cili me mesataren dhjetë kishte zgjedhur të bëhej inxhinier minierash me dëshirën e tij, kur e kishte mundësinë të zgjidhte për t’u diplomuar në një degë nga ato më të preferuarat…<br />Pas përfundimit të universitetit Edmondin e emëruan inxhinier në minierën e Burgut të Spaçit në Mirëditë. Në vendin më të vështirë… Vetëm e vetëm pse ishte çam…<br />Mond shkoi e filloi punë aty, por, në krye të gjashtë muajve, vendosi ta braktiste detyrën. E gjobitën me 40 mijë lekë, shumë e madhe për kohën dhe e dënuan të punonte dy vjet si punëtor në minierën e Manzës, në Durrës. Veprimi i tij u kritikua ashpër si i pamoralshëm edhe në gazetën “Zëri i Popullit”.<br />Pasi kreu këtë dënim e emëruan me detyrën shef zone, inxhinier, po në këtë minierë, në Manzë të Durrësit.<br />Në vitin 1989 u emërua përgjegjës në Impiantin e Pasurimit të Rërave, në Durrës. Në vitin 1993 u emërua drejtor i Bazës së Furnizimit të Ekonomisë Komunale, ndërmarrje nacionale me qendër në Durrës, deri në vitin 1998, kur e larguan nga puna për motive politike.<br />Pas largimit nga puna shtetërore, ai iu përkushtua biznesit, ndërtoi dhe një lokal nga më të bukurit dhe më të frekuentuarit kundruall detit, në Durrës...<br />Në vitin 2005, me ardhjen në pushtet të PD, u emërua drejtor i Armos për degën e Durrësit, deri sa kjo ndërmarrje u privatizua në vitin 2009.<br />Tani Mondi është rikthyer në biznes si ndërtues.<br />Pas vitit 1990, si u shemb sistemi komunist, Edmond Bejkua iu përkushtua edhe angazhimeve politike. Në vitin 1991 u anëtarësua në PD, u zgjodh edhe kryetar i seksionit të kësaj partie në ndërmarrjen ku punonte. Që në vitin 1991 ai u angazhua edhe në strukturat e Shoqërisë Politike Atdhetare “Çamëria”. Në vitin 1991, bashkë me atdhetarët çamë Mehmet Hoxha, Mero Qerimi dhe Remzi Sulejmani, iu drejtua me një telegram Presidentit Ramiz Alia dhe Ministrit të Jashtëm të asaj kohe, Reiz Malile, që të trajtonin me përparësi problemin çam në takimin me Kryeministrin grek Miçotaqis, ose në të kundërt ta anullonin vizitën e tij në Shqipëri, gjë që tërhoqi edhe vëmendjen e mediave.<br />Në vitet 1994-98 u zgjodh edhe kryetar i SHPA “Çamëria” për degën e Durrësit. Në vitet 1996-98 u zgodh edhe nënkryetar i përgjithshëm i SHPA “Çamëria”. Në vitet 1997-2000 u zgjodh edhe si anëtar i Këshillit Bashkiak të Bashkisë së Durrësit...<br />Kudo që ka drejtuar Edmond Bejkua ka spikatur me figurën e tij si përfaqësuer i denjë dhe i vendosur i komunitetit çam, një individualitet i padiskutueshëm me të cilin nuk mund të bësh shaka pa vend, shprehen shumë nga të njohurit tanë të përbashkët...<br />Tani Mondi ka shpallur kandidaturën për të qenë edhe kryetar i degës së Durrësit për PDU-në, partinë e re që drejtohet nga deputeti Shpëtim Idrizi, një ndër intelektualët dhe politikanët shqiptarë më bindës që përfaqësojnë sot Kuvendin e Shqipërisë... Dhe i ka të gjitha shanset për ta fituar edhe këtë sfidë...<br />Edmond Bejkon e gjen shpesh me poetin Namik Mane, me të cilin e lidhin kohë të vështira si ato të viteve 1988-90, kur mblidheshin së bashku në baraken e një ofiçine të vjetër dhe diskutonin kokë më kokë nga tre-katër orë në ditë për dëmet që u kishte sjellë regjimi komunist vlerave njerëzore shqiptare. E gjen edhe me Mehmet Hoxhën, biznesmenin e parë çam në Durrës, nga i cili ka mësuar shumë për jetën dhe ekonominë e tregut. Mondi nuk lodhet duke u rrëfyer të gjithëve për vlerat e rralla të Mehmet Hoxhës, ish i burgosur politik në burgun e Spaçit. Midis të tjerash ai rrëfen se njëherë kur ishte 13 vjeç kishte shkuar për ta takuar në burg. Mban mend se i kishte dalë para një fytyrë e shtrembëruar keqas nga një paralizë faciale. Ajo fytyrë që nuk njihej prej shëmtimit, mezi arrinte të shqiptonte: “Mondi i xhaxhit, nuk po më njeh?!”... Mondi ishte zbrapsur i frikësuar. Nuk e besonte dot që personi përballë tij ishte Mehmet Hoxha. Oficeri që vëzhgonte takimin kishte ndërhyrë befas: “Nëse ke ardhur të takosh Mehmet Hoxhën, përpara e ke, ky është”... Atëherë ishin përqafuar dhe Mondi ia kishte shkrepur të qarit...<br />Pjesën më të madhe të kohës së lirë Mondi e kalon veçanërisht me intelektualin çam Tasim Besho. Shumica e durrsakëve që i njohin nga afër thonë se nuk mbahet mend që kur ata janë miq me njëri-tjetrin. Gjejnë kohë dhe kalojnë edhe pesë-gjashtë orë në ditë me shoku-shokun dhe këshillohen sesi mund t’i shërbejnë sa më mirë të ardhmes së tyre dhe komunitettit çam në Durrës, të cilit i janë përkushtuar shumë. Ideali i tyre i përbashkët: zgjidhja e problemit çam. Në periudha të vështira, siç ishin edhe vitet 1996-1999, Mondi e Tasimi kalonin shumë më tepër kohë me njëri-tjetrin, ndonjëherë edhe e gdhinin në kërkim të zgjidhjeve paqësore që u ofronin personave me gjak të trazuar nga trysnitë e tensionet e mëdha që diktonte veprimtaria e ashpër e forcave politike. Miqësia e tyre është edhe më e madhe sot.<br />- Profesor Tasimi është modeli njerëzor më i preferuar për mua, - shprehet Mondi. – Sikur më ndriçon udhët e jetës mendja e tij e ndritur, aq sa herë-herë më duket se nuk mund të eci përpara pa të, prandaj jemi edhe miq të pandarë. Fjala vjen, njëherë kur isha kryetar i degës së shoqatës “Çamëria” të Durrësit, Shoqata “Durrësi” organizonte një përvjetor dhe për të më nderuar më thanë mua të flisja i pari, mirëpo unë refuzova me mirësjellje, duke thënë se u takonte vendasve të flisnin të parët, jo ne të ardhurve. Në fakt unë prisja të vinte profesor Tasimi që të këshillohesha me të për ato që do të thosha. Ai nuk erdhi dhe unë, gjithë emocion, dola e u shpreha thjesht pa letër para bashkëqytetarëve durrsakë.<br />U thashë atyre se unë jam me origjinë nga Çamëria, se jam i ardhur në Durrës dhe si i tillë gjithëçka kam në këtë qytet e kam krijuar me vështirësi të mëdha, me shumë sakrifica nga hiçi. Për këtë arsye e dua shumë Durrësin, ndoshta edhe më shumë se ju që e keni pasur dhe e keni tuajin në jetë të jetëve. Duke e dashur shumë e ndiej se jam pjesë e tij sa edhe ju dhe përpiqem që ai të përparojë sa më shumë, sepse e di më mirë se ju se çdo të thotë humbje. Unë nuk dua më humbje. Unë vij nga dhimbja e humbjes. Të parët e mi humbën vatanin, Çamërinë, të cilën unë dhe bashkatdhetarët e mi çamë na duhet shumë luftë për ta rifituar. Unë dua vetëm fitore. Kam fituar Durrësin, dua të rifitoj edhe Çamërinë, prandaj jam ky që jam që ju më doni dhe më mderoni kaq fort. Ju falemnderit për gjithçka keni bërë e do të bëni edhe për ne, çamët.<br />Fjala ime u prit me një lumë duartrokitjesh.<br />- E shikon? E kam thënë unë dhe e përsëris, - ndërhyri plot gjallëri Tasim Beshua, - ky djalë, si shumë të tjerë, është vetë jeta njerëzore me të gjitha ngjyrat, vetë thelbi i saj. Fjala vjen, Bilal Xhaferri, mund të flasësh e të thuash për të shumë gjëra, mund të përcaktosh me detaje se ka qenë shkrimtar i madh, se ka botuar kaq e aq poezi, se ka shkruar kaq e aq tregime nga më të bukurat, se ka shkruar kryeveprën, romanin “Krastakraus”, se ka themeluar e botuar revistën “Krahu i shqiponjës”, në mërgim, në Amerikë, pasi u arratis nga Shqipëria komuniste, se ka qenë antikomunist e disident i madh, etj., etj. Dhe kështu e përshkruan portretin e tij… Po hajde e portretizo djem si Mondi që janë Bilal Xhaferrët e padukshëm të shoqërisë njerëzore, që janë vetë brumi, ngjyra dhe gjallëria e saj… Unë kam një jetë që e njoh Mondin, por nuk e merr me mend, i nderuar Shefki, se sa të vështirë e kam të them ca fjalë për të përkufizuar portretin e tij… Më duket se nuk di ç’të të them për Mondin, është si diçka e paparashikueshme, nuk është as thjesht njeriu i pasioneve e as i kontradiktave të mëdha, është normalja, e vërteta e jetës, një djalë që dashuron dhe urren, që di të punojë egërsisht dhe të bëjë qejf marrëzisht. Po ju tregoj diçka nga e kaluara e tij si për ilustrim. Punonte si drejtues i një ndërmarrjeje që në magazinat e saj kishte gjithëçka i duhej Shqipërisë. Kishte nga qumështi i dallëndyshes, siç thotë një fjalë popullore, gjer edhe mish kanguri. Ishte marsi i vitit 1997, kur ra qeveria dhe Shqipëria përfundoi në anarki. Pronat shtetërore kudo u vodhën e u shkatërruan. Mondi, përkundrazi, e mbrojti. Po si?... Mori një mitraloz dhe e vuri në hyrjen e ndërmarrjes, mori edhe një automatik kallash dhe e vuri në krahë. Thirri edhe ca djem, miq e shokë të vetët me automatikë dhe u shtruan për shtatë palë qejfe duke ngrënë e pirë natë e ditë në roje të magazinave. Krismat nuk pushonin tej e tej qytetit. Vinin hajdutët për të vjedhur dhe Mondi i pyeste se çfarë donin: pije e miqësi apo plumb. Ata që e njihnin (kuptohet që e njihnin shumica) shtroheshin e hanin e pinin bashkë me Mondin e pastaj largoheshin si miq, ndonjë që nuk e njihte dhe tentonte të afrohej si bandit, mjaftonnin ca të shtëna në ajër dhe ndonjë dorë dru kurrizit që të largohej me vrap kokulur, duke kuptuar se ai vend kishte zot Edmond Bejkon. Dhe kështu Mondi e ruajti ndërmarrjen e vet... Më vonë, kur u ringrit qeveria, kujtohen ata të ministrisë të dërgojnë ca revizorë për të inventarizuar gjendjen e ndërmarrjes... Mondi, vetëkuptohet, i priti gjithë dashuri... Ata kërko këtë e atë faturë, fletëhyrje e fletëdajle, e Mondi na. Ata kontrollo e kontrollo sa u lodhën për të gjetur ndonjë shkelje e Mondi qeshte. Në fund u tha:<br />“O miq, doni ndonjë drekë të mirë, të hamë e të pimë e të bëjmë qejf e të ndahemi si miq apo doni ndonjë dru të mirë kurrizit?... Mos më merrni gjë për budalla mua? Po të doja të vidhja magazinat e ndërrmarrjes që drejtoj, do ta kisha djegur dogumentacionin gjatë trazirave dhe do të kisha vjedhur gjithçka si shumë të tjerë dhe ju do të kishtit gjetur vetëm hirin këtu dhe mua nuk do të më hynte asnjë gjemb në këmbë”...<br />Ata qeshën dhe ia kthyen:<br />“Duam të hamë e të pimë dhe të lumtë që e ruajte pasurinë e shtetit, pasurinë e të gjithë shqiptarëve”...<br />Dhe e festuan së bashku faktin që ndërmarrja kishte mbijetuar në sajë të vendosmërisë së Edmond Bejkos. Ja, ky është Mondi ynë, një hero i heshtur... Po të tregoj një rast tjetër, i nderuar Shefki. Më 1996 kandidonte një shoqja jonë për deputete. Vetëkuptohet me shpenzimet e Mondit. Ishim të gjithë të shqetësuar. Situata u acarua sidomos ditën e zgjedhjeve. PS papritur vendosi të tërhiqte komisionerët nga qendrat e votimeve. Do të bëhej një trazirë që s’do ta merrte vesh i pari të dytin. Dhe e gjitha kjo për pesë pare spec, sepse në Durrës ka mirëkuptim midis palëve. Nuk ka acarime politike aq të mëdha si në zona të tjera. Mondi pa njërin nga komisionerët që kishte dalë e rrinte në shkallë. Iu afrua rëndë-rëndë dhe me qetësi i tha:<br />“Të të hedh nga shkallët apo të të jap kohë sa të kthehesh në qendër të votimit?!”...<br />Tjetri e vuri re dhe, mesa kuptohet, duke e ditur se me Mondin nuk bëhet shaka kur është fjala për të vërtetën dhe drejtësinë e gjërave,u rikthye pa fjalë në krye të detyrës dhe procesi eci si në vaj. Durrësi nuk pati probleme në sajë të mirëkuptimit njerëzor e politik midis palëve...<br />Gjatë trazirave të 1997, kur ra qeveria dhe vendi degradoi në anarki, durrsakët panë se Mondi ishte nga të vetmit djem që e mbrojti pasurinë e përbashkët me jetën e vet, prandaj i besuan edhe detyrën si anëtar i Komitetit të Shpëtimit Kombëtar, organizëm që vërtet funksionoi përkohësisht, por pati atribute pushteti e qeverie dhe lozi një rol të madh për pajtimin mes palëve të acaruara politikisht. Pra,djem me integritet, si Mondi, ruajtën ekuilibrat e brishtë të marrëdhënieve ndërqytetare dhe vendi ynë i shpëtoi për bukuri katastrofës që i kishte përgatitur politika e mbrapshtë e kësaj klase politike ende të papjekur e të papërgjegjshme për fatet e kombit shqiptar...<br />Ç’të të them tjetër?!... Mund të rri gjithë natën e të të tregoj lloj-lloj shembujsh për të ilustruar figurën e mikut tonë Edmond Bejko. I nderuar Shefki Hysa, besoj se ke dëgjuar edhe nga të tjerat për bëmat e këtij heroit tonë të pabujë dhe do të ishte e tepërt të të lodhja më kot me një sasi të madhe episodesh, kur edhe kaq mjafton që shija e mendjes sate të “degustojë” vlerat e mirëfillta të këtij subjekti... Do të ishte njësoj si të detyroje një ekspert degustimi vere të pinte me zor një fuçi të tërë, kur dihet se atij i mjafton një gllënkë për të vlerësuar cilësinë e saj... Besoj se edhe lexuesit do më kuptojnë dhe do t’i japin notën që meriton figurës së Edmond Bejkos edhe përmes këtij rrëfimit tim të vogël e të varfër... Desh harrova... Po shtoj edhe diçka se Mondi tashmë është babai i dy fëmijëve: vajza, Tisiana 17 vjeç dhe djali, Aldo 14 vjeç... Dhe tjetra: sa e herë e merr gruaja në telefon, ky i paudhi e siguron të flejë e qetë duke i thënë se është me profesor Tasimin... Dhe ajo e shkreta ka besim se unë nuk e lë Mondin të bëjë paudhësira... Më beso edhe ti, se nuk e lë vërtet të rrëshqasë në dërrasë të kalbur...<br />I nderuar lexues, a mund të besohet fjala e Tasim Beshos në përshkrimin e karakteristikave të personazhit tim Edmond Bejkos?!... edhe unë nuk e di saktësisht... Megjithatë mund t’ju pohoj me siguri se janë edhe shumë miq të mi në Durrës e gjetkë që kanë thënë e vazhdojnë të thonë edhe sot e kësaj dite fjalë të bukura për Mondin... Kjo lloj “rrufe”, për fat të keq a të mirë, nuk e di, më ka zënë edhe mua...<br />Sidoqoftë le t’ia lemë kohës gjykimin e fundit... Gjykatës më të mirë se koha nuk ka... Verdikti i saj është i pavdekshëm...<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-4828163595320708689?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-17857467133210541282010-02-15T05:27:00.000-08:002010-02-15T05:28:17.934-08:00<strong>Nga Krenar Lasko</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Jam një djalë Çamërie</span></strong><br /><br />Jam shqipëtar Shqipërie,<br />Aromë mbaj Çamërie.<br />Më krren mall, këmb’ e krye,<br />Për legjenda gjyshërie.<br />Ç’isht një fllad flori i artë,<br />Më drithëron zemrën e ngratë.<br />Me jep hov djalërie,<br />Se jam bir Çamërie<br />E në gji ruaj një hartë,<br />Ku të parët m’u bënë baltë,<br />Ku mbenë varret përvëluar,<br />Ku djeg ferr lot i malluar,<br />Për vatanë nga sitë larguar.<br />Historia na mërgoi,<br />Larg prej sirit dritën çoi.<br />Foshnjë mbetmë këtu jetimë,<br />Nana jonë, atje robinë!<br />Tokë amë, tokë atë,<br />E bekuar dhe e begatë,<br />Ninanullë e ëndrrës sime,<br />Me gjak shkruar ndër kujtime,<br />Je ti, Çamëria ime...<br /><br /><strong>Krenar Lasko</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1785746713321054128?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-1264682205711201442010-01-08T02:50:00.000-08:002010-01-08T05:05:30.675-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Blerina Sadiku<br /><br /></span></strong>Kështu, dy fëmijët e Namik Sadikut, me dëshirën e tyre, të nxitur edhe nga puna e frytshme e babait, u arsimuan dhe vazhdojnë të arsimohen në degët e financës dhe turizmit. Blerina, vajza e tij, përfundoi studimet në fakultetin e shkencave sociale dhe humane pranë Universitetit të New Yorkut, në Tiranë, në degën Shkenca Politike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe në fakultetin Juridik të Universitetit Kristal. Gjithashtu ajo është në përfundim të një Masteri MBA Banking me program të “Institute Universitaire Kurt Bosch” pranë Universitetit të New Yorkut.<br /><br /><strong>Blerina Sadiku</strong> ndjehet krenare që është çame dhe këtë e tregoi edhe me temën “Diplomacia shqiptare dhe ajo greke për çështjen çame”, të cilën e ka zgjedhur për ta trajtuar me dëshirën e saj. Ajo është vlerësuar vazhdimisht me notën shkëlqyeshëm në çdo detyrë që i ka vënë vetes.<br /><br />Tani <strong>Blerina Sadiku</strong> punon në Bankën e Shqipërisë...<br /><br /><strong>Skënder Hasani</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-126468220571120144?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-4585714529162723952010-01-06T03:56:00.000-08:002010-01-06T03:58:40.595-08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/S0R6q_hlXmI/AAAAAAAABRE/fZPtISDwUWQ/s1600-h/Kapaku-punuar-87.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5423594730286308962" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 227px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/S0R6q_hlXmI/AAAAAAAABRE/fZPtISDwUWQ/s320/Kapaku-punuar-87.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-458571452916272395?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-18014027032334083912010-01-05T05:11:00.000-08:002010-01-05T05:12:46.245-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Nuk harrohen kurrë sakrificat për Atdheun<br /></span></strong><br /><strong>(Letër e hapur, </strong><br /><strong>drejtuar shkrimtarit Shefki Hysa, </strong><br /><strong>në Tiranë)<br /><br /></strong>Zotëri Shefki, e mbarova leximin e librit tënd “Diplomacia e vetëmohimit”, ku ngrihet lart me argumenta bindëse, ashtu siç e meriton, personaliteti i Bilal Xhaferrit e i vendit tonë. Të heq kapelen dhe me dorë në zemër uroj që kjo vepër e jotja të zërë vend në Altarin e Nderit të historisë së vendit e veçanërisht të krahinës sonë dhe ti të vendosesh tepër i nderuar në piedestalin e atyre atdhetarëve që me pushkë e me penë nuk u kursyen për Shqipërinë deri edhe në flijim.<br />Një djalë patriot nga Shalësi, siç je ti, i bën nder atij fshati që mali i Saraqinit e mban nën sqetull, dhe bashkë me malin e Mëllezit mbrojnë Çamërinë nga acaret që i vijnë nga Veriu i Evropës herë pas here.<br />Në vitin 1913 londinezët bashkë me berlinezët, vjenezët, moskovitët e të tjerë, i hoqën Shqipërisë kokën, Kosovën e gjithë gjymtyrët e sipërme e ua falën serbëve, ndërsa Çamërisë ia hoqën veçmas kokën, sepse ashtu e deshën grekët, nuk ia duam kokën, hiqjani (okso to qefali), ndryshe nga sa vepruan në Trojë që futën atë kalin e drunjtë brenda kështjellës. Dhe kishin arsye, sepse koka e Çamërisë i kishte shqetësuar shumë herë të tjera, veças Ninatit, atij fshatit të urtë e të mençur të Tahsinëve. Si mund t’i prishej qejfi nuses së Rusisë e dashnores së Perëndimit, pavarësisht se Zoti vetë i ka caktuar kufijtë e Çamërisë ilire brenda dy lumenjve: lumit Pavel ose me saktë i Shën Pavlit në Veri dhe lumi Kalama, më saktë lumi i vogël në Jug. Si mund të rrinin të qetë grekët me një Mesopotami të dytë, siç ka thënë dikur Ismail Qemali, kur e mori vesh që Shqipërisë i hoqën kokën, i hoqën gjymtyrët e sipërme e të poshtme dhe trungun e flakën në moçalishtet përbri Adriatikut e Jonit... Kështu qe thënë, por farët e lisave sado të rrinë nën dhe nuk zhduken, u vjen koha e mbijnë, rriten e lulëzojnë. Kjo është provuar shumë herë në histori, dhe së fundi u provua me Kosovën. Ajo tani nuk është më e prerë nga trungu dhe, sigurisht, do të vijë dita që ajo të bëjë detyrën e saj, si kokë e kombit që është, edhe për gjymtyrët e poshtme të kombit që janë ende të prera. Se për këtë kanë luftuar e janë përpjekur tërë jetën shqiptarët, për këtë përpiqesh edhe ti, miku im Shefki, me shumë shokë, sepse kjo është një e drejtë e dhënë nga Zoti vetë. E për këtë të drejtë, Bilal Xhaferri u përpoq deri sa i morën jetën. Dashamirësit e tij do të jenë mirënjohës vetëm ty, se ti pa u lodhur, pa asnjë interes tëndin dhe me këmbëngulje të madhe bëre të mundur që qeveria demokratike në vitin 1995 të plotësonte kërkesën tënde për kthimin e eshtrave të Bilal Xhaferrit në atdhe. Dhe eshtrat e Bilalit erdhën në Shqipëri, në Sarandë, pranë fshatit të tij të lindjes.<br />Mirëpo autodetyra jote nuk do të mbarojë derisa varri i tij të zhvendoset te varrezat e dëshmorëve të qytetit të Sarandës dhe në vend të tij ku është sot të ngrihet një bust, një përmendore për Hasan Tahsinin e për Bilal Xhaferrin.<br />Ata që bëjnë letra anonime nuk janë burra, janë burrecër të fëlliqur, mirë bën që nuk ua var fare. Të gjesh gabim te puna e ndonjë tjetri nuk është ndonjë zor i madh, madje është puna më e lehtë.<br />Shefki Hysa nuk i la të shkonin kot vitet e rinisë së tij, por u përpoq si vala e detit për një të drejtë studimi, për një punë dinjitoze dhe sot ka arritur të ketë një shtëpi botuese e një shoqatë me emrin e Bilal Xhaferrit dhe riboton revistën “Krahu i Shqiponjës”, duke sfiduar kështu, hapur, gjithë dashakeqët e Bilalit e tërë Çamërisë.<br />Zotëri Shefki, libri yt është i plotë, shumë i plotë. Unë lexova te ky libër edhe historinë e familjes së Bilalit. Më kujtove fëmijërinë time në Markat, ku njëra nga motrat e Bilalit, Jetia, moshatare me mua, jetonte te ungji i saj nga nëna, e cila i kishte vdekur herët. Vetëm unë e kuptova shumë mirë gjithçka që tha Jetia në intervistën që ajo dha në Çikago të Amerikës.<br />Gjithë intervistat që ti more nga fshatarët tanë në Amerikë ishin shumë prekëse, sepse ata ata i kanë vuajtur vitet e zymta të komunizmit, vitet e tmerrshme, vitet kur pleq me fëmijë në krahë morën rrugën e mërgimit e nuk u kthyen më kurrë, nuk i kapërcyen më pragjet e shtëpive të tyre. Gati tetëdhjetë përqind e fshatarëve të mi e të Bilalit ikën e lanë Atdheun, lanë shtëpitë e tyre që sot u kanë rënë çatitë brenda e duken si mall pa zot. Vetëm ata mund t’i kuptojnë e t’u besojnë intervistave të tyre. “Në Markat kanë për të kënduar qyqet”, - i shkruante në vitin 1958 ungji i Bilalit të vëllait në Durrës...<br />Veç të tjerash, me librin tuaj, zotëri Shefki, më sollët në kujtesë një bisedë me Bilalin. Duhet të ketë qenë nga fundi i viteve ‘50. Unë po shëtisja me të në bulevardin kryesor të Durrësit. Ishim te sheshi para Pallatit të Kulturës së qytetit. (Atje mund të rrije sa të doje, i qetë. Ti e di, në ato vite s’kishte as biçikleta në qarkullim, jo më vetura. Të tilla gjithë Durrësi kishte pesë a gjashtë, edhe ato e di ti kush i kishte). Atje e pyeta Bilalin:<br />- Bilal, më thuaj, çfarë je duke shkruar se e di mirë unë, ti nuk rri kot.<br />Këtë pyetje ia bëra sepse duke ecur i pashë te xhepi i pantallonave një fletore aritmetike të mbledhur rul, që përherë e mbante me vete. Mbante edhe një copë laps plumbi, jo më të gjatë se 5-6 centimetra.<br />Në atë moment ai ndaloi këmbët, ndalova edhe unë, bëri sikur pështyu dy-tre herë në tokë (e kishte zakon këtë veprim), pastaj me një thjeshtësi të madhe më tha:<br />- Jam duke shkruar në mendje pak nga Historia e Luftës.<br />- Ç’luftë, more, - i thashë unë, - për luftën Nacional Çlirimtare? Sa kanë shkruar për të! …<br />- Dëgjo, Seit, - vazhdoi ai, - pikërisht se si duhet quajtur ajo luftë më bën të hezitoj. Ishte luftë për të hequr një okupator apo luftë për të sjellë një tjetër shumë herë më të keq, atë që na solli dhuratë Titua me atë çalamanin dhe me atë të gjatin...<br />Unë heshta, ç’mund t’i thoja?! Ngrita supet.<br />Ai vazhdoi:<br />- Vërtet janë shkruar shumë tregime e libra të tëra, por detyra e parë e çdo shkrimtari është që me ato që shkruan të mos gënjejë Perëndinë dhe as Kombin…<br />Ndërpreu fjalën, pastaj më dha dorën.<br />- Më fal, Seit, - më tha, - më jep leje të iki, duhet të kap trenin që niset tani për Tiranë e të zbres në Sukth, se po u bë vonë nuk gjej as dot karrocë për të shkuar në Shijak e do të mbetem në këmbë.<br />Dhe u largua. E më se pashë për më tepër se katër vjet. Punonte në mirëmbajtjen e rrugëve në Veri të vendit.<br />Një ditë vjeshte të vitit 1963 bleva revistën “Ylli” dhe lexova rezultatet e një konkursi për letërsi, të cilin e kishte fituar një Bilal Xhaferri me tregimin “Në rrugë”. Kush të jetë ky Bilal Xhaferri, pyeta veten, mos është Bilali ynë, Bilal Hoxha. Por u mor vesh shumë shpejt. Ishte pikërisht Bilal Hoxha nga Ninati, i biri i Xhaferr Ferik Hoxhës, djali i kushërirës time të parë nga babai.<br />Pa humbur kohë, i bëra një telegram urimi në emër të gjithë familjes time. Ai në këtë kohë ishte ushatar i punës në Poliçan të Skraparit.<br />Lexova e rilexova tregimin “Në rrugë”. Ai ishte tregim fisnik fund e krye, i shkruar nga Bilali, por në fakt mua më dukej se ishte vetë babai i Bilalit që e kishte shkruar. Sikur ishte ngritur nga varri që nuk i dihet se ku ndodhet. E pushkatuan komunistët në mes të Delvinës...<br />“Ç’faj u kam bërë more, - i tha ai të quajturit gjykatës, - unë oficer i ushtrisë shqiptare kam qenë. Detyra e ushtarit dhe e oficerit është të mbrojnë vendin e tyre, të japin edhe jetën, edhe unë për këte qëllim isha betuar”. <br />Atë nuk e treti dheu, se dheu nuk të tret kur vdes me maraz.<br />Po i kthehem edhe njëherë përmbajtjes së atij tregimi. Vura re se sa me fisnikëri ai djali hoqi xhupin, që më i vjetër s’bëhej, dhe ia hodhi sipër krahëve asaj vajzës që ishte shkëputur nga grupi dhe kishte shkuar për të dhënë një shfaqje në veri. Atje Bilali shpreh dhimbjen e të atit për vajzat që i mbetën rrugëve, me një copëz fustan beze në mes të dimrit, atje ai shpreh fisnikërinë e të birit që sakrifikoi si për motrën duke i hedhur xhupin mbi shpatulla asaj vajze. Dhe s’u mor vesh a i takoi ajo vajza shoqet apo mbeti rrugëve si i vëllai.<br />Me këtë tregim Bilali e sfidoi si asnjë tjetër regjimin komunist, nuk e mohoi babain si shumë të tjerë nga zori, por e ngjalli e i detyroi sllavokomunistët t’i jepnin edhe çmimin e parë. Mirëpo inati komunist është i madh e pa fund.<br />Në një mbledhje në Lidhjen e Shkrimtarëve në Tiranë u ngrit ai që drejtonte mbledhjen, u ngrit si ujku kur ngrihet të çajë ndonjë dele e tha:<br />“E njihni kush është ky djali, ky është i biri i armikut tonë që e kemi pushkatuar”...<br />E pas kësaj përfundoi në kënetat në veri të Durrësit për të rritur vreshta për rrush, për të prodhuar verë e raki për ta. Mirëpo ajo verë e ajo raki i zuri në grykë, sepse Bilal Xhaferri i sfidoi përsëri shumë keq, i sfidoi kur ishin në kulmin e poshtërsive të tyre, kur gjithë vendin e kishte thurur me rrjeta teli me gjemba si Hitleri kampet e përqendrimit në kohën e tij.<br />Komunistët festonin në Bogaz të Konispolit me verë e raki të ashtuquajturën festë e formimit të Çetës “Çamëria”. Ç’ne në Bogaz kjo festë?! Çeta u krijua në Markat, hane Markati hane Bogazi, asgjë nuk i lidh. Po halli ishte se nga Markati mund të arratiseshin të gjithë festuesit. Këtë merak kishin. Markati kishte dhënë prova që nuk i donte. Për ta formuar Çetën “Çamëria” Markati ishte i mirë, ndërsa për festa nuk bënte.<br />Mirëpo Bilali edhe këtë radhë nuk i përfilli, i sfidoi keqas përsëri. Nuk i përfilli telat, përkundrazi ai u gjend në Amerikë, në vendin e lirisë. Prej andej ai s’pushoi së denoncuari komunistët e Tiranës, siç e tregojnë veprat e tij të publikuara, veçanërisht te revista “Krahu i Shqiponjës”. Me këtë emër të revistës ai i thoshte Tiranës dhe gjithë shqiptarëve kudo që ishin se, që të ngrihet lart vendi ynë, Shqipëria, e të përparojë, duhen të dy krahët e shqiponjës, domethënë duhet edhe Kosova edhe Çamëria. Por komunistët e Tiranës nuk mund të bindeshin e të pushonin, ata vazhduan me egërsinë e tyre përbindëshore deri sa e vdiqën në mënyrë të mistershme. <br />Fshatari ynë Zeqo Kola më ka thënë:<br />“Unë i bëra vizitë në mëngjes në spital, në Çikago. Ndenjëm bashkë në oborr rreth një orë, kurse sa mbërrita në shtëpi më thanë se Bilali vdiq. Nuk desha ta besoj e nuk e besoj edhe sot, edhe po ta kenë vrarë dy kosovarë, siç e hapën fjalën, prapë nuk bindem. Kosovarët këndojnë të gjithë atë këngën e vjetër “… Në Kosovë e Çamëri, do të valojë përsëri, flamuri kuq e zi”...<br />Nuk duhet të kenë qenë kosovarë!...<br />Libri “Diplomacia e vetëmohimit” është i gjithanshëm. Kushdo që e lexon me kujdes ndesh aq shumë ngjarje historike e personazhe sa të kujton “Lufta dhe Paqja” të Leon Tolstoit. Personazhet e tij janë fshatarë të thjeshtë, janë nëpunës të të gjitha rangjeve, të kohës sllavo komuniste e të sotme, edhe punëtorë të mirëmbajtjes së rrugëve. Atje gjen shkrimtarë tepër të nderuar dhe ministra arsimi që lanë emër të përjetshëm në Shqipëri edhe nën komunizëm, gjen shumë deputetë të parlamenteve nga 1992 e deri sot, me intervista të plota, me angazhime për një rezolutë për Çamërinë, por asnjërin nuk pamë ose dëgjuam që të thoshte dy fjalë nga podiumi i Parlamentit. Shumë keq për ta. Por historia vazhdon...<br />Dy deputë të rinj nga Çamëria po duken në Yllësinë Çame, kanë lindur në tokën e Shqipërisë amë e po bashkohen me Shefkiun e të pamposhturit e tjerë. Le të thonë sa të duan grekët se “nuk ekziston çështja çame, kjo çështje është e mbyllur”... Një ditë, sigurisht që do të lindë ndonjë grek i mençur që të dëgjojë nga të dy veshët...<br />Priftërinjtë e Konicës besoj se i kanë lexuar porositë e Krishtit:<br />“Me komshiun silluni mirë, konsiderojeni si vëlla, atë keni më afër, ai do ju gjendet i pari po të keni ndonjë të keqe, u mjafton e u tepron toka juaj”…<br />Dhe kjo është e provuar, le të kujtojnë grekët pak sa gjak i kulluar shqiptari u derdh për të fituar nga Perandoria Turke atë liri që gëzojnë sot, ose le të shohin sot se si rreth një milion shqiptarë punojnë me ndershmërinë më të madhe në punët më të rënda dhe zbukurojnë Greqinë e re.<br />Pra, tërë këta emigrantë shqiptarë së bashku me Evropën e Bashkuar nuk kursehen të mbajnë edhe Greqinë mbi supe.<br /><br /><strong>Seit Myrto <br /></strong><em>Firenze – Itali<br /></em><br /><em><span style="font-size:85%;">Dhjetor, 2009<br /></span></em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1801402703233408391?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-15440330257543599312010-01-03T09:09:00.000-08:002010-01-08T05:08:29.691-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Namik Sadiku, biznesmeni çam, </span></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;">shembull i turizmit shqiptar<br /><br /></span>Namik Saliko Sadiku</strong> u lind më 14 gusht 1957 në qytetin e Durrësit. Ai e ka prejardhjen nga një familje patriotike e qytetit Margëlliç të Çamërisë. Gjyshi i tij, Jasin Sadiku, ishte një nga përfaqësuesit më në zë të atij qyteti e rrethinave të tij. Por veprimtaria patriotike e gjysh Jasinit spikati dukshëm në Margëlliç, pas vitit 1922, kur situata politike dhe ekonomike e shqiptarëve muslimanë në Çamëri ishte rënduar shumë. Karakteri i fortë i tij dhe vlerat atdhetare të trashëguara gjysh pas gjyshi e brez pas brezi, e nxitën Jasin Sadikun që, në këtë periudhë të trazuar, të vihej përkrah rretheve patriotike të Çamërisë.<br />Referuar arkivave e dëshmitarëve të kohës, studiuesi Hajredin Isufi sjell dëshmi interesante për rolin e Jasin Sadikut në çështjen çame. Në vazhdim, nga studiuesi Hajredin Isufi, jepen dëshmi e dokumente arkivore lidhur me qëndresën çame për të mos lënë trojet nga dhuna shtetërore greke, si dhe për rolin e rëndësishëm të patriotit Jasin Sadiku në mbrojtje të çështjes çame, nëpërmjet organizimit të qëndresës dhe sensibilizimit të faktorëve ndërkombëtarë për fatin e dhimbshëm që përgatitej ndaj popullsisë së pambrojtur çame.<br />Jasin Sadiku shquhej në rininë e tij për një vullnet të fortë dhe zgjuarsi. Ai, si autodidakt, lexonte shumë dhe nga librat që shfletonte mori një kulturë të gjerë dhe bëri emër në Margëlliç e rrethinat përqark. Ai lexonte në gjuhën greke, mësoi të shkruante e të lexonte shqip, mësoi nga i ati të shkruante e të lexonte arabisht dhe më pas mësoi edhe italisht.<br />Si i ati edhe Jasini bëri një tufë me fëmijë, që gjatë gjithë jetës së tij, me gjithë kushtet e vështira, i shkolloi, duke i sjellë në Shqipëri për të vazhduar shkollën normale të Elbasanit e më pas për specializime të kohës.<br />Një ndër ta është edhe babai i Namikut, Saliko Sadiku, bankieri shembullor (kështu e njohin të gjithë durrsakët sot e kësaj dite). E kam në sy edhe tani: ishin vitet ‘75 dhe sa herë që shkoja në Bankën e Shtetit Shqiptar të asaj kohe, për të kryer veprimet bankare nga ndërmarrja ku unë punoja. Isha djalë i ri që sa kisha mbaruar studimet. Saliko Sadiku menjëherë ngrihej nga vendi e më dilte përpara për të më takuar (i bëhej zemra mal që një djalë i ri çam vinte në bankë). Pamja e tij e jashtme të jepte përshtypje të rëndë e serioze. Dukej fjalëpak, por shumë i vëmendshëm e i kujdesshëm. Sytë prapa xhamave të ndritura të syzeve shprehnin zgjuarsi, ngrohtësi e mirësi. Balli i lartë prej mendimtari, forma ovale e fytyrës dhe një ngutësi e lehtë në cepat e buzëve i jepnin pamje autoritare. Por mjaftonte një buzëqeshje e lehtë dhe gjithë ajo ftohtësi shkrinte nga ngrohtësia e buzëqeshjes.<br />E bëra këtë përshkrim paksa historik Saliko Sadikun për të plotësuar edhe më mirë portretin e figurën e djalit të tij, Namik Sadikut, si njeri e biznesmen i suksesshëm në qytetin e Durrësit e më gjerë.<br />Nuk thotë më kot populli: “Bëmë baba të të ngjaj”... Pra, edhe Namik Sadiku është patjetër pjesë e gjenezës së fisit të tij, përmbledh vlerat e karakteristikat gjenetike më të mira të stërgjyshëve, gjyshit e babait të tij...<br />Namiku, me nje shtat mbi mesataren, për të mos thënë i gjatë, është tip energjik, impulsiv, i kudondodhur, i shoqërueshëm e i afërt me të gjithë, me integritet dhe paksa këmbëngulës në mbrojtjen e pikëpamjeve dhe qëndrimeve të veta, i gatshëm për të polemizuar në çdo kohë. Ky tipar i karakterit të tij dhe krenaria vetjake janë shenja burrërie që, siç shprehet një shkrimtar i madh i yni, ndonjëherë të hapin edhe telashe, por ato përballohen me vendosmërinë dhe forcën e karakterit që ka Namik Sadiku.<br />Pasi mbaroi shkollën e mesme mekanike, ai u emërua në ndërmarrjen Baza Mekanike e Hekurudhave si mekanik vagoni e më pas përgjegjës i repartit të riparimit kapital të vagonave të mallit...<br />Në vitet që Namik Sadiku punonte në Hekurudhë, unë pata mundësinë ta njoh nga afër, sepse kisha filluar punë si kryetar i degës së planit, në vitin 1985, në Parkun e Lokomotivave e Vagonave. Shpesh linim takime bashkë, takoheshim e bisedomim kur hanim mëngjesin apo kur shkonim mbi tarracën e ndërmarrjes ku punoja unë dhe diskutonim e diskutonim gjerë e gjatë për mundësitë e përmbysjes së atij sistemi dashakeq, duke e besuar totalisht njëri-tjetrin.<br />Namiku punonte me një energji të pashterur dhe nuk i bindej asnjeriu për punën, vetëm mendimit të tij, sepse e kishin provuar të gjithë se e çonte në vend e në kohën e duhur objektivin që i vendoste vetes.<br />Namik Sadiku kishte një mllef të akumuluar jo vetëm pse sistemi komunist ia kishte përbuzur prejardhjen atdhetare çame, por edhe për vuajtjet e të atit në atë regjim dashakeq (megjithëse një bankier shumë i zoti), si edhe për vetë përvojën e tij të hidhur. Namiku e provoi edhe në kurrizin e tij përbuzjen e mosbesimin e ushqyer nga Partia Komuniste në pushtet, për ne çamët.<br />Këto e shumë arsye të tjera të ngjashme e detyruan Namik Sadikun që ende pa u përmbysur mirë regjimi komunist, të largohej nga Shqipëria me gjithë gruan e dy fëmijët e vegjël, në kërkim të shtigjeve të reja, të cilat ai i ëndërronte jo vetëm për vete, por për gjithë shqiptarët. U largua me idenë për të mos u kthyer më në këtë vend. Mirëpo, duke lëvizur nëpër Evropë në vitet 90-të, atij i lindën ide të reja, vendosi të merrej me tregti në vendin e tij të lindjes dhe ashtu bëri.<br />U kthye në atdhe me një valixhe plot me bizhuteri duke i harxhuar të gjitha sa kishte me vete.<br />Kështu nisën edhe hapat e parë të aktivitetit të tij tregtar.<br />Në prill të vitit 1991, duke parë etjen e tregut për artikuj të të gjitha fushave të jetës, bëri praktikën e parë doganore me gozhdë për ndërtim dhe më vonë në vazhdimësi me verë etj...<br />Në vitin 1993, duke parë nevojat emergjente të vendit për bukë, Namik Sadiku udhëtoi për në Ukrainë ku mori furra buke me kapacitete të vogla dhe fillimisht eksperimentoi me to në Fermën e Sukthit. Më vonë ato furra ia fali një mikut tonë çam.<br />Ndërkohë Namiku vazhdoi më tej duke sjellë linja prodhimi të ndryshme sipas kërkesave të kohës. Nuk u mjaftua me kaq. Udhëhiqej vazhdimisht nga ide të reja si e si ta zgjeronte biznesin...<br />Ai, me një kurajo shumë të madhe për t’u admiruar, por edhe për t’u kritikuar, filloi tregtinë ndërshtetërore Itali-Rusi, që nuk zgjati shumë. Paralelisht me tregtinë Namiku mendonte të vinte në efiçencë linja të ndryshme, jo vetëm të prodhimit të bukës në plazh, por edhe linjën e prodhimit të sallamit, të cilën e instaloi në vitin 1994 në Shkozet. Ndërkaq kishte marrë me qira nga Bashkia edhe tokë në plazh, tek Shkëmbi i Kavajës. Aty, që në vitin 1993, kishte vendosur një kioskë dhe po ia ndiente fitimin...<br />Kështu Namiku për një periudhë kohe të gjatë vazhdoi duke kryer shumë punë: import, linja prodhimi, turizëm, etj., deri sa në vitin 1997 u përqendrua kryesisht në turizëm, sepse e shikonte si të vetmen degë me perspektivë, për vetë pozicionin gjeografik e kushtet klimatike të vendit tonë.<br />Në këtë moment filloi nga puna së pari duke blerë tokë nga pronarë të ligjshëm, si dhe prej atyre që shteti u kishte kompensuar truallin në bregdet, pastaj menjëherë filloi ndërtimin e një hoteli katërkatësh me të gjitha mjediset e nevojshme. Objekti i tij ishte një ndër më të mirët në fushën e turizmit për kohën. Përbri hotelit ndërtoi edhe një fushë mini-futbolli, aktivitet i parë në qytetin e Durrësit...<br />Në vitet 2001- 2002 Namiku bëri një shtesë të hotelit ekzistues dhe ndërtoi një pishinë me standartet më të mira të këtij lloji në hoteleritë shqiptare deri në atë periudhë.<br />Të gjitha këto objektiva Namiku i realizonte me një punë të palodhur natë e ditë. Në të gjitha rastet e investimit ai merrte kredi në bankat e nivelit të dytë, duke u dalluar si një klient i rregullt në shlyerje dhe për ndërtimin e marrëdhënieve korrekte dypalëshe.<br />Në vitin 2005 Namik Sadiku filloi të mendonte se për t’u quajtur një kompleks turistik modern, objekti i tij kishte nevojë edhe për një pistë në det. Fillimisht nguroi për materialin që duhej të përdorte për të ndërtuar pistën, nëse duhet të ishte beton apo diçka tjetër. Ishte i vendosur të bënte një gjë ndryshe nga të tjerët dhe ashtu bëri. Mori informacion se si mund të ndërtohej objekti me dru, por me një dru të veçantë që gjendej në Afrikë. Pasi arriti ta siguronte këtë lloj druri në Afrikë, Namiku e ndërtoi pistën dhe brenda një periudhe rekord, në vitin 2006, e vuri në shfrytëzim.<br />Në këtë periudhë ai e ndjeu të nevojshme se, krahas përvojës dhe punës, duhej edhe njohja shkencore e turizmit. Pra, ai filloi të mendonte për t’u përgatitur për të ardhmen e turizmit elitar edhe në Shqipëri. Filloi ta shihte të ardhmen e biznesit me një sy më largpamës, siç e kërkonin edhe zhvillimet e turizmit bashkëkohor në botë.<br />Kështu, dy fëmijët e Namik Sadikut, me dëshirën e tyre, të nxitur edhe nga puna e frytshme e babait, u arsimuan dhe vazhdojnë të arsimohen në degët e financës dhe turizmit. Blerina, vajza e tij, përfundoi studimet në fakultetin e shkencave sociale dhe humane pranë Universitetit të New Yorkut, në Tiranë, në degën Shkenca Politike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe në fakultetin Juridik të Universitetit Kristal. Gjithashtu ajo është në përfundim të një Masteri MBA Banking me program të “Institute Universitaire Kurt Bosch” pranë Universitetit të New Yorkut.<br />Blerina Sadiku ndjehet krenare që është çame dhe këtë e tregoi edhe me temën “Diplomacia shqiptare dhe ajo greke për çështjen çame”, të cilën e ka zgjedhur për ta trajtuar me dëshirën e saj. Ajo është vlerësuar vazhdimisht me notën shkëlqyeshëm në çdo detyrë që i ka vënë vetes.<br />Tani Blerina Sadiku punon në Bankën e Shqipërisë...<br />Namiku Sadiku gjithmonë mendon se turizmi është një industri që karakterizohet nga përfshirja intensive e krahut të punës. Burimet njerëzore për këtë industri janë vlerësuar si “lëndë e parë” apo janë parashikuar nga ekspertët si faktori më i rëndësishëm që do të përballojë bumin e zhvillimeve turistike gjatë dekadave të fundit dhe në vazhdim.<br />Por çfarë cilësie ofrojnë burimet njerëzore në turizmin shqiptar? A i kënaq ai kërkesat dhe nevojat e klientit, d.m.th të turistit, veçanërisht të të huajit? Ne mendojmë se jo. Ka ardhur koha të vlerësohet motivimi i vizitorëve, të cilët paguajnë për t’u kënaqur. Dhe kur këta turistë paguajnë atë vlerë që mund të jetë e njëjtë apo dhe më e lartë se në një vend tjetër, presin që edhe shërbimi të jetë po aq i lartë, ose më i mirë. Është ky faktori që do të përcaktojë avantazhet konkurruese brenda turizmit vendas, por edhe ndërmjet tij dhe turizmit të huaj.<br />Namiku Sadiku, në të gjitha rastet e investimeve të tij, nuk ka pritur konsumin fizik të investimit, por shikonte konsumin moral të tij. Ai thotë se në turizëm nuk fitohet pa një shërbim cilësor bashkëkohor dhe pa ambiente çlodhëse për turistin. Shërbimi që u ofrohet klientëve duhet të përmirësohet nga viti në vit, me synimin për të plotësuat kërkesat e tyre dhe për të thithur sa më shumë turistë.<br />Ishte vera e vitit 2007, kur Namik Sadiku filloi të mendonte se investimi i hotelerisë që kishte bërë 10 vjet më parë ishte konsumuar moralisht.<br />“Ka ardhur koha, - thoshte ai, - e një hotelerie më komode (komplekse turistike), sepse edhe shteti ynë i dashur do të fillojë, si e gjithë bota, të vendosë disa yje sipas cilësisë së shërbimit”...<br />Këtë ide ai e diskutonte çdo ditë me njohës të fushës, miq e dashamirës që i donin të mirën, për të marrë më pas një vendim shumë të rëndësishëm dhe kurajoz: prishjen e hotelit të “vjetër” dhe ndërtimin e një të riu, me kapacitet tre herë më të madh dhe me një cilësi më të lartë.<br />Një nga njerëzit që e mendonin të ardhmen njësoj si ai, isha dhe unë. I ofrova Namikut bashkëpunim me arkitektin dhe investitorin çam shumë të talentuar të brezit të ri, zotërinë Indrit Hamiti, për ta zgjeruar më tej ambientin e tij, duke e shndërruar në një “kompleks turistik rezidencial”, i quajtur nga qeveria aktuale si i vetmi rast në bregdetin shqiptar.<br />Në janar të vitit 2008 hoteli i vjetër u hodh në tokë dhe mbi të u ndërtua një godinë rezidenciale, ideuar e projektuar më së miri nga bashkëpunimi me shoqërinë “Balkans Investment Group” i arkitektit Indrit Hamiti, me një sipërfaqe ndërtimi 14.000 m2.<br />Sot mund të themi me plot gojën se ky kompleks është një nga ndërtimet më të bukura te Shkëmbi i Kavajës, si në cilësi ashtu edhe në funksion dhe të dy bashkëpunëtorët duhet të ndjehen krenarë, sidomos kur dëgjojnë përshtypjet pozitive të dhjetëra specialistëve që njohin fushën e ndërtimit e të turizmit.<br />Me punën e tij palodhur dhe këmbëngulëse, Namik Sadiku arriti që brenda muajit gusht të vitit 2009 të vinte në punë si restorantin dhe hotelerinë. Për mobilimin e tyre ai udhëtoi drejt Kinës, duke porositur atje pajisje nga më cilësoret. Pas montimit të tyre, objektet e kompleksit u vunë në shfrytëzim dhe sot puna atje vazhdon normalisht.<br />Tashmë ka ardhur koha që të mendohet seriozisht për burimet njerëzore dhe kulturën e shërbimit, para se mikpritja tradicionale shqiptare të komercializohet e të transformohet në kulturën e moskujdesit, shërbimit të dobët apo zhvatjes së klientit, duke u përballur me pasojat e pariparueshme të moskthimit dhe rrjedhjes së numrit të turistëve.<br />Turistët, në këtë botë të globalizuar, por edhe e etur për larmi, kanë kërkesa vazhdimisht në rritje, prandaj ndjehet nevoja e ngulmimit për t’u bërë pjesë e ndryshimeve të mëdha botërore edhe jeta e vendit tonë. Këtë rregull të artë e ka kuptuar më së miri edhe biznesmeni Namik Sadiku, prandaj përpiqet ta zbatojë me përpikmëri në punën e vet. Ai e di mirë se në periudha të ndryshme, njerëzit përcaktojnë rregulla për dhurimin apo këmbimin e mendimeve, përvojave, sendeve, etj., për mbështetjen e zhvillimeve në të gjitha fushat e jetës. Kështu ndodh edhe për turizmin. Dhe Namik Sadiku është njeriu mendjeartë që që i njeh dhe i zbaton me përkushtim rregullat e arta të kohës, prandaj bën pjesë në elitat turistike shqiptare.<br />Turizmi vendas sot rezulton më cilësor dhe me risi në vazhdimësi që përjetësohen nëpërmjet përmirësimit të shërbimit, duke u bërë shtysa e simbole të kulturës turistike kombëtare e më gjërë. Gërshetimi i përhapjes së shërbimit turistik të vendit me atë të huaj përbën një nga gjetjet dhe arritjet më të mira të turizmit shqiptar. Këtë po bën çdo ditë edhe Namik Sadiku në turizmin e Durrësit e atij shqiptar.<br />Në fund të këtij shkrimi natyrshëm të lind pyetja: “Po për çështjen çame çfarë mendon dhe çfarë angazhimesh ka biznesmeni Namik Sadiku?”...<br />Si të gjithë çamët edhe ai, pavarësisht nga qëndrimet e shtetit dhe mendimet e politikanëve shqiptarë, shprehet se: “Çështja çame ekziston dhe pronat tona në Çamëri janë vetëm tonat dhe sot më shumë se kurrë kjo gjë ka dalë në pah dhe ka marrë udhën e zgjidhjes, pavarësisht se sa do të zgjasë, deri sa të bëhet realitet”...<br />Megjithë vonesat e zhgënjimet e herëpasherëshme që shkaktojnë faktorët që merren me çështjen e Çamërisë, ai nuk e humb asnjëherë durimin dhe punon përditë për zgjidhjen e kësaj padrejtësie që e mundon komunitetin çam.<br />Pra, Namiku punon me shpirt atdhetari i prirur edhe nga gjeneza e tij e çmuar, por nuk i pëlqen rruga që po ndiqet në këto momente nga politika shqiptare në përgjithësi dhe në veçanti nga të dy partitë çame dhe politikanët që i drejtojnë ato...<br />Namik Sadiku thotë shpesh se vetëm dialogu, urtësia dhe mençuria e bashkëpunimit për zgjidhjen e problemit të pronave dhe të rikthimit në Çamëri, duhet t’i karakterizojë të gjithë ata faktorë që përpiqen për finalizimin e çështjes çame. Për këtë arsye ai ka kërkuar e kërkon vazhdimisht uljen në tryezën e bisedime të të dy forcave politike që kanë marrë stafetën e zgjidhjes së çështjes çame, me qëllim për t’u kthyer në një forcë të vetme politike të fuqishme e të aftë për drejtim.<br />Vetëm atëherë kur të kemi një forcë politike të fuqishme, e cila do të gëzojë mbështetjen e tërë komunitetit çam, këmbëngul Namik Sadiku, vetëm atëherë do të jetë e besueshme për të gjithë shqiptarët dhe do të bëhet patjetër realitet zgjidhja e çështjes sonë.<br /><br /><strong>Skënder Hasani<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1544033025754359931?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-73489579662612375552009-12-23T06:45:00.000-08:002009-12-23T06:46:59.543-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Për të mos u plakur…<br /></span></strong><br />- Shpëtim Agur Çilotaj është një djalë i rrallë, një shok e një mik i mirë për cilindo që e njeh nga afër apo e lidh puna me të, - kështu më thanë para një viti miqtë e mi çamë nga Fieri.<br /><br />Këto fjalë m’i pohoi dikur edhe Gramoz Nimani (Naimi) një mik i përbashkët nga Durrësi, të cilit unë i besoj se më ka ndjekur për idealin çam edhe në ditë të vështira, kur ishte i sëmurë e dukej se do të jepte shpirt prej lëngatës. <br />Dhe ashtu instiktivisht nisa ta vëzhgoja Shpëtimin, para se të vendosja t’i hapja dyert e miqësisë. Dhe tanimë edhe për mua, si njeri i letrave, që e zhbiroj jetën nën një këndvështrim artistik, padyshim edhe për miq të tjerë me përvojë të gjatë njohjesh si e imja, ai është një befasi e këndshme. Dhe, po e theksoj jo pa qëllim, unë nuk gaboj aq lehtë me shijet e mia. Të paktën gjer më sot nuk i kam zhgënjyer asnjëherë lexuesit. Nuk besoj se do t’i zhgënjej edhe me këtë personazh që zgjodha ta paraqes me kaq simpati. Po e përsëris: Shpëtim Çilotaj është vërtet djalë simpatik, fizikisht po e po, por veçanërisht në shpirt. Më besoni se nuk po këmbëngul më kot, prandaj më ndiqni me kureshtje detaj pas detaji dhe do të bindeni se keni përballë një personazh protagonist të denjë për shoqërinë shqiptare. Një 35 vjeçar që lulëzon në kulmin e moshës, mik plot virtyte dhe biznesmen tepër i suksesshëm – ja ky është përkufizimi i saktë i njeriut që rritet hap pas hapi tejet mbresëlënës nëpër radhët e këtij shkrimi dhe në përfytyrimin tonë, i nderuar lexues... <br /><br />Shpëtim Agur Çilotaj u lind më 24 qershor të vitit 1974 në qytezën e naftëtarëve, në Patos të Fierit, ku kaloi fëmijërinë dhe u arsimua. Pra, filloren, tetëvjeçaren dhe shkollën e mesme i kreu në vendlindje, kurse të lartën në Universitetin e Elbasanit për Administrim Biznes, Menaxhim. Dhe jo më kot zgjodhi të diplomohej në këtë degë. Vetëkuptohet i nxitur nga gjeni familjar. Gjyshi i tij, Laze Bilaj ishte tregtar, gjë që e trashëgoi edhe Shpëtimi, i nipi, ky biznesmen i suksseshëm. Ndryshe nga gjyshi Laze, babai i tij, Aguri, sot një pensionist i mbajtur mirë, megjithëse 67 - vjeçar, punoi si naftëtar i detyruar prej kushteve që përcaktonte ish-regjimi komunist, si gjithë bashkëqytetarët e Patosit, kësaj zone naftëmbajtëse. Nëna e Shpëtimit, Zonja, sot 64 – vjeçare, punonte në ndërtim.<br /><br />Shpëtimi është më i vogli i tre vëllezërve, kanë edhe një motër, e përkëdhelura e tyre dhe e prindërve si e fundit e fëmijëve të kësaj familjeje tipike shqiptare, e cila trashëgohet brez pas brezi në Patos, të paktën gjer sa mbahet mend gysh pas gjyshi këtu e treqind vjet më parë. Gjyshi Laze Bilaj u kujdes veçanërisht për Shpëtimin si më të voglin e djemve, duke i rrëfyer përvojat e veta jetësore dhe duke e mësuar si të bëhej njeri i devotshëm për veten, familjen e shoqërinë. Pra, e mësoi si të përvetësonte karakteristikat dhe vlerat më të mira të fisit të tyre, brez pas brezi, të merrte edhe vlera nga vlerat e bashkëmoshatarëve çamë. E kush nuk e njeh Laze Bilajn në Patos e në Fier, veçanërisht familjet çame që erdhën e u ngulën që në vitin 1945, pasi u dëbuan përdhunshëm nga vatani, Çamëria, prej bandave shoviniste greke. Dihet se çamët sot përbëjnë një pjesë të madhe të popullatës së Patosit e Fierit për vet aftësitë e tyre të rralla gjenetike. Erdhën të traumatizuar prej gjenocidit që ushtruan grekët mbi komunitetin dhe atdheun e tyre, u përshtatën shpejt, u morën me tregti dhe punë artizanatesh, mbijetuan, u riprodhuan, u shtuan e u trashëguan me shumë pasardhës për të siguruar vazhdimësinë e gjenit të vet. Pra, çamët mbijetuan dhe u shumëzuan në Patos si edhe në shumë zona të Shqipërisë, ku ishin vendosur ngulimet e tyre, duke i zgjeruar dhe përforcuar ato në marrëdhënie tepër miqësore edhe me vendasit...<br /><br />Dashur pa dashur Shpëtimi u rrit e u edukua si fëmijë çam midis familjeve të shumta çame që e kishin shtuar miqësinë me gjyshin Laze Bilaj, mikpritësin e tyre. E nderon e tërë zona Lazen për mikpritjen ndaj çamëve. Ai i mbështeti dhe i ndihmoi shumë për të ngritur shtëpitë dhe tregtinë, mjetin që kanë më për zemër çamët për të siguruar jetesën e tyre. Dhe u lidhën e u vëllazëruan aq shumë saqë çamë e vendas nuk dallojnë nga njëri-tjetri. Nëpër vite e vite u përzien e u përzien traditat familjare saqë sot e vështirë ta dallosh djaloshin Shpëtim Çilotaj nga një djalë çam dhe anasjelltas.<br /><br />Në mars të vitit 2002 Shpëtim Çilotaj krijoi kompaninë “Çilotaj” sh.p.k. me qendër në Fier dhe filiale në disa rrethe, e cila falë aftësive të tij menaxhuese u rrit, u zgjerua dhe krijoi kapitale si një ndër bizneset më të qëndrueshëm në Shqipëri. Më vonë, mbi bazën e kësaj kompanie, u krijua “Çilotaj Group” ltd, me qendër po në Fier dhe me filiale në Vlorë, Durrës, Tiranë etj... Kjo kompani e sukseshme sot ka linja prodhimi dhe ndërtimi dhe synon shumë objektiva. Shpëtim Çilotaj thotë se kompania e tyre është e lidhur me kompaninë turke “Kurum”, pronare e ish-metalurgjikut të Elbasanit, dhe tregton hekurin e saj, duke pasur ekskluzivitetin për Jugun e Shqipërisë dhe për Tiranën. “Çilotaj Group” ltd bashkëpunon edhe me kompaninë libaneze “FK Cement” dhe kanë marrë prej tyre ekskluzivitetin e shitjes së çimentos të fabrikës së Fushë Krujës për rrethet Fier e Vlorë. Kjo kompani në Fier ka ngritur edhe linjën e telëzimit apo më saktë të tërheqjes dhe viaskimit të hekurit si dhe linjën për parapërgatitjen e zgarave prej hekuri për platformat prej betoni si dhe për bazamentet e ndërtesave. Në Tiranë kjo kompani merret edhe me ndërtimin e pallateve, kurse në zonën e plazhit të Golemit ndërton objekte turistike. Pra, punojnë me synimin për t’i zgjeruar edhe më shumë mundësitë ndërtuese të kompanisë, e cila sot ka mbi 100 punonjës... <br /><br />Kjo kompani përfshin edhe shoqërinë e ruajtjes fizike “Çilotaj Security” me administrator Gramoz Nimanin apo Naim Nimani, siç e njohin tërë miqtë e tij.<br /><br />- Këtë periudhë morëm edhe presidencën e Federatës Shqiptare të Boksit, - thotë me krenari Shpëtimi. – Mos kujtoni se jemi pa përvojë në këtë fushë. I kemi dhënë provat që dimë të administrojmë edhe klube sportive, sepse më parë kemi marrë drejtimin e “Teuta Boks” të Durrësit dhe dolëm me sukses, kështu që i hodhëm sytë edhe më larg. Dhe që ta dini, kjo përkon edhe hobin tim më të madh që janë sportet...<br /><br />Shpëtimi flet me pasion për atë pjesë të kohës së lirë kur u kushtohet me mish e me shpirt lojërave sportive, futbollit, volejbollit e basketbollit, jo vetëm për të mbajtur trupin në formë si atlet, por edhe për kënaqësi, shlodhje e për të rimarrë forcat për të nesërmen kur i duhet t’u kthehet përsëri punëve ndërtuese. Shpëtimi thotë se bën një jetë tepër të gjallë e emocionuese. I pëlqen të lexojë, të ndjekë filma, i pëlqen muzika, e tërheqin veçanërisht makinat e shpejta aq sa nuk u ndahet lehtë timonit të tyre. Madje i pëlqen edhe të garojë me makina, po t’i jepej mundësia. I pëlqen të udhëtojë në vende turistike, jo vetëm për qëllime biznesi, udhëtime të cilat është i detyruar t’i marrë sa herë i duhet të shkojë në vende të ndryshme për të takuar partnerë të huaj për zgjerimin e investimeve në Shqipëri.<br /><br />- Shpëtim Çilotaj, - më tregon Naim Nimani, miku ynë i përbashkët, - nuk është thjesht një taksapagues i rregullt i shtetit, por, me atë shpirt fisnik që ka, është nga pak edhe bamirës; ndihmon cilindo që i zgjat dorën për ndihmë, ndihmon veçanërisht kategoritë sociale në nevojë, bashkëpunon me Kryqin e Kuq, mundëson financiarisht shumë veprimtari kulturore etj. Pra, punon me shpirt në shumë drejtime për të mbajtur lart personalitetin dinjitoz që ka... Sidoqoftë, ai e di mirë se ne, miqtë e tij, e kemi nën vëzhgim të rreptë për të mos e lejuar të plaket në shpirt para kohe si shumë të tjerë. <br /><br />Ky djalë është i përkushtuar edhe pas idealit çam, njëlloj si të ishte një pasardhës i denjë i Çamërisë, - më thonë miqtë e mi çamë dhe unë ndihem edhe më shumë i sigurt në veten time teksa portretizoj tiparet e këtij personazhi kaq të pëlqyeshëm prej opinionit shoqëror që e rrethon. Për hir të së vërtetës, unë e kisha vënë re edhe më parë gadishmërinë e Shpëtimit për ta mbështetur qoftë edhe me fjalët e veta plot pasion idealin çam, por kur shprehen edhe miqtë e mi se ai është një mik i mirë i Çamërisë, ngre duart lart dhe besoj se nuk jam gabuar duke e portretizuar me kaq siguri.<br /><br />Ky është Shpëtim Agur Çilotaj, djali që s’plaket kurrë në shpirt. Nuk kam se ç’të them tjetër... Nëse miqtë e mi më kanë gënjyer, nëse sytë dhe përvoja ime më gënjyen, keq më vjen: I gënjyeri gënjen, i nderuar lexues...<br /><br /><strong>Elim Xanxari <br /> <br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7348957966261237555?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-68838576093238238842009-12-21T05:50:00.000-08:002009-12-21T05:52:57.792-08:00<strong>Nga Shefki Hysa</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:180%;">ÇAMËRIA<br /></span></strong><br /><strong>Fragment tregimi<br /></strong><br />Makina rrëshqiste pa u ndier midis blloqeve me ullinj, portokalle, mandarina e limonë, që shtriheshin si një det i gjelbër nëpër fushën e gjerë përqark qytetit kryesor, Gumenicës, të Çamërisë së re apo Thesprotisë (këtë emër mbante edhe në lashtësi kjo trevë), siç e quanin qëllimisht krahinën grekët e sotëm për të zhdukur emrin “Çamëri”. Më tej, në të djathtë, shtrihej deti blu i ndryrë në Kanalin e Korfuzit. Në krahun e majtë ngriheshin një varg malesh, që e ndanin Gumenicën nga Janina e Ali Pashait, e mbronin edhe nga erërat e ftohta të Veriut, duke e shndërruar në një zonë me një mikroklimë tepër të pëlqyeshme për ullinjtë dhe agrumet. Vende-vende të zinte syri edhe blloqe me vreshta dhe me pemët karakteristike të zonave bregdetare mesdhetare të mirëmbajtura me dashuri…<br /><br />Një sy i mprehtë studiuesi, si i Fatos Mero Rrapaj, që vërente vëmendshëm gjithçka, e kuptonte menjëherë se ajo zonë ushqehej në sajë të bujqësisë, më saktë pemëtarisë, ndoshta edhe turizmit, kurse për industri asqë mund të flitej… Pra, mjediset ishin të virgjëra dhe ashtu të përmbytura në atë diell llapëtitës, megjithëse fundi i vjeshtës, nuk të shkonte kurrë ndër mend se mund të gjeje qoftë edhe një pëllëmbë të natyrës të ndotur. Dhe ky ishte një privilegj për banorët…<br /><br />Fatosi nuk ngopej së shijuari bukuritë e rralla të asaj natyre ku harmonizoheshin, aq mrekullisht, në një hapësirë disa dhjetëra kilometrash, mali, kodra, fusha, deti… E ç’donte më shumë njeriu për të jetuar “parajsën” tokësore?!… Duhej të ishe i çmendur të hapje luftëra në atë krahinë…<br />Eh… Grekët!… Po të gërmoje tokën, ku shtriheshin rrënjët e atij gjelbërimi aq mahnitës, patjetër do të hasje në eshtra e skelete të vrarësh të pavarr… Të pavarrët çamë… Dhe kjo ishte vepër e grekëve, e atyre që s’i pranonte as dheu dhe dilnin nga varret netëve si kokudhë e lugetë… Po!… Këta ishin grekët… Dhe pasardhësit e tyre pretendonin për të sjellë paqe e drejtësi në Evropën e Bashkuar… Jo, Zoti nuk duhej të heshtte më!…<br /><br />Kostandini në timonin e makinës fliste e fliste për elimët, për kalatë e tyre majëmaleve në Kuç, në Mazrek, në Paramithi, për puset në malin e Kladhit, për shpellën në Arpicë, për tre gurët në Paramithi, për gurin në Luarat, të cilin gratë elime e përdornin edhe si magje për të larë rrobat… Po Fatosi hahej më shumë me mendimet e veta se sa dëgjonte…<br /><br />A e di, Fatos, thoshte Kostandini, se te Qafa e Murit, afër Margëllëçit, elimët kanë punuar për të ndërtuar një mur të lartë të lartë që do të lidhte malin e Kranesë me Çukën e Priftit dhe shpresonin që, kur të hipnin në atë lartësi, do të arrinin qiellin dhe do ta shihnin tërë botën prej andej?… Mirëpo muri që ndërtonin ditën, u rrëzohej natën dhe ata nuk e rreshtnin kurrë punën… A nuk ishte për t’u pasur zili vullneti i tyre?… Sikur ta kishin njerëzit sot, atë fuqi, atë vullnet…, - psherëtinte Kostandini, i cili dukej se e adhuronte marrëzisht, ishte pothuajse i verbuar prej madhështisë së botës elime dhe dëshira për t’u folur të tjerëve për elimët i ishte shndërruar në mani…<br /><br />Në fund të çdo rrëfimi Kostandini nuk harronte të nxirrte përfundimin se jo vetëm çamët, por tërë shqiptarët janë pasardhës të elimëve, prandaj, ndryshe nga kombësitë e tjera, janë aq të aftë për të mbijetuar edhe në rrethana nga më të jashtëzakonshmet.<br /><br /><em><span style="font-size:85%;">Shkëputur nga tregimi “Elimët”, </span></em><br /><em><span style="font-size:85%;">përmbledhur në vëllimin me tregime </span></em><br /><em><span style="font-size:85%;">“Aromë Çamërie” (2004).<br /><br /></span></em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-6883857609323823884?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-11853746794084814272009-12-09T02:03:00.000-08:002009-12-09T02:06:07.073-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Skulptori çam Idriz Balani<br /></span></strong><br /><strong>1<br />Fillesat e fantazisë artistike<br /></strong>I ardhur nga krahina e mrekullueshme e Çamërisë së përvëluar dhe i rritur në bregdetin durrsak që megjithëse i mahnitshëm, kurrë nuk arriti që t’ia shuante mallin dhe trishtimin për historinë e vendlindjes së të parëve të tij, djaloshi nga fshati Vërvë i Konispolit, Idriz Balani, çdo gjë të bukur që kishte në shpirt e derdhi në art. Dhe nëse krateri poetik i shpirtit të tij pati shpërthim të madh, sot kushdo këtë shpërthim mund ta gjejë të përpunuar artistikisht në magmën shpirtërore të dhjetëra ideve e kompozimeve njerëzish të shquar, të ringjallur prej dorës mjeshtërore të Idriz Balanit. Dallgët e bregdetit durrsak dhe dallgët e dhimbjes për historinë e Çamërisë martire janë të ngërthyera së bashku në tiparet e valëzuara të personazheve të tij që rrahin ende papushim fantazinë artistike si dallgët e gjakut çam që i rreh me forcë në deje. Dhe së bashku me punën e përditshme të krijimit, Çamëria i pulson me forcë në dallgët shpirtërore krijuese duke i dhënë edhe atë ushqim shpirtëror të domosdoshëm për një artist me botë të madhe, botë ku notojnë heronjtë biblikë të Çamërisë në eksodin e brendshëm të tragjedisë shqiptare dhe që enden që nga këngët e Çelo Mezanit e deri tek motivet e Bilal Xhaferrit, të cilit Balani, në veprën e fundit po ia kthen Durrësit dhe vendit që Xhaferri e deshi dhe që i shërbeu si një trampolinë për t’u hedhur në etjen e vet drejt lirisë shpirtërore e fizike. Balani po ia kthen tashmë Durrësit në trajtën e një mesie çame në Bronx, me krahë shqiponje të Pirros së Epirit që u thoshte ushtarëve të vet: “Unë jam shqiponja, ju jeni krahët e mi”.<br />Sot në studion e Idriz Balanit është rikthyer në trajtën e një shqiponje Bilal Xhaferri, dhe që nga atje në pritje të vendit të ekspozimit ai thërret: “Unë jam shqiponja, kur mu deshën pse më latë pa krahë?... Dhe kjo shqiponjë përsëri të sjell shpirtërisht një dëshirë për fluturim drejt Çamërisë... Dhe vetvetiu të lind pyetja: Kur do të hapet deti, kur do të shterojnë dallgët drejt tokës së premtuar e të rrëmbyer barbarisht me zjarr e gjak, që pikon ende nga kthetrat e shqiponjës së plagosur Çamëri?!...<br />Studio e Idriz Balanit ndodhet në afërsi të bregdetit të Durrësit, aty ku ka kaluar edhe vitet e fëmijërisë së tij. Sot ai mund të renditet në hierarkinë artistike të artistëve monumentalë të vendit si ndër më të mirët. Që nga veprat e para në shkumës në vitet e fëmijërisë dhe sirenat e bëra më rërë, që ishin veprat e para të kërkimit në laboratorin artistik të nën ndërgjegjes në shpërthim, e deri tek zotërimi i sotëm i shesheve të vendekspozimeve të figurave madhore të historisë kombëtare të Shqipërisë, nuk kanë kaluar shumë vite. Idriz Balani ka qenë padyshim ndër më të suksesshmit brez artistësh që me fuqinë e tyre artistike i janë imponuar kërkesave shpirtërore të vendit në çdo hapësirë mbarëshqiptare. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeçare ai ka bërë bustin e dëshmorit të atdheut, Bido Sejko, emrin e të cilit mbante shkolla e mesme në Konispol. Në vitin 1986, sipas kujtimeve të tij, ka gdhendur portretin e Muharrem Rushitit (Koskalliu), trimit të Çamërisë. “Sirenat” e mitologjisë i kanë sjellë fat atij. Ishte pikërisht një sirenë e konceptuar sipas shijes se tij fëmijërore të asaj kohe që e futi Idrizin në botën e artit të bukur e të veçantë të skulpturës. Ajo qenie e mistershme, fillimisht, i hapi dyert e studios së skulptorit të madh Sabri Tuçe. Dhe koha ka treguar se mjeshtërit e mëdhenj kanë zbuluar e kanë nxjerrë, më pas, talente të mëdhenj. Për këtë “rastësi” Idrizi kujton: “Që i vogël kam filluar, me shkumës, të bëja skulpturat e para. Më pas bënim kuadrate dhe zmadhonim nga kopertinat e librave foto të Skënderbeut, Ismail Qemalit etj. Kam qenë në shkollën fillore kur, rastësisht, takova vajzën e skulptorit Sabri Tuçi, Teutën, e cila sa pa një sirenë deti gjysëm vajzë e gjysëm peshk që e kisha bërë me rërë të lagur në bregdet më tha: “qënke djalë i talentuar”…<br />Dhe ishte pikërisht kjo nxitje që bëri që në klasën e pestë të fillores Idrizi të fillonte të punonte në studion e Sabri Tuçit,të cilin në vitin 2009 do ia kthente Durrësit në një vepër monumentale në shkëmb dhe në bronx. Do t’ia ringjallte artistikisht qytetit pas baltës së hedhur mbi jetën e profesorit të nderuar.<br /><br /><strong>2<br />Jeta e lidhur me Çamërinë<br /></strong>Nuk kishte shumë vite që familja e Idrizit kishte ardhur në Durrës. Ai kujton se ata kanë ardhur në Durrës rreth vitit 1954, kur Idrizi ishte vetëm një vjeç. Kishte lindur në Delvinë. Babai i tij kishte qenë partizan në çetën Çamëria dhe punonte në një repart ushtarak të Durrësit. E ëma kishte nisur punë në këtë qytet në bazën grosiste të tregtisë ose BGT, siç quhej atëherë. Bashkëshortët Balani kishin tre fëmijë të cilët nuk iu ndanë asnjëherë punës dhe shkollës. Idrizi, më i madhi, u bë skulptor, Skënderi inxhinier mekanik, ndërsa Sazani studioi për gjuhë të huaja. Më pas Idrizi u martua me Engjëllushen, vajzë Çamërie nga fshati i Hasan Tahsinit dhe i Bilal Xhaferrit, e diplomuar në mjekësi. Me të lindën oy fëmijë: Eneidën, mjeke edhe ajo, dhe djali, Arbëri.<br />Kur bisedon me Idrizin, ai të thotë me krenari se ka qenë gjithnjë i lidhur shumë shpirtërisht me Çamërinë. “Kur kam qenë fëmijë, - kujton ai, - mbaj mend, që në lagjen ku jetoja e jetoj edhe tani, flitej dialekti çam. Dhe unë nuk e dija që plakave u thonin nënë, por nu, gishtit glisht dhe qumështit klumësht… Mbaj mend që në shtëpinë tonë vinin shumë miq çamë, herë-herë edhe të panjohur, që e gjenin derën e shtëpisë me të pyetur, ngaqë babai gëzonte një respekt të veçantë e kishte emër të mirë në zonën kufitare ku ai kishte punuar.<br />“Unë, - thotë Idrizi, - i kujtoj me nostalgji ato kohëra. Nuk harrohen lehtë miq si Lutfi Osmani (berber), Xhelo Meto dhe Mulla Mero (babai i Eqerem Dautit) nga goja e të cilëve kam dëgjuar shumë për tragjedinë çame... Ndonëse i vogël mbetesha me gojë hapur dhe herë-herë pa frymë, megjithëse shumë gjëra nuk i kuptoja... Kur u rrita, sipas rregullave të kohës, isha i detyruar të shkruaja biografinë, sa herë që bëja kërkesa për shkollë apo punë dhe, një ndër pikat kryesore që më bënte të ndjehesha më krenar, ishte kur shkruaja që babai im kishte marrë pjesë që në ditën e parë të formimit të çetës partizane “Çamëria”, Markat, më 2 Shkurt 1943.<br /><br /><strong>3<br />Arti<br /></strong>Idriz Balani tregohet modest teksa na flet për rrugën e ngjitjes së jetës së vet artistike, pa kërkuar të thotë të pathënat e të zmadhojë të paqënat, siç veprojnë shumë të tjerë, që edhe pse nuk kanë dhënë ndonjë kontribut në ndonjë fushë të caktuar, përpiqen të shkruajnë e të përfshijnë në biografitë e tyre, përmes “mercenarëve” të shtypit, gjëra të paqena për të rritur kështu, artificialisht, reputacionin e munguar. Idrizi është nga ata burra që ka përveshur krahët pa asnjë pretendim për llojin e punës, por pa iu ndarë kurrë rrugës artistike. Ai ka punuar, fillimisht, në kantierin detar e më pas në Ndërmarrjen “Nish-Tulla” të asaj kohë, punë tepër e rëndë, por ashtu siç punonte në prodhimin e tullave për strehimin e njerëzve, ai krijonte, shpirtërisht, skulptura të mrekullueshme, për t’ua zbukuruar jetën banorëve të atyre banesave të varfëra. Sot veprat monumentale te Idriz Balanit janë ngado. Në sheshet e kryesore të qytetit të Durrësit ndodhen të ekspozuara busti i Telat Nogës, Kozma Nushit, Naim Frashërit , bust i vendosur fare pranë Shkollës së Mesme me të njëjtin emër, basorelievi triptik, në Shkollën e Mesme “Leonik Tomeo” vëpër e bërë në bashkautorësi me skulptoren Liljana Cika (Kosturi ), monumentin e rrallë të kompozuar në bronx e në shkëmb të mësuesit të tij Sabri Tuçit, monumentin e fshatit Çetë të Kavajës, (vepër e bërë në bashkëpunim me skulptorin e njohur durrsak Dhimitër Harallambi). Në ambientet e brendëshme të shkollës 9-të vjeçare "Viçens Prendushi" është ekspozuar vepra në skulputurë e klerikut të pushkatuar Prendushi. Ai ka gdhendur edhe bustin e Olsi Laskut.<br />Veprat e Idriz Balanit janë të ekspozuara edhe në Kosovë. Të tilla janë: Busti i Haxhi Zekës, vendosur në qytetin e Pejës më 28 nëntor të vitit 2005, kompozuar në bashkëpunim me kolgun e vet Qazim Kërtusha, busti i Skëndrbeut, vendosur në shkollën “Skënderbeu” të fshatit Blinisht të Pejës, busti i Ibrahim Rugovës, i cili sot ndodhet në sallën e Kuvendit Komunal të Pejës dhe që pret të ekspozohet në Parkun e këtij qyteti. Edhe pse kemi të bëjmë me një arsenal të vërtetë veprash artistike të ekspozuara në sheshet më kryesore të trevave mbarëshqipëtare, kuptojmë se ato janë vetëm maja e aisbergut e punës artistike të Idriz Balanit.<br /><br /><strong>4<br />Bilal Xhaferri në Bronx</strong><br />Bilal Xhaferri ndodhet tashmë në studion e tij. Ai është një monument i sapo përfunduar dhe që pret të niset drejt një piedestali të ri, në një prej shesheve të qytetit të Durr[sit. I konceptuar në një mënyrë artistike të re, Xhaferri i Balanit shpreh konceptimin e ri artistik të brezit të sotëm ku ndërthuret historia, arti dhe pavdeksia e atij që mori fluturimin në drejtim të hapësirave të lirisë së munguar, ndonëse lirinë e vet personale nuk e shkëputi kurrë nga lufta për lirinë e vendit të vet, Çamërisë... Monumenti i Xhaferrit, ndërtuar simbolikisht mbi telat me gjermba në këmbët e një shqiponje, na jep të kuptojmë se, më në fund ai e ka vetëfliruar shpirtin prej luftëtari, ndërsa telat i kanë mbetur ende nëpë këmbë Çamërisë...<br />Në studio ndodhen edhe variante të tjera të shkëlqyera me portretin e tij simpatik; bashkëbisedojme me Idrizin dhe ai na shpiegon se si i lindi ideja për ta bërë këtë vepër dhe mbi misionin e saj artistik e shpirtëror. Ai thotë: në ato vite kur Xhaferri banonte në Durrës, unë nuk e kujtoj dot se kam qënë i vogël. Po në vitet 1960 - 68 kam njohur një grup të rinjsh të Durrësit, midis të cilëve ishte edhe Abaz Veizi dhe në këtë kohë patëm dëgjuar edhe për Bilal Xhaferrin, por duke patur ai moshë të madhe, unë nuk arrita ta njoh dot dhe sigurisht pas arratisjes së bujëshme të tij, për të kam dëgjuar gjërat më të zeza të mundshme. Si në Durrës, ashtu edhe në Konispol ku përmendej emri i tij. Në biseda të ndryshme me kushëririn e tij Edip Hoxhën, kuptoja se ai e vlerësonte shumë si poet dhe pas viteve 90, në ato pak takime që kam pasur me poetin Namik Mane është folur edhe më shumë për vlerat e tij, por me kaq nuk mund të bëja vlerësimet e duhura si skulptor. Edhe ato pak lexime, shton Idrizi, unë nuk mund të them se i kam lexuar të gjitha veprat e Bilalit, nuk mund të më jepnin shkëndijën krijuese për të bërë këtë vepër. Ajo që më bëri të mendoj për t’ju futur punës, ishte publicistika për Bilal Xhaferrin e shkruar nga shkrimtari Shefki Hysa, të cilin, pasi e lexova, e mora në telefon dhe i thashë shprehimisht që: “Libri yt më ka intriguar të merrem me figurën e Bilal Xhaferrit”...<br />Që nga ato momente, thotë Idrizi, nuk mendoja thjesht një bust ose portret, por përfytyroja një lloj monumenti ndryshe dhe këtë të vendosur në qytetin e Durrësit, qytet ku Bilali mund të thuhet se e filloi krijimtarinë e tij, u afirmua, u internua, dhe më pas u arratis. Ajo që më bëri përshtypje, thotë me tej autori i monumentit të Xhaferrit, ishte fakti që edhe pse iku në Amerikë, ai kurrë nuk rreshti së punuari për atdheun e vet, Shqiprinë, Kosovën, Çamërinë…<br />Idrizi zgjat dorën dhe sjell një faqe ballore gazete të tijën dhe thotë se në Amerikë Bilali themeloi e drejtoi revistën " Krahu i Shqiponjës" një revistë politiko, letrare e shoqërore që e botonte Lidhja Çame ne mërgim. Në kopertinën e fotokopjuar të kësaj reviste shihen qartë telat me gjemba dhe zinxhiri. “Ato që rrethonin atëherë Shqipërinë”, - thotë Idrizi.<br />Më pas Idriz Balani tregon se: “I nisur nga këto detaje, këto tela me gjëmba i ktheva në një motiv, të cilat janë të vendosura nën një kompozim tek pjesa e këmbëve, tela që janë shkelur nga Bilali”... Skulptori hesht pak dhe gjithë frymëzim shton duke folur si me veten: “...Dhe ky krahu i shqiponjës me portretin e tij... shpaloset tamam si një engjëll, i cili do t’i sjellë Shqipërisë Lirinë e Pashmangshme!”...<br />Idrizi shpiegon dhe komenton edhe dy pasazhe nga vepra poetike e Xhaferrit të vëna mbi monument. Njëra është nga "Baladë çame", ku shkruhet: “Toka Çame e mbuluar nga retë, rënkon e mbytur me gjak dhe lot, e mbetur e shkretë, e mbetur pa zot”... Është kjo një thirrje e hapur për të mos e harruar Çamërinë... Citohet dhe një pjesë tjetër nga poema “Mjegulla” e shkruar disa ditë para se Bilali të arratisej: “Çomaga mizore e kohës, rrëzoi dhe perënditë e pavdekshme!”...<br />Do të thoja se kjo mënyrë të shkruari, thekson Idrizi, ishte një guxim prej budallai, ishte vetëvrasje t’i shkruaje ato vargje në ato vite, idetë e të cilave realisht ishin të drejtpërdrejta kundër udhëheqjes së kohës. Dihet se censura komuniste e asaj kohe të persekutonte, gjë që e bëri edhe me disidentin Bilal Xhaferri...<br />Dhe tashmë, falë punës së përkushtuar të skulptorit çam Idriz Balani, Durrësi pret birin e vet shpirtëror Xhaferrin e rikthyer në... bronx!...<br /><br /><strong>Mark Brunga<br /> </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1185374679408481427?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-36452180873914664702009-12-01T06:34:00.000-08:002009-12-01T06:35:44.176-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Mësuesi dibran<br /></span></strong><br /><strong>Gëzim Aqif Bare</strong> u lind më 12 qershor 1962 në Zalldardhë të Dibrës. Vendlindja e tij shquhet për traditat e saj të hershme kulturore dhe arsimdashëse, por edhe për trimëri. Mençuria ishte një nga karakteristikat e burrave të kësaj krahine. Me këto cilësi u edukua edhe Gëzimi, i cili mësimet e para i mori në shkollën tetëvjeçare të vendlindjes. Pasi kreu dhe shkollën e mesme në qytetin e Peshkopisë me rezultate të shkëlqyera, ndoqi studimet e larta në Universitetin e Tiranës, në degën bio-kimi dhe u diplomua në vitin 1987. Pas marrjes së diplomës filloi punë si mësues në shkollën e mesme të Zalldardhës, në vitin 1991 caktohet edhe drejtor i kësaj shkolle.<br /><br />Me ardhjen e demokracisë, kur u bë e mundur lëvizja e lirë e popullsisë, Gëzimi vendoset familjarisht në fshatin Sallmone të Durrësit, ndërkohë emërohet si drejtor i shkollës së mesme të bashkuar të Kullës. Në këtë shkollë ai shquhet si mësues i aftë dhe i dashur, si drejtues me përvojë dhe si intelektual me horizont të gjerë, një ndër intelektualët më të spikatur të shoqatës “Malsia”, organizatë joqeveritare e krijuar dhe e drejtuar nga djemtë e larguar nga malësitë veriore dhe të vendosur kryesisht në Shqipërinë qendrore, veçanërisht në Durrësin bregdetar dhe në Kryeqytet.<br /><br />Për aftësitë e tij në fillimet e proceseve demokratike një ndër forcat politike e propozoi të kandidonte për deputet. Vështirë e pati kundërshtari politik përballë figurës së mësuesit të nderuar, Gëzimit. Në vendlindjen e tij u zhvillua një garë e vërtetë elektorale, të cilën e fitoi kundërshtari, jo për vlerat e larta, por se përfaqësonte partinë politike më të fuqishme. Dhe dihet botërisht që në vende të vogla si Shqipëria, vota i jepet partisë e jo kandidatit. S' ke si i shpëton kësaj mendësie. Ndoshta do ta ndryshojë e ardhmja.<br /><br />Në zgjedhjet e kaluara për pushtetin vendor, megjithëse Gëzimi kandidoi përsëri në emër të një partie të vogël, mundi të fitonte si këshilltar bashkiak në qytetin e vogël të Sukthit, në sajë të respektit që ka krijuar te njerëzit si mësues dhe si intelektual i nderuar. Arriti të zgjidhej edhe si zëvendëskryetar i Këshillit Bashkiak në Bashkinë e Sukthit, një sukses tjetër ky falë aftësive të veta intelektuale.<br /><br />Gëzimi shoqërohet veçanërisht me çamët nisur nga traditat e përafërta të Dibrës e Çamërisë. Është mik i tyre dhe i ngacmon shpesh me humor: Të paktën ju, çamët, nuk duhet të qaheni nga ne, malokët, se ju kemi shpëtuar. Që kur zbritëm ne nga malet dhe erdhëm e u vendosëm në bregdet e nëpër fusha, vendasit i harruan sharjet për juve dhe një e dy shprehen ndaj nesh: “Malokët e dreqit”...<br /><br />Tërë ata që e njohin shprehen me respekt: “Ky djalë vërtet erdhi nga Malsia, por nuk u soll si malok, si "çeçen", si disa të pakulturuar që zbritën nga malet në periferitë e qytetërimit dhe krijuan veç telashe. Përkundrazi, Gëzimi me zotësinë e tij diti si t’i përshtatej qytetërimit dhe të bëhej pjesë e tij. Tani atë nuk e dallon nga ne. Është njeri i thjeshtë e punëtor. Intelektual i zgjuar e iniciator. Mësues model dhe drejtues i zoti. Djem si Gëzimi e nderojnë shoqatën “Malsia”. Lum si shoqata që e ka!”...<br /><br /><strong>Elim Xanxari<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3645218087391466470?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-30790882794769075512009-11-28T04:26:00.000-08:002009-12-23T06:48:39.724-08:00<span style="font-size:130%;"><strong>Miku i sakrificave – Naim Nimani</strong><br /></span><br /><strong>Naim Mehmet Nimani</strong> (Gramoz Mehmet Nimani) u lind më 19 gusht 1971 në fshatin Truen të Pukës në një familje atdhetare. Aty kaloi fëmininë dhe u arsimua. Pas mbarimit të shkollës së mesme, si shumë djem shqiptarë që i gjeti pa punë ndryshimi i sistemit komunist, më 1991, u detyrua të mërgonte në Greqi, Angli e gjetkë për të siguruar bukën. Ndërkohë familja e tij erdhi e u vendos në qytetin e Durrësit. Naimi, pas disa vitesh pune si emigrant ekonomik jashtë shtetit, u kthye dhe filloi të merrej me biznese të ndryshme në Durrës. Tani i është përkushtuar tërësisht karrierës si biznesmen. Ai është martuar dhe një pjesë të mirë të kohës së lirë ia kushton familjes së vet. Ka tre fëmijë, dy vajza dhe një djalë. Vajza e madhe, Arminda, është dhjetë vjeç, Sara, e dyta, tetë vjeç dhe djali, Emirgeni, është gjashtë vjeç. Janë fëmijë të mbarë që ia dëgjojnë fjalën të atit dhe mësojnë të ecin në gjurmët e tij.<br /><br />Naimi është sportdashës, mbasditeve vonë merret me futboll, ndihmon edhe amatorët e boksit për të çarë përpara në rrugën e këtij sporti të vështirë për t’u bërë dikur profesionistë të vërtetë. Një nga ëndrrat e tij më të mëdha, pavarësisht nga pjesa më e madhe e kohës që i marrin bizneset, është dhe dëshira për të eksploruar e njohur botën nëpërmjet udhëtimeve njohëse.<br /><br />Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani) është, midis të tjerash, edhe atdhetar i mirë që përpiqet me sa mundet për çështjet kombëtare shqiptare, veçanërisht për çështjen çame. Unë e kam njohur rastësisht në vitin 1995 dhe qysh atëherë ai u dashurua me çështjen çame dhe më ka ndjekur me pasion në shumë nga veprimtaritë e mia në të gjitha rrethet e Shqipërisë ku janë vendosur e banojnë çamët. Ka udhëtuar natë e ditë bashkë me mua duke vënë makinat e tij dhe mundësitë ekonomike në dispozicion të çështjes çame. Nuk i është rënduar vetja asnjëherë duke udhëtuar pa pushim, edhe njëzetekatër orë në timon, në rolit e shoferit tim (pa pagesë), kur na e ka kërkuar puna për të lartësuar idealin çam. Ka pasur raste që më ka ndjekur pas në gjithë Shqipërinë edhe kur ka qenë i sëmurë me regjim shtrati prej gripit apo të ftohtit dhe nuk ka përtuar asnjëherë duke u shprehur me të qeshur: Një shef kam unë që nuk kursen as jetën për Çamërinë. Për këtë shef do të ngrihem edhe i vdekur nga varri e jo më i sëmurë nga shtrati, mor po do të ngjallem si Kostandini i Baladës dhe do ta ndjek pas me përkushtim në idealin e tij, Çamërinë.<br /><br />Ky është pak a shumë portreti i djaloshit Naim Mehmet Nimani (Gramoz Mehmet Nimani), miku im dhe i çamëve, njeri që ka sakrifikuar sa herë më është dashur ndihma e tij...<br /><br />A nuk ia vlen të sakrifikoj edhe unë për të, të ngrihem qoftë edhe në 12.00 të natës po të ketë nevojë ai për mua dhe për miqtë e mi çamë?!... Po nuk më besoni mua, pyesni edhe kolegun e tij, biznesmenin Shpëtim Çilotaj (edhe ky mik i çamëve), dhe ai do t’ju rrëfejë po të njëjtat karakteristika të Naim Nimanit si njeri që sakrifikon shumë në emër të miqësisë.<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3079088279476907551?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-42973875269865023312009-11-19T09:01:00.000-08:002009-11-19T09:02:58.320-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Aleksandër Zefi - njeriu i aventurave</span></strong><br /><br />Aleksandër Ludovik Zefi u lind në qytetin e Shkodrës më 13 maj 1978. U rrit në një familje të vjetër shkodrane me origjinë të largët nga Shoshi, nga fisi i Bajraktarit. Aleksandri arsimin fillor, tetëvjeçar dhe të mesëm i mori në vendlindje, në Shkodër. Tani është duke përfunduar edhe shkollën e lartë me shkëputje nga puna. Ka disa vite që merret me biznese të ndryshme. I pëlqen gazetaria dhe udhëtimet e largëta të nxitura nga shpirti i aventurës dhe humorit të mirë. Është koleksionist relikesh e sendesh të rralla, veçanërisht i orëve. E zgjedhura e tij është ora e markës Rolex.<br /><br />Aleksandrit i pëlqejnë shumë argëtimet. Një pjesë të mirë të kohës së lirë e kalon duke luajtur shah, me sportin e mundjes dhe të kthimit të krahut. Është besimtar i mirë i fesë katolike, gjë që nuk e lë pa përmendur në bisedat me miqtë edhe për faktin se është nip i Dom Mikel Gjergjit, njërit nga priftërinjtë atdhetarë të Shkodrës të pushkatuar nga regjimi komunist. Dihet se priftërinjtë katolikë, duke filluar me Pal Engjëllin, autor i formulës së pagëzimit të shkruar për herë të parë në gjuhën shqipe dhe me shkrimin shqip, që njihet edhe si fillesa e shkrimit të shqipes moderne, Bardhin, Budin, Bogdanin, Fishtën e sa e sa të tjerë, kanë qenë e vazhdojnë të jenë atdhetarë të mëdhenj e mbrojtës të flaktë të çështjes kombëtare shqiptare.<br /><br />Aleksandri krenohet edhe me një fakt tjetër: është nip i luftëtarit atdhetar Zek Jakini, i cili është shquar në luftërat kundër turqve. Madje për bëmat e tij rapsodi popullor i ka thurur këngë. Dhe dihet sa të dëshiruar janë heronjtë e trevave të Shqipërisë Veriore për të hyrë në këngët e popullit. Pikërisht është edhe kjo një nga arsyet që ata u përkushtohen bëmave heroike. Dhe është me fat heroi që hyn në këngë. I urojmë edhe Aleksandit bëmat e aventurat e një heroi, si i pari i tij Zek Jakini, me dëshirën që të hyjë edhe ai në këngët popullore shkodrane.<br /><br /><strong>Elim Xanxari<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-4297387526986502331?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-35061302958629346552009-11-19T09:00:00.000-08:002009-11-19T09:01:09.262-08:00<strong><span style="font-size:180%;">Çamja vizionare<br /></span></strong><br />E quajnë Arjeta Çumani. Është nga qyteti i Fierit. Kushdo që e njeh nuk e ka aspak të vështirë të ndërtojë portretin e saj: vajzë ezmerkë, shtatlartë dhe me shumë klas. Pamja e saj serioze, duket sikur të thotë, që me takimin e parë: “Fillimisht flasim për punë e më pas, nëse na tepron koha, që më së shumti nuk arrin e jo më të teprojë, themi edhe ndonjë gjë më shumë”…<br />E rritur në një familje, ku gërshetoheshin më së miri traditat çame të të atit dhe ato beratase të së ëmës, Arjeta u brumos me më të mirat e mundshme.<br />“Babai im, Bajram Çumani, - rrëfen ajo - është çam nga fshati Kuç i Igumenicës së Çamërisë, ndërsa nëna ime, ndjesë pastë, rridhte nga një familje qytetare beratase. Them se kam marrë nga të dy prindërit në mënyrë të barabartë: nga mamaja kam marrë kërkesën që gjithçka në jetë të synohet si një perfeksion. Ajo qe një grua e fortë dhe shumë e zonja dhe modeli im i parë deri më sot, më i plotë, i përsosmërisë së një gruaje. Nga babai trashëgoj besnikërinë, karakterin e fortë dhe aftësitë për organizimin e punëve. Ai është njeri që shquhet për lidhje të forta me miqtë. Nga ai kam mësuar të mos jem kurrë pjesë e së keqes, pasi pika e tij më e fortë është orjentimi drejt së mirës. Im atë ishte vetëm trembëdhjetë vjeç kur familja e tij u shpërngul nga Çamëria në drejtim të Shqipërisë. Ai mbeti jetim, nga babai, dy vjet më vonë. Ishte më i madhi ndër fëmijët, kështu që iu desh të ishte edhe baba edhe vëlla i katër vëllezërve të tjerë”.<br />Teksa e dëgjon të flasë për familjen dhe njerëzit e saj të dashur, në sytë e kaftë i lexohet pa shumë mundim një gëzim i madh që nxjerr në dritë një anë tjetër të karakterit të saj, dashurinë për të afërmit dhe njerëzit e mirë, gjë që zakonisht ia fsheh pamja e rreptë prej zyrtareje.<br />“Kam dy motra dhe një vëlla, - vazhdon të tregojë ajo. - Ime motër, Silvana, dhe im vëlla, Blendi, jetojnë prej vitesh në Amerikë. Silvana është diplomuar për Stomatologji dhe është e para shqiptare që ka arritur të konvertojë diplomën, duke iu nënshtruar një testi, ku nga 300 pikë të mundshme ka arritur të marrë 295 pikë, ndërsa Blendi është diplomuar për Kirurgji. Ai ka arritur të mbrojë diplomën me një rezultat shumë të mirë, nga 100 pikë të mundshme mori 97 pikë, gjë që i krijoi mundësinë për të qenë një mjek specialist i parapëlqyer”.<br />Ndër njerëzit e afërm për të cilët Arjeta flet me dashuri dhe respekt, bën pjesë edhe gjyshja Zybe, shamibardhë e me çitjane blu me lule të bardha, gjyshe nga babai, e cila e kishte fjalën të ëmbël si mjalti aromatik i Çamërisë. Në veçanti ajo përmend edhe Çuman Çumanin, xhaxhai i saj.<br />“Xhaxha Çumani jeton në Amerikë, - thotë me krenari Arjeta. - Ai ka botuar dy libra me poezi, kryesisht për Çamërinë. Përveç se vëllai i babait tim, ai është burrë inteligjent që më bën të ndihem krenare, veçanërisht për faktin se po u mëson nipërve dhe mbesave, që jetojnë atje, të flasin shumë mirë shqip...<br />Arjeta ka punuar që në moshë të re dhe vlerat njerëzore, sipas saj, maten me atë që njeriu bën në jetë.<br />“Njeriu i parë që më ka bërë të ndihem e vlerësuar në punë ka qenë Afërdita Beqiri, inxhinjeria kimiste e fermës së Levanit, Fier, ku unë u caktova të punoja pasi mbarova gjimnazin, - vijon më tej Arjeta. - Edhe pse kam qenë nxënëse shumë e mirë, vonë e kam marrë vesh se bëja pjesë në listën e nxënësve që duhej t’u ulej mesatarja për arsye të ceneve në biografi. Vite më pas arrita të diplomohesha me korrespondencë për “Financë Agrare” në Universitetin e Kamzës, në Tiranë”.<br />Arjeta nuk harron, për asnjë moment, të jetë mirënjohëse për këdo që ka ndikuar sadopak në përsosjen dhe profesionalizmin e saj.<br />“Ndër njerëzit që më kanë dhënë shtysë dhe kanë ndikuar në përsosjen time profesionale, bën pjesë, padyshim, profesori im i kontabilitetit Leandro Haxhi dhe profesor Baki Berberi, i cili na dha mundësinë të jepnim shumë provime, teste, që bënë të mundur vënien e emrit tim në elitat e profesionit dhe që sot të jem Eksperte Kontabël e Autorizuar (IEKA), - krenohet Arjeta. - Me respekt kujtoj edhe Hasan Halilin, udhëheqësin e diplomës, - shton ajo.<br />Vajzë energjike dhe shumë kërkuese nga vetja, Arjeta nuk do të mjaftohej vetëm me një profesion. Ja si e plotëson portretin e saj ajo:<br />“Në kushtet e një trazicioni të tejzgjatur ku çdo punë ka ulje-ngritjet e veta, jam munduar të bëj atë që kisha në dorë: të përsosja veten profesionalisht. Si fillim mora një tjetër licensë, atë të Ekspertes së Pasurive të Paluajtshme dhe organizova disa kurse kompjuteri, përmes të cilëve arrita të përshtas tetë programe kontabiliteti, duke i bërë ato të flasin shqip. Eksperiencë e veçantë në jetën time dhe natyrisht tepër mbresëlënëse, ka qenë puna e bërë gjatë viteve 2004-2008, kohë në të cilën grupi i deputetëve të Patrisë Demokratike, për Qarkun e Fierit, më besoi detyrën e kryetares së tatimeve në qytetin e Fierit, ku them, pa modesti, se kam dhënë më të mirën që mund të jepja. Për punën time si drejtuese tatimore janë shprehur me respekt shumë zyrtarë të lartë shqiptarë si dhe profesionistë e ekspertë të huaj të kësaj fushe. Në korrik 2006 erdhi në Shqipëri një Mision Suedes, i cili midis të tjerash, organizoi një vizitë studimore në Lushnjë dhe Fier. Këshilltarët e këtij misioni u ftuan të vizitonin të gjitha zytare e degëve lokale të tatimeve në Lushnjë dhe Fier. Në këto degë janë krijuar qendra me një ndalesë për të cilat Administrata Tatimore bashkëpunon me organe dhe institucione të tjera, bankën dhe postën. Dega e Fierit ishte diçka krejt e ndryshme në Administratën Tatimore Shqiptare, shumë tërheqëse dhe premtuese për të ardhmen. Këshilltarët i shprehën mirënjohjen e tyre zotërisë Kasem Seferi, i cili i shoqëronte. Fieri është një shembull i mirë i përpjekjeve që bëhen që cilësia e shërbimit për tatimpaguesit të përputhet me cilësinë e ambientit, u shprehën entuziastë ata. Më vonë erdhi për vizitë në Fier edhe Misioni Sfida e Mijëvjeçarit i USAID. Ky mision u shpreh se rasti studimor në Degën e Taksave në Fier ishte i rrallë. Zyra e Degës së Taksave për rajonin e Fierit u zgjodh prej tyre si një rast i veçantë, si model studimi jo vetëm për Shqipërinë. Dega e Taksave në Fier është një zyrë lokale moderne, e mirorganizuar, në dy kate. Këto ndryshime nuk mund të ishin të mundura, po të mos ishte në krye të punëve një drejtor i ri me kaq përvojë, si Arjeta Çumani. Është drejtuese me vizion dhe e di mirë çfarë duhet të bëjë. Kombinimi i elementeve profesionalë me ambicjen e fortë që ajo ka në punë është arsyeja pse kjo zyrë funksionon mirë në krahasim me shumë zyra të tjera tatimore, u shprehën misionarët ekspertë, - rrëfen jo pa krenari Arjeta”.<br />Duke biseduar me vajzën vizionare Arjeta Çumani, nuk e kisha aspak të vështirë të kuptoja se pas atij portreti, në dukje të sertë e të prerë, vetëm për punë, fshihej një zonjë e vërtetë, që të rrëmben e të bën për vete me ato që thotë. E gjeta veten duke menduar për shprehjen e Oscar Wilde: “Gratë janë lindur vetëm për t’u dashur dhe jo për t’u kuptuar”!...<br /><br /><strong>Dylbere Dika<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3506130295862934655?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-67599820338110706412009-11-13T00:47:00.000-08:002009-11-16T00:49:08.776-08:00<strong>Nga Krenar Lasko</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">ZANAFILLA IME<br /></span></strong><br />Vajta udhë e pa udhë,<br />Nëpër zall e nëpër gurë,<br />Nëpër kodra e ullishte,<br />Të të prekja, toskërishte.<br /><br />Të të shihja me dantella,<br />Veshur burrat, fustanella,<br />Shami bardha, tumanderdhura,<br />Vashat shtatëhedhura.<br /><br />Të kërceja Osman Takën,<br />Klumështuar të haja darkën,<br />Në sokakun e Dinejve,<br />Drekën në të Laskejve.<br /><br />Të kaloja nga çdo derë,<br />Ku etërit na patën lerë,<br />Epitaf në to do verë:<br />“Vanë zhuritur përngaherë”!<br /><br />Pa u ula putha dhenë,<br />E përmbusha amanenë,<br />Tokë e mbetur ndër kujtime,<br />Ti je zanafilla ime!...<br /><br />Çamëri e bukur trime<br />Që më mbete ndër vegime...<br /><br />Krenar Lasko<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-6759982033811070641?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-91399829627550687062009-11-07T01:21:00.000-08:002009-11-07T01:23:23.084-08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SvU8Ob00UnI/AAAAAAAAAi0/IRfJ7L6OQBg/s1600-h/me_bujarin.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5401289546785903218" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 243px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SvU8Ob00UnI/AAAAAAAAAi0/IRfJ7L6OQBg/s320/me_bujarin.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-9139982962755068706?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-50614138331464393492009-11-03T04:36:00.000-08:002009-11-03T04:39:06.298-08:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SvAkCOs9pKI/AAAAAAAAAis/mks-j-VeY8o/s1600-h/me_petron.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5399855573942248610" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 241px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SvAkCOs9pKI/AAAAAAAAAis/mks-j-VeY8o/s320/me_petron.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5061413833146439349?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-36641210049051596952009-11-03T02:19:00.000-08:002009-11-03T02:23:38.237-08:00<strong><span style="color:#660000;">Lufta kundër krimit kërkon përpjekjet e të gjithëve<br /></span></strong><br />(Intervistë me zotin <strong>Maksim Ferra</strong>,<br />drejtor i Qendrës Shqiptare<br />të Luftës Kundër Terrrorizmit dhe Krimit të Organizuar)<br /><br />- Cila është biografia e shkurtër e Qendrës suaj?<br /><br />- Qendra jonë ëshë krijuar më 30 maj 2005 nga një grup specialistësh shumë të përgatitur në fushën e krimologjisë dhe të luftës kundër terrozimit. Qëllimi i ngritjes të kësaj Qendre është që nëpërmjet punës studimore dhe praktikës konkrete të tyre, në bashkëpunim me institucionet ekzekutive të ngarkuara me ligj dhe organizatat civile brenda dhe jashtë territorit të vendit, të interesuara për luftën kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar, të japë ndihmesën e kualifikuar në parandalimin e kësaj veprimtarie. Në të bëjnë pjesë mjaft titullarë të këtyre fushave si specialisti Luan Musabelliu, fizikanti Sokrat Amataj, gjenerali Bilbil Mema, Prof. Arqile Kosta, Shkëlqim Zeneli, ish deputeti Jak Ndokaj, drejtuesit e filialeve tona Vesel Coka, Ylli Toska, Alban Hoxha, Dhimitraq Gjini, Orion Hoxhaj, etj.<br /><br />Studimet tona tregojnë se në këtë betejë të vështirë dhe fisnike pothuajse janë djegur të pesë etapat e komplikimit dhe sofistikimit të krimit të organizuar që janë grumbullimi i kapitaleve për investimin e krimit të organizuar, infiltrimi i subjekteve kriminale në sektorët që merren me trafiqet, tenderimet, sistemet e kontrollit; zëvendësimi i konkurrencës së ndershme me të kundërtën e saj, duke lehtësuar krijimin e monopoleve; futja e kapitaleve të pista në sistemin financiar të ligjshëm si dhe përsosja e sistemeve të tyre organizative, duke shfrytëzuar teknologjinë elektronike,etj. Problem mbetet ende trafikimi i paligjshëm i fëmijëve në Itali e Greqi. Nisur nga këto kushte pranë Qendrës është ngritur Agjencia e Kërkimit dhe e Identifikimit të personave të humbur, kryesisht për gjetjen dhe identifikimin e fëmijëve. Ndonëse është një periudhë paksa e shkurtër ne kemi filiale jo vetëm në të gjitha Prefekturat e vendit, por edhe në vendet ku ka shumë shqiptarë dhe emigrantë si në Kosovë, Maqedoni, në Mbretërinë e Bashkuar. Po punohet për ngritjen e filialeve në Greqi, Gjermani, Austri e në vende të tjera ku ka komunitet shqiptar dhe për një shtrirje të mëtejshme në Itali, Zvicër, Belgjikë dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kjo shtrirje po shkon edhe në Emiratet e Bashkuara, në Francë, etj.<br /><br />Kjo shpërndarje e madhe ka nxitur një punë shumë të kualifikuar nga specialistë tanë. Në zbatim të qëllimit, misionit dhe realizimit të objektivave te Qendrës, krahas takimeve të ndryshme të ndërmarra në vendin tonë nga drejtuesit e Qendrës dhe të bordeve, siç mund të përmendin veç kreut të qendrës, kanë qenë edhe nëndrejtori, zoti Luan Musabelliu, drejtori i bordit të Sigurisë, zoti Gazmend Dardha, drejtori i Bordit të Trajnimit, zoti Arqile Kosta, drejtori i Filialit të Kavajës, zoti Besnik Hasa, drejtori i filialit të Vlorës, zoti Fatos Ismaili etj., të cilët kanë bashkëvepruar shpesh me autoritetet shtetërore. Kemi dërguar një grup pune me ekspertë të qendrës në Itali në muajin prill të këtij viti të drejtuar nga drejtori i filialit të Mbreterisë së Bashkuar, zoti Ylli Toska. Gjatë këtij turneu u realizuan disa takime të rëndësishme si në Romë, Milano, Firence, Prato e disa qytete të tjera për të vendosur urat e bashkëpunimit ndërmjet Qendrës sonë dhe organizatave të tjera homologe si private apo shtetërore në Itali për parandalimin e krimit në komunitetin shqiptar në radhët e emigrantëve.<br /><br />- Cilat janë marrëdhëniet tuaja me organet shtetërore të kësaj fushe që mbuloni?<br /><br />- Megjithëse janë realizuar nga ana ime dhe nga titullarë të tjerë takime me zyrtarë të lartë të shtetit, mendoj se duhet të bëhet më shumë për të siguruar një bashkëveprim me këto instanca. Ne kemi bashkëpunuar e bashkëpunojmë mirë me disa shefa krimesh dhe inspektorë të ndryshëm policie. Mbetet që shteti të ketë edhe një trajtim më të mirë financiar për këtë strukturë që e mbështet shumë mirë luftën kundër trafikut të organizuar e terrorizmit...<br /><br />- Si keni punuar e punoni për kualifikimin e stafit tuaj?<br /><br />- Rëndësi i kemi kushtuar përgatitjes profesionale të të gjithë anëtarëve të qendrës veçanërisht në drejtim të perfeksionimit të Kodit të Etikës dhe problemeve të bashkëpunimit me organet e policisë dhe organizmave të tjera që merren me parandalimin e krimit në komunitet. Kemi bërë kurse profesionale në drejtim të kërkimit të personave të humbur apo të trafikuar, persona që kërkohen nga familjarët apo policia si shtetas shqiptarë apo shtetas të huaj resident në vendin tonë. Qendra ka një staf të përzgjedhurish, jo vetëm në fushën profesionale, juridike, shkencave sociale e ato ekzakte, por dhe me një integritet moral e shoqëror të lakmueshëm. Falë një organizimi përfekt, kilometra larg nivelit të profesionistëve, që i janë atashuar ekzekutivit në ditët e sotme, kjo Qendër, me filialet e saj jashtë shtetit, ofron një sërë mundësish gjithnjë në interes të vendit e kombit tonë, të drejtësisë dhe familjarëve që nuk kanë mundësi të çajnë për problemet e tyre jashtë shtetit.<br /><br />- Çfarë shërbimesh iu ofroni njerëzve të thjeshtë komunitetit?<br /><br />- Në këto shërbime që Qendra jonë ofron mund të përmendim verifikim të identiteteve të rreme për çdo arësye qoftë,verifikim për trafikun e fëmijëve, femrave etj., verifikim të të trafikuarve për transplant organesh, verifikim të adresave dhe gjendjes së të birësuarëve shqiptarë nga shtetas të huaj e që kanë humbur me apo pa dashje adresat. informacione në fushën e fallsifikimit të dokumentave zyrtare dhe autencitetit të tyre, për mashtrimet e mundshme në fushën e vizave. për mashtrimet dhe fallsifikimet në fushën e pronësisë, brenda dhe jashte vendit.<br /><br />- Cila është përvoja juaj personale në këtë fushë?<br /><br />- Aktualisht jam oficer në rëzervë, specialist i lartë i Shërbimit Informativ Shteteror, Policisë dhe Kufirit Shtetëror, i mirëtrajnuar në drejtimin e luftës kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar. Mirëpo, fatkeqësisht, si rezultat i politikës dashakeqe, të qëllimtë dhe të etur për pushtet të disa politikanëve mjeranë dhe antishqiptarë, më kanë larguar nga këto struktura mua e shumë të tjerë. Pas viteve 1990 e deri në ditët e sotme, duke luajtur për 18 vjet me radhë kartën e reformave institucionale, janë flakur në rrugë pa kriter shumë specialistë të mirëfilltë të shërbimeve që përmenda apo të Ushtrisë, duke i zëvendësuar ata me simpatizantë partiakë, të paspecializuar apo të patrajnuar për të shërbyer në këto instanca, kështu që janë krijuar probleme në mbarëvajtjen e tyre. Përsa i përket përvojës time personale në drejtim të luftës kundër terrorizmit dhe krimit, flet qartë puna ime.<br /><br />Zanati më ka përkëdhelur dhe them me plot bindje që zemrën ma ka bërë më të gjërë se sa kraharori. I përkas specialitëteve të Kufirit, të Policisë së Shtetit dhe të Kufirit Shtetëror. Gjatë një përiudhën 26-vjeçare kam kryer të paktën 10 kurse me një shpërndarje të ndryshme kohore, kryesisht amerikane. Karriera ime profesionale përmban një periudhë mbi 30-vjeçare në Degën e Punëve të Brendshme të disa rretheve, në shërbimin e ambasadave, në atë të kufirit, të Shërbimit të Sigurisë, etj. Në vitin 1999 jam dekoruar nga Departamenti i Shtetit Amerikan si: “Specialist i Luftës Kundër Terrorizmit”. Kam qënë me detyra operative kundër terrorizmit jashtë Shqipërisë. Aktualisht jam Drejtor Ekzekutiv i Qendrës Shqiptare të Studimit të Luftës Kundër Terrorizmit dhe Krimit të Organizuar, Drejtor i Agjencisë Kërkimit dhe Identifikimit, si dhe Drejtor Administrativ e Drejtues Teknik i Shoqërisë së Ruajtjes dhe Sigurisë Fizike “Shqiponja SECURITY” ( Polici Private ). Jam koordinator i Forumit Politik të Ballkanit për Luftën Kundër Terrorizmit dhe Krimit të Organizuar. autor i disa temave profesionale të Shërbimit Sekret. autor i disa shkrimeve në shtypin shqiptar për luftën kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar, trajnues i disa kurseve speciale kualifikimi të kursantëve në Shërbimin Sekret Shqiptar, trajnues i një kursi special të oficerëve të Shërbimit Sekret Kosovar në Prishtinë, etj.<br /><br />- Cilat janë marrëdhëniet tuaja me librin?<br /><br />- Kam patur fat që familja ime, duke filluar nga babai im Xhavit Ferra, një ish oficer i lartë i Ministrisë së Brendshme në luftën kundër krimit, një dashamirës dhe koleksioner i librit, duke filluar që nga librat me tregime, romane, jo vetëm ato të Realizmit Socialist, por dhe ato romane të ashtuquajtura “të verdha”, të ndaluara nga regjimi i asaj kohe, është arsimdashëse. Për fat të mirë kishim një bilbliotekë të pasur të familjes sonë ku regjistroheshin rreth 1200 libra. Im atë ishte dhe vazhdon të jetë dhe tani në moshën 85-vjeçare një lexues i rregullt i librit, trashëgimi, të cilën na e ka lënë dhe neve, fëmijëve të tij. Një fakt interesant, gjatë kohës që ka qenë me studime për kriminologji në Bashkimin Sovjetik, në fillimin e viteve ‘50, pas mbarimit të studimeve, kur u kthye në Shqipëri, pjesa më e madhe e shokëve të tij erdhën me valixhe të mbushura me sende të ndryshme, ndërsa babai im, në vend të sendeve, valixhet i kish mbushur plot me libra të blera në Rusi. Në faqen e parë dhe në faqen nr. 25 ishte dhe mbishkrimi i vulës “Biblioteka Ferra “. Jo vetëm që këto libra lexoheshin nga ana jonë, por vinin dhe shumë dashamirës të librit, miq e shokë të familjes sonë dhe merrnin prej tyre, i lexonin dhe i kthenin përsëri. Ndonjëri që e vononte, im atë shkonte dhe ia kërkonte. Që në moshë të vogël, sapo mësova të lexoj, në shkollën fillore, u pasionova pas librave profesionalë kundër krimit që babai im i kishte me shumicë. Mund të përmend sot se vëllimet Manual të Hetuesit apo dorëshkrimet e tij me kujtime apo tema profesionale të përgatitura nga vetë ai, nuk shpëtonin pa kaluar dhe në duart e mia. I shfletoja ato me kujdesin dhe vemendjen më të madhe, pasi pjesa dërrmuese e tyre bënin fjalë për luftën kundër krimit apo bandave kriminale, vjedhjeve të pasurisë, vrasjeve e tjera, tregime policeske. Gjatë studimit të tyre m’u krijua e m’u shtua dita-ditës vullneti për librin dhe specialiteti kundër krimit. Kjo ka qenë dhe arsye kryesore që unë së bashku me vëllanë tim, Vladimirin, ndoqëm rrugën e babait tonë, duke filluar punë në organet e punëve të brendshme.<br /><br />- Cilat janë disa nga mendimet tuaja për luftën kundër krimit?<br /><br />- Së pari, duhet thënë me plot gojë se lufta kundër krimit kërkon mundim e përpjekje të të gjithëve. Ky problem kombëtar, por edhe ndërkombëtar kërkon që të bëhen veprimtari emergjente nga shteti e nga komuniteti. Kjo duhet bërë në dy drejtime kryesore, në luftën kundër korrupsionit, i cili prek nivele të larta të institucioneve (që kanë detyra funksionale) dhe në atë të luftës dhe parandalimit të krimit ordiner, pas së cilit sofistikohet dhe kamuflohet oganizimi i veprimtarisë kriminale dhe multikriminale, me kapacitete e mundësi potenciale, të cilat, për fat të keq, zhvillohen jashtë orbitës të veprimtarisë së institucioneve të ngarkuara me ligj, për ta zbuluar dhe parandaluar. Duhen bërë edhe më konkrete kontrollet e brendshme të këtyre sektorëve, sepse nuk kanë qenë sa duhet brenda objektit të punës së tyre. Pa u futur në analizën konkrete të këtyre shkaqeve, ne, në stadin aktual, konsiderojmë prioritarë dy momente kryesore, të cilat nuk janë patur sa duhet parasysh. 1. Krimit të organizuar është lënë "pa e trazuar", kohë e gjatë ( rreth 15 vjetë ), për të përsosur format e metodat e veprimtarisë së tij kriminale. Krimi tani është bërë më i sofistuikuar. 2. Lënia në plan të dytë, teorikisht dhe praktikisht, i zbulimit dhe parandalimit të krimit të organizuar, pra, nuk zbatohen forma e metoda komplekse të teknikës informative, shoqëruar kjo me investime, stimulime dhe paisje elektronike bashkëkohore. Ndihma jonë konsiston në dhënien e metodikave adekuate për parandalimin e krimeve me rrezikshmëri shoqërore jashtë dhe brenda territorit të Shqipërisë, në përpilimin e hartave gjeokrimale, sidomos të krimit të organizuar, i cili vitet e fundit është komplikuar dhe sofistikuar, si dhe ndihmë konkrete me anë të shkëmbimit të informacioneve, që do të mundësonin vendosjen sa më të shpejtë të kontakteve psikologjike dhe profesionale me kontingjentet e këtyre lloj krimesh.<br /><br />Për këtë, së pari, Qeveria e re e dalë nga zgjedhjet e 29 Qershorit, duhet të merret me strukturimin e organeve ekzekutive të ngarkuara me ligj, për zbulimin dhe parandalimin e veprimtarisë kriminale, përndryshe është dhe do të krijohet një vakum për sa i takon parandalimit të kësaj veprimtarie. Së dyti duhet seriozitet i madh, meqenëse, në përgjithësi, krimi i organizuar dhe kupolat e tij, janë pothuajse të paprekura, për shkaqe tashmë që dihen, të lidhjes së krimeve ordinere me ato "intelektuale", ku segmente të caktuara të politikës janë të lidhura dhe se ndikimi i saj në institucionet e "pavarura prokurori- gjykatë" ishte evident, gjë që argumentohet me faktin e arrestimit vetëm të shoferëve trafikantë, spaçatorëve të drogës, të delinkuentëve ordinerë, ndërsa, në përgjithësi, organizatorët, pronarët e drogave, bosët e trafiqeve mbeten jashtë procedimeve penale. Së treti, duhet bashkëpunim më i madh me organizma ndërkombëtare si BE, Departamenti i Shtetit Amerikan, si dhe institucione të angazhuara në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit, të cilat kanë vënë në dukje intesitetin dhe rrezikshmërinë e këtyre krimeve, sidomos trafikimit të paligjshëm të të rinjve dhe të adoleshentëve.<br /><br />Gjithashtu, duke analizuar statistikat e organeve hetimore, investigative dhe gjyqësore, mendojmë se nga një anë media, komunitetet, parlamenti etj., duhet ta paraqesin gjendjen emergjente, sidomos rritjen drastike të krimit të organizuar dhe të korrupsionit si pjesë substanciale e tij. E themi këtë se, praktikisht, për pastrimin e parave, bie fjala, nuk është çuar deri në fund asnjë çështje penale, ndërsa për luftën ndaj trafikimit të drogës edhe pse ka ecuri, puna bëhet me hope. Pra, jo vetëm strukturat përkatëse, por i gjithë opinioni shqiptar duhet të mobilizohet në luftë kundër krimit.<br />Ju faleminderit!<br /><br /><em>Intervistoi: </em><br /><strong>Namik Selmani<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3664121004905159695?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-70862248104285059872009-07-31T05:52:00.000-07:002009-07-31T05:55:37.959-07:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SnLpd7AIUSI/AAAAAAAAAhI/x1Wq5lIXbSc/s1600-h/DSCN0257.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5364606806415397154" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SnLpd7AIUSI/AAAAAAAAAhI/x1Wq5lIXbSc/s320/DSCN0257.JPG" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7086224810428505987?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-86000705774374667552009-07-19T04:59:00.000-07:002009-07-19T05:00:24.175-07:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SmMKx9NqEtI/AAAAAAAAAeA/m-GYckDFT1k/s1600-h/shefki.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5360139834862736082" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 264px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SmMKx9NqEtI/AAAAAAAAAeA/m-GYckDFT1k/s320/shefki.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-8600070577437466755?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-79175847037119676732009-06-29T03:03:00.000-07:002009-06-29T03:04:00.386-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Çamëria e gjithë shqiptarëve</span></strong><br /><br /><strong>Bisedë me Shkëlqim Gjoçukaj, </strong><br /><strong>drejtor i Burgut 314, Burrel<br /><br /></strong>- Zotëri Gjoçukaj, ju keni një post politik. Po të mos ishit drejtor në këtë vend kaq të përfolur me emër të keq (nga koha e diktaturës), cili do të qe profesioni tjetër i juaji, se ju pëlqen edhe letërsia?<br /><br />- Jam ushtarak karriere me gradën kolonel. Kam qenë komandant i Divizionit të Tretë të Këmbësorisë Burrel, karrierë që u ndërpre pas ardhjes së socialistëve në pushtet. Jam drejtor burgu, (burgu më famëkeq në Shqipëri), por jam edhe qytetar i mirë. E vërtetë! Më pëlqen letërsia. Kam rreth 2500 libra artistikë, historikë, shkencorë etj., por edhe pse jam drejtor, nuk jam njeri i rrymës së ashpër, jam për zbatimin e ligjit, nëpërmjet këshillës dhe edukatës. Burgu i Burrelit tani është shumë i hapur, me rregulla që kohët e fundit kanë qenë shumë tolerante, ku jepen leje për ata që janë në dy vjet ose më pak kohë burgimi, bëhen aktivitete kulturore, (kam bërë promovimin e një libri të një të burgosuri të talentuar me burgim të përjetshëm), veprimtari sportive, aplikohet feja me mesha për të dënuarit etj.<br /><br />- Meqë jemi tek letërsia, sa e njihni atdhetarin dhe shkrimtarin disident Bilal Xhaferri?<br /><br />- Njoh jo vetëm apostullin e disidencës Bilalin, por njoh dhe persekutimin e familjes dhe të së motrës, që nuk e takoi kurrë deri në vdekje. Ai sistem mundi të bënte çdo ligësi, (se edhe e helmuan në Amerikë), siç bëri edhe me Aristidh Kolën në Athinë, e helmuan në korridor të spitalit. Ka shkruar shumë, por nuk më kujtohen të gjitha veprat e tij, mmbaj mend mirë vetëm romanin “Krastakraus”, që e kam në koleksionin e veprave të mia.<br /><br />- Ju, sigurisht, keni dhe familje. Sa ndikon angazhimi juaj i ngjeshur në punë, për të plotësuar kërkesat dhe nevojat familjare?<br /><br />- Familja? Kam gruan dhe tre fëmijë. Një djalë dhe dy vajza. Djali i martuar, ka dhe një fëmijë. Vajzën në Universitet, në Modena, Itali. Studion për ekonomi - informatike. Edhe unë jetoj në Itali bashkë me familjen. Shkoj e vij shpesh. Vitin e Ri e kam bërë në Itali.<br /><br /><br />- Z. Drejtor, le të ndërrojmë temë, sa e njihni ju çështjen çame dhe ç’dini për Çamërinë?<br /><br />- Çamëria historikisht është e njohur si krahinë shqiptare, me kufijtë e saj nga Arta deri në Prevezë. Të gjitha krahinat pothuaj kanë qenë të populluara nga shqiptarë, deri në genocidin grek të viti 1944-45. Qeveria greke, me anë të kolonel Zervës, dëboi masivisht një popullsi tërësisht muslimane nga trojet e saj, se gjoja paskan bashkëpunuar me gjermanët, një pretendim ky qesharak, kur dihet botërisht se nuk është e vërtetë, por ato toka janë shqiptare, edhe pse sot janë zaptuar nga të tjerë.<br /><br />- Sa ka kontribouar politika dhe shteti shqiptar në zgjidhjen e kësaj çështjeje?<br /><br />- Politika jonë, për të mos prishur marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë, ka qenë e mefshtë për problemin e çështjes çame, duke e lënë në dorë të çamëve, që ta zgjidhin në mënyrë individuale, madje deri në gjykatën e Strasburgut, gjë e cila është e paarritshme për pericepitë që dihen. Politikanëve tanë u intereson ta mbajnë “tërhiq e mos e këput” me Greqinë, se ajo ka ndikim në BE për integrimin tonë, dhe po të na zemërohet ajo, “zemërohet” dhe Brukseli. Në fakt, kjo çështje është anashkaluar, jo pa qëllim, nga politikanët tanë, si të majtë ashtu dhe të djathtë, për të ruajtur ekuilibrat false me Athinën zyrtare. Edhe një rezolutë në Kuvendin shqiptar nga qeveria socialiste, (që nuk u miratua as nga ata vetë), nuk arriti të shkonte as si notë proteste deri tek Ambasada greke në Tiranë. Rezouta ishte e nevojshme të miratohej, por politika jonë e pengoi që mos ta prishte me Greqinë për të firmosur MSA-në për në NATO, si një shenjë bashkëjetese prej dy “fqinjëve të mirë”.<br /><br />- Sa të largët e shihni zgjidhjen e çështjes çame?<br /><br />- Kjo çështje zgjidhet paralel me zhvillimet ndërkombëtare, kur Europa të shkrijë kufijtë ballknikë. Anëtarësimi i Shqipërisë në NATO dhe aplikimi për në BE, do të jenë një kartë e fortë për zgjidhjen përfundimtare të çështjes çame. Do të zgjidhet vetëm me bisedime dypalëshe mes Greqisë dhe Shqipërisë. Greqia është anëtare me potencë në NATO dhe BE. Duket e largët zgjidhja, se Greqia dhe politikanët e saj nëpërmjet deklaratave janë mohues, së fundmi edhe qëndrimi i znj. Bakojanis ishte i ftohtë dhe aspak bashkëpunues. Dihet tashmë qëndrimi grek, nga postulatet dashkakeqe, se “nuk ekziston problemi çam”, gjë që shpie në shtyrjen e kësaj çështje në kalendat greke.<br /><br />- Cila është rruga më e shpejtë e zgjidhjes së këtij problemi?<br /><br />- Rruga më e mirë janë bisedimet. Nuk e shoh të shpejtë zgjidhjen e kësaj çështje, se Greqia nuk do të pranojë, pa “shtysë” nga jashtë, ose deri kur kancelaritë europiane ta marrin seriozisht dosjen çame. Por, pa ndërhyrë si gjithmonë mbrojtësja e të “vegjëlve”Amerika, vështirë se do të ketë progres për çështjen çame. Greqia si zor të dorëzohet para “dashurisë së saj të vjetër” dhe pretendimit për Vorio-Epirin. Greqia nuk e “dorëzon” lehtë Çamërinë.<br /><br /><strong>Bisedoi: Emrie Krosi<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7917584703711967673?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-75170898169749589902009-05-27T07:54:00.000-07:002009-05-27T08:02:45.225-07:00<span style="font-size:130%;"><strong>Zgjidhja e çështjes çame - </strong><br /><strong>europianizim i politikës në rajon</strong><br /><br /></span><strong>Intervistë me deputetin Petro Koçi, </strong><br /><strong>zëvendëskryetar i Grupit Kuvendor të PS<br /><br /></strong>- Zoti Petro Koçi, ju si zëvendëskryetar i Grupit Kuvendor të PS dhe një nga ish ministrat e shtetit shqiptar, si dhe sa e njihni çështjen çame?<br /><br />- Natyrisht që e njoh nga pozita e një qytetari të informuar, jo vetëm për shkak të pozitave të mia si ish ministër, por edhe prej njohurive që të jep leximi i materialeve të rëndësishme që flasin për çështjen çame dhe lidhjeve të shumta me qytetarë çamë që jetojnë në qytetin e Fierit e në qytete të tjera të Shqipërisë. Mund të them se me çamët kam edhe lidhje familjare dhe ndiej një kënaqësi të veçantë që kam mundësi të prononcohem publikisht për çështjen çame nëpërmjet revistës suaj.<br />Në përkufizimin tim kemi të bëjmë me një popullsi shqiptare që ka banuar në trojet e veta etnike dhe që është shpërngulur nga këto troje nëpërmjet një procesi spastrimi etnik në kohën kur ka patur nënshtetësi greke, pra kemi të bëjmë me qytetarë shqiptarë që janë ish shtetas grekë dhe besoj se edhe bazat e zgjidhjes së këtij problemi duhet të nisen nga këto statuse.<br />Dënimi kolektiv i një popullsie të tërë nuk besoj se është bërë gabimisht, por nga një strategji e paracaktuar. Duke shfrytëzuar gabimet e individëve të veçantë u justifikua dënimi masiv me preteksin se gjoja çamët ishin bashkëpunëtorë të fashizmit. Bashkëpuntorë të fashizmit ka patur çdo lloj popullsie në Europë dhe çdo komb i Europës, kështuqë vendosja në vend e të drejtave të popullsisë çamëve duhet parë nga këto këndvështrime: Nga identifikimi i një spastrimi etnik dhe nga identifikimi i të drejtave të ish shtetasve grekë.<br /><br />- Duke marrë shkas nga tubimi paqësor i çamëve në Qafë të Botës, në Konispol, në prag të vatanit të tyre, Çamërisë, zëdhënësi i Qeverisë Greke, në vazhdën e politikës mohuese, deklaroi rishtas para mediave se nuk e njohin problemin çam. Si e komentoni ju këtë prononcim të nxituar të shtetit fqinj?<br /><br />- Tubimet paqësore janë të drejta që u takojnë të gjithë banorëve të rajonit, siç ndodh edhe në Greqi ku shtetasit grekë tubohen për arsye të ndryshme, e rëndësishme është që dimensioni dhe veprimi të mbeten paqësorë. Ne duhet të kuptojmë se në rajonin tonë ka reminishenca të politikave të vjetra ballkanike dhe shpesh është e vështirë të kapërcehen këto reminishenca dhe të adoptohen politika moderne e të mirëfillta Europiane. Unë besoj se zgjidhja e problemit çam do të tregojë se politikat në rajonin tonë janë modernizuar e demokratizuar.<br />Politikanët grekë duhet të kuptojnë se kohët kanë ndryshuar. Aktualisht janë me mijëra emigrantë në Greqi, jo vetëm nga Shipëria, por edhe nga shumë vende të ndryshme të botës dhe për shkak të detyrimeve që përcaktohen në konventat europiane dhe qytetërimit modern atyre u garantohen të drejtat thelbësore. Përderisa qeveritë moderne greke po u garantojnë të drejta thelbësore emigrantëve dhe nga ana tjetër mohojnë të drejtat e ish shtetasve grekë, çamëve, të tillë deri pas Luftës së Dytë Botërore, mendoj se fy fakt flet vetë dhe nuk ka nevojë për koment. Natyrisht që zgjidhja nuk mund të vijë nga qëndrime që mbajnë politikanë të ndryshëm, qëndrime dhe veprime të tipit konfliktual, por duke këmbëngulur në mënyrë demokratike dhe duke vënë në lëvizje instrumenta të drejtësisë europiane. Nuk mund të thuash në kohën e sotme se një çështje si çështja çame nuk ekziston. Çështja ekziston dhe duhet patur kurajo për të kërkuar zgjidhje nga të dyja palët.<br /><br />- Ç’qëndrim duhet të mbajë politika shqiptare ndaj të tilla deklaratave të pamatura, mohuese e abuzive të politikës greke? Po qeveria dhe institucionet e tjera përgjegjëse të shtetit shqiptar?<br /><br />- Përderisa çamët jetojnë në territorin e Shqipërisë politika, qeveria dhe institucionet e tjera përgjegjëse të shtetit shqiptar kanë detyrim ndaj tyre. Natyrisht që përpjekjet e qeverisë, apo të qeverive nuk mund të jenë të tilla sa të cënojë frymën e përgjithshme të bashkpunimit me Greqinë. Duhet kuptuar se Greqia është një faktor i rëndësishëm dhe një nga aleatët kryesorë të objektivave strategjike që ka vendi ynë, siç është intergrimi në BE, apo integrimi në NATO. Greqia është një faktor i rëndësishëm përsa i përket paqes dhe stabilitetit në rajon, Greqia është një partner i rëndësishëm i zhvillimit ekonomik të vendit tonë dhe një faktor i patjetërsushëm mbi fatin e mijëra emigrantëve shqiptarë atje. Prandaj të gjitha përpjekjet e diplomacisë duhet të jenë të kujdesshme, por pa harruar detyrimet që kanë përballë komunitetit çam. Gjithashtu unë mendoj se çështja çame duhet kuptuar mirë edhe në planin historik pasi Shqipëria është një vend që ka dalë fituese nga Lufta e Dytë Botërore. Ndërkohë Çamëria dhe popullsia e saj ka qënë një faktor që ka ndihmuar dhe ka paguar me sakrifica fitoren ndaj fashizmit, kështu që është e arsyeshme që qeveria greke të kuptojë se Shqipëria e ka për detyrë që të kërkojë zgjidhjen e kësaj çështjeje.<br />Një plan i rëndësishëm për zgjidhjen e kësaj çështje është vënia në lëvizje e drejtësisë europiane. Duke mos harruar faktin se pas disa vitesh shtetasit shqiptarë do të jenë të babrabartë me shtetasit grekë brenda një komuniteti të madh që është komuniteti i BE.<br /><br />- Para dy vjetësh ish mazhoranca e majtë e rrëzoi në një nga seancat e Kuvendit projektrezolutën për çështjen çame. A mendoni se duhet miratuar një rezolute e re për t’i treguar Greqisë dhe opinionit ndërkombëtar se institucionet zyrtare shqiptare e mbështesin çështjen çame zyrtarisht, me një dokument konkret që sot për fat të keq nuk ekziston?<br /><br />- Unë mendoj që ka një kohezion në kahe të politikës shqiptare përsa i përket vlerësimit të thelbit të problemit çam. Ndofta në hapat e taktikës së prezantimit me qeverinë greke mund të ketë patur diferenca, apo veprime që janë kondicionuar nga rrethanat e zhvillimit të bashkëpunimit apo të zhvillimeve në rajon. Ndodh shpesh që rrethanat nuk të lejojnë ngritjen e çështjeve të tilla, të cilat paraprakisht mendohet se do të sjellin një lloj konflikti dhe jo gjithmonë zhvillimet ta japin luksin e ofrimit të ballafaqimeve të tilla.<br />Unë nuk besoj tek efekti i rezolutave. Rezolutat shpesh shërbejnë si instrument propagande dhe nuk besoj që çamët do të kënaqeshin me propagandë, u ka mjaftuar propaganda e partive politike nëpër fushatat elektorale e gjithë këtyre viteve demokraci. Vetë Parlamenti, në praktikën e asaj që quhet diplomaci parlamentare, mund të bëjë më shumë.<br />Dua të theksoj se kur kam qënë kryetar i PS-së në Fier kam marrë pjesë aktivisht në veprimtaritë që organizonte shoqata Politike Atdhetare “Çamëria”, dega Fier, dhe kam gjetur atje një bollshmëri të jashtëzakonshme intelektualësh. Më vjen mirë që kohët e fundit shikoj njëfarë departizimi të funksionimit të shoqatës dhe kjo do të ishte vërtet gjëja më e mirë që mund të bëhet në favor të çështjes, sepse fillimi ka qënë pak i partizuar.<br /><br />- Si e komenton politikani Petro Koçi angazhimin e tanishëm të strukturave të BE nëpërmjet zonjës Doris Pack në mbështetje të të drejtave të popullsisë çame?<br /><br />- Kjo që ka ndodhur së fundi në parlamentin Europian na ka dhënë shansin për të kuptuar një dimension tjetër të çështjes. Nëqoftëse ne deri tani jemi përpjekur ta shohim çështjen politikisht apo juridikisht, doli një dimension tjetër, dimensioni human. E drejta njerëzore që çamët të shkojnë tek varret e paraardhësve të tyre është një e drejtë universale. Mendoj se ky është një apel që i bëhet politikës në rajon, politikës së dy vendeve tona që ta konsiderojnë këtë çështje edhe në këtë kontekst. Sigurisht që është një zhvillim pozitiv ajo që ndodhi në Parlamentin Europian dhe një tjetër fakt që konfirmon se çështja çame ekziston.<br /><br />- Sa besoni në një zgjidhje reale dhe sipas jush kush janë rrugët që do të çonin në zgjidhjen e kësaj çështjeje?<br /><br />- Unë besoj tek europianizimi i rajonit dhe kam bindjen se reminishencat e politikave të vjetra të Ballkanit do të zhdukjen.<br />Ritheksoj që një zgjidhje e drejtë e çështjes çame do të thotë europianizim dhe modernizim i politikës në rajon.<br /><br /><strong>Krahu i shqiponjës</strong><br /><em></em><br /><em>Nëntor, 2006</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7517089816974958990?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-7533396571277678962009-05-27T00:02:00.000-07:002009-05-27T00:05:19.804-07:00<span style="font-size:180%;"><strong>Turpi tjetër i shtetit shqiptar</strong><br /></span><br />Më 27 prill të vitit 2009 kryeministri grek, Karamanlis, vizitoi Shqipërinë me ftesë të kryeministrit tonë, të nderuarit Sali Berisha. Vetëkuptohet që tanimë jo vetëm komuniteti çam, por tërë shqiptarët u treguan të interesuar se çfarë do të diskutohej për çështjen çame. Madje një ditë më parë komuniteti çam organizoi edhe një tubim paqësor për mirëseardhjen e kryeministrit Karamanlis si dhe për t’i kujtuar atij, si mik i Shqipërisë, kryeministrit tonë të nderuar Sali Berisha, opinionit grek e opinionit shqiptar se ishte një çast i përshtatshëm që të mbahej një qëndrim dinjitoz edhe për çështen çame. Në tubim, krahas çamëve. morën pjesë edhe shumë shqiptarë vendas, veprim i kuptueshëm ky tashmë kur problemi çam konsiderohet prej kohësh si pjesë përbërëse e çështjes kombëtare shqiptare, pra, problem mbarëshqiptar. Pjesëmarrësit e tubimit, pasi i uruan mirëseardhjen kryeministrit grek, në fjalimet e tyre theksuan faktin se Shqipëria si një vend anëtar i NATO-s dhe mëtues për kandidat i BE, është e interesuar për forcimin e mëtejshëm të miqësisë me Greqinë fqinje, gjithmonë nga pozitat e një vendi sovran të barabartë mes të barabartëve.<br /><br />Mirëpo gjërat çuditërisht nuk shkuan ashtu siç pritej. Takimet mes palës greke e asaj shqiptare u organizuan kokë më kokë dhe u karakerizuan nga një konspiracion i plotë, sikur të ishte fjala për një vizitë private të kryeministrit grek në shtëpinë e kryeministrit tonë të nderuar dhe ky fakt la një shije të hidhur te opinioni shqiptar, veçanërisht te komuniteti çam që shpresonte shumë prej kësaj vizite. Kulmi arriti në fund të takimeve, në konferencën e përbashkët që improvizuan dy kryeministrat, kur u shmag në mënyrën më të paskrupullt çdo pyetje e gazetarëve për ecurinë e problemit çam. Kryeministri ynë i nderuar, si rrallë herë, tepër nervoz, me një sjellje servile, plot komplekse e frikë ndaj homologut grek (sjellje e përulur vartës-shef), e mbrojti me fanatizëm idenë se nuk duhej shqetësuar “miku” (më saktë padroni) me “arkaizma” si pyetjet gërricëse për problemin çam e për ujërat territoriale të detit Jon, për të cilat flitet se i janë dhuruar fshehtas Greqisë në këmbim të kushedi se çfarë interesash të personave grekofilë. Pra, me një fjalë, kryeministri ynë i nderuar, i bëri fërtele gazetarët që guxuan të pyesnin për çështen çame, për ujërat e detit Jon dhe për ato që u biseduan gjatë takimeve dypalëshe. Madje i akuzoi për antishqiptarizëm. Vini re: u akuzuan për antishqiptarizëm ata që u shqetësuan plot shqiptarizëm për transparencën e bisedimeve greko-shiqptare dhe për mbrojtjen e interesave të shqiptarizmit!<br /><br />Nuk e di se çdo të thoshte dikush tjetër, por unë do të thosha: Bono per Albania! Kryeministrit tonë të nderuar i lejohet gjithçka! Madje mund t’ju dhurojë edhe ndonjë copë të Shqipërisë, pavarësisht se ky veprim është antikushtetues, mjafton të jeni një ndër eprorët e tij si Karamanlisi, ose të shtireni si miku i tij. Kryeministri ynë i nderuar di si duhet të sillet për interesat e Shqipërisë nën protektoratin e “miqësive” si, fjala vjen, e miqësisë Berisha-Karamanlis dhe lloje të tjera miqësish të kësaj natyre.<br />Po çështja çame?! - do pyesë dikush tjetër?<br /><br />E cilit shteti shqiptar i ka interesuar kjo çështje, që mund të interesojë shtetit që drejton i nderuari kryeministri ynë Sali Berisha? Mos i interesoi vallë shtetit komunist të të nderuarit Enver Hoxha apo vallë shtetit neokomunist të të nderuarit Fatos Nano? I nderuari diktatori ynë Enver Hoxha për pesëdhjetë vjetë e hodhi pas shpine çështjen çame dhe nuk guxoi ta përmendte ndokush se e priste litari. Nën shembullin e tij vepruan edhe drejtuesit neokomunistë të periudhës postkomuniste shqiptare. Dhe çështja çame ishte dhe mbeti tabu për shtetin shqiptar, pavarësisht nga cicërimat e politikanëve të veçantë që i kënduan ndonjëherë solo dhe kurrë në kor këtij ideali.<br /><br />Në fillim të viteve 2000 diplomacitë botërore, si ajo amerikane etj., të interesuara për ta përkrahur zgjidhjen e çështjes çame, siç zgjidhën edhe çështen kosovare, kërkuan qoftë edhe një dokument të vetëm që tregon se shteti shqiptar mbështet zgjidhjen e kësaj çështjeje. Gërmuam gjithandej nëpër arkiva (gërmo Tare, gërmo, se qenin e ngordhur do të gjesh), po na thanë të mos lodheshim se nuk ekziston një dokument i tillë. Atëherë negociuam me një grup deputetësh nismëtarë dhe pastaj me krerët e grupeve kuvendore dhe me krerët e partive kryesore politike dhe na premtuan se Kuvendi i Shqipërisë do të miratonte një rezolutë për problemin çam. U gëzuam shumë, por mkë kot. Në mars të vitit 2004 Kuvendi i Shqipërisë,me mazhorancë socialiste, e rrëzoi rezolutën në vend që ta miratonte dhe ne, çamëve, na mbeti në derë një dokument i shtetëror shqiptar që nuk e njihte çështjen çame, dokument i barasvlershëm me gjithë dokumentet e shtetit grek që e mohojnë brez pas brezi këtë problem. Pra, shteti ynë i nderuar, vasal i politikave greko-serbofile, ua shpërbleu me mosmirënjohjen e tij atdhetarizmin shqiptarëve çamë. Jo vetëm i mohoi, por edhe i gjakosi me forcat speciale, njëlloj si dikur shovinistët grekë, kur çamët guxuan e protestuan. Ky është i nderuari shteti ynë në jetë të jetëve… Patjetër që edhe shteti i drejtuar nga kryeministri i nderuar Sali Berisha, nuk mund të veprojë ndryshe… Le të veprojë po të dojë… Gati janë eprorët greko-serbofilë ta rrëzojnë këtë shtet e të instalojnë menjëherë atë të të nderuarit Edi Rama… Dhe çështja çame vetëkuptohet që do të presë të zgjidhet… në kalendat greke, ose e thënë troç në shqip: më 36 gusht…<br /><br />Në këto kushte, ne, atdhetarëve shqiptarë, nuk na mbetet gjë tjetër veçse të mallkojmë: “Turp për shtetin e nderuar shqiptar”… Ndërkohë le të shpresojmë te zgjidhja që do të na ofrojë politika amerikane dhe miqtë e saj, e cila premton ta zgjidhë dikur çështjen çame, siç pavarësoi edhe Kovovën. Le të punojmë përkrah tyre duke shpresuar…<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><br /><br /><em>Prill, 2009</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-753339657127767896?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-27569350675518181692009-05-12T04:29:00.000-07:002009-05-12T04:32:50.520-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Heshtje çnderuese e shtetit<br /></span></strong><br />Rastësisht ndoqa një emision televiziv ku shfaqej politikani Ilir Meta përballë tre gazetarëve. Mbaj mend se ishte fundi i muajit prill 2009. Fushata e partive politike që garonin për parlamentin e ardhshëm ishte ashpërsuar tej mase, sidomos midis dy forcave kryesore pozitë-opozitë, PD e PS. Ilir Meta, kryetar i LSI, u përgjigjej pyetjeve rreth situatës parazgjedhore në Shqipëri dhe koalicioneve të mundshme partiake që do të konkuronin në zgjedhjet e 28 qershorit 2009.<br /><br />Midis të tjerash gazetarët e pyetën Metën edhe për vizitën e kryeministrit grek Karamanlis në vendin tonë dhe takimet e tij me kryeministrin Berisha. Ata u ndalën veçanërisht rreth heshtjes enigmatike që karakrerizoi takimet e dy kryeministrave për problemin çam.<br /><br />Tashmë dihet nga të gjithë se kryeministi ynë i nderuat, Berisha, bëri të pamundurën për ta shmangur nga axhenda e bisedimeve këtë problem si të mos kishte ekzistuar kurrë. Madje edhe në konferencën e përbashkët për shtyp ai i injoroi brutalisht gazetarët që morën guximin të pyesnin për fatin e çështjes çame. Ky fakt i lakuar gjatë nga shtypi ynë kishte shqetësuar jo vetëm komunitetit çam, por tërë shqiptarët atdhetarë, veçanërisht qarqet intelektuale që dëshironin me gjithë shpirt triumfin e çështes sonë kombëtare të nëpërkëmbur herë pas here nga interesat e të mëdhenjve të kësaj bote. Përse ky qëndrim kaq enigmatik i Berishës, pas tratativave të fshehta të qeverisë së tij për t’u falur grekëve ujërat territoriale të detit Jon? <br /><br />Ilir Meta gjatë shpjegimeve që jepte kuptohej menjëherë se ishte politikan i përgatitur që të zgjonte respekt dhe të nxiste ta dëgjoje me interes.<br />Përqëndrova tërë vëmendjen për të dëgjuar gjer në detajet më të vogla opinionin e këtij politikani për qëndrimin e pakuptimtë të Berishës si dhe pikëpamjet e tij për çëshjen çame.<br /><br />Meta u shpreh se ishte normale që një kryeministër i një vendi të madh fqinjë si Greqia të vizitonte Shqipërinë. Greqia ishte anëtare e NATO-s, ku tashmë bënte pjesë edhe Shqipëria me të drejta të plota, si dhe anëtare e BE, ku ne dëshironim të anëtarësoheshim, prandaj nuk kishte asgjë të keqe, përveç të mirave për miqësinë midis dy vendeve tona. Vizita e kryeministrit grek e forconte edhe më shumë miqësinë.<br /><br />Pra, deri këtu nuk kishte asgjë të keqe.Po ku zinte fill hilja atëherë? Dihet se edhe Greqia, ashtu si Shqipëria, ishte para zgjedhjeve të reja dhe Karamanlis patjetër që kishte përfitime nga vizita parazgjedhore në vendin tonë, siç kishte interes për propagandë parazgjedhore edhe kryeministri Berisha. Në këto kushte vetëkuptohet që Karamanlis nuk kishte dëshirë e as interes të shprehej për problemin çam, aq më tepër që politikanët grekë nuk e kanë pasur kurrë vullnetin politik për ta përmendur këtë problem qoftë edhe në situata të qeta.<br />Pra, një qëndrim shpërfillës, megjithëse i pa justifikueshëm, ishte i pritshëm nga një politikan si Karamanlis. Heshti Karamanlisi se kështu i leverdiste, mirëpo kjo nuk do të thoshte se duhej të heshtte dhe Berisha.<br /><br />Meta e theksoi këtë fakt. Pra, Berisha nuk duhet të kishte heshtur. Asnjë dëm nuk do të kishte Shqipëria, po të kishte kurajën për të folur kryeministri ynë i nderuar, përveçse ndonjë pakënaqësi të çastit të Karamanlisit. Përkundrazi heshtja e Berishës ishte shumë e dëmshme për zhvillimet e problemit çam dhe për politikën shqiprare në përgjithësi. Kjo heshtje ishte një servilizëm politik i patolerueshëm, një qëndrim poshtërues për vendin tonë.<br /><br />Berisha, kryeministri ynë i nderuar, me heshtjen e tij të llogaritur, u soll si një vartës i paaftë e gjithë komlekse përballë padronit të tij.<br /><br />I dhashë të drejtë Ilir Metës me gjithë shpirt për ato që thoshte dhe në ato çaste isha i mendimit se të gjithë shqiptarët e mençur do të vepronin njëlloj si unë. Patjetër që do t’i vlerësonin shumë thëniet e këtij politikani tashmë me emër të mirë në sytë e opinionit publik. <br /><br />Vazhdova ta ndiqja me kënaqësi emisionin. Meta tha se po të arsyetosh me pjekuri nuk kishte asgjë të keqe po të përfshihej problemi çam në axhendën e takimeve të dy kryeministrave. Dihet se çëshja çame është një problem i mbetur pezull midis Greqisë dhe Shqipërisë, një ngërç për politikat e të dy vendeve që një ditë do të diskutohet patjetër dhe do të marrë udhëzgjidhjen e duhur, pavarësisht nga pretendimet absurde të palës greke. Pra, për këtë problem të mbetur pezull mund të flitej edhe tani, të paktën nga pala shqiptare. Dhe ky veprim natyrisht që do ta nderonte kryeministrin Berisha, pavarësisht se nuk do të kishte rezultatin e duhur apo më e pakta nuk do të mirëpritej nga homologu grek. Nuk kishte shumë rëndësi qëndrimi i Karamanlis, mjafton të guxonte Berisha e ta përmendte problemin. Kjo do të ishte në nderin e tij dhe të qeverisë shqiptare.<br /><br />Disa vite më parë kur Ilir Meta ishte kryeministër, gjatë një vizite në Athinë, ai pati kurajën dhe e përfshiu problemin çam në axhendën e bisedimeve të tij me palën greke, pavarësisht reagimit të tyre. Grekët u acaruan pak e si zakonisht thanë se nuk e njihnin problemin çam. Sidoqoftë Ilir Meta, si përfaqësues i palës shqiptare, e bëri të vetën, nuk heshti dhe fjalën e tij e publikuan me bujë shtypi grek dhe shtypi i huaj. Në këtë mënyrë opinioni botëror mësonte jo vetëm ekzistencën e një problemi të mbetur pezull, por edhe pikëpamjet e politikës shqiptare përballë asaj fqinje që mundohej me të gjitha mjetet ta zhbënte problemin çam.<br /><br />Pra, politika shqiptare duhej të shfrytëzonte çdo rast e të fliste për këtë problem. Kështu do të ishte zëdhënëse e një popullsie të pafajshme mbi të cilën është ushtruar padrejtësisht genocid. Kjo popullsi dihet se është masakruar e shpërngulur me dhunë nga vatani i saj. Ajo e meriton përkrahjen dhe ky veprim do të thoshte se je në përkrahje të drejtësisë. Dhe është qëndrim dinjitoz kur vihesh në krah të viktimës dhe kërkon drejtësi në bazë të konventave ndërkombëtare. Çamët thjesht kërkojnë t’u njihen të drejtat e tyre mbi pronën dhe të rikthehen në shtëpitë e tyre, në vendin e tyre. Është veprim njerëzor të mbështetësh të dretën e tyre të mohuar që ua njohin edhe konventat ndërkombëtare, të cilat i kanë firmosur edhe grekët.<br /><br />Berisha nuk e bëri këtë, megjithëse iu dha rasti e pikërisht në Tiranë, në selinë e qeverisë që drejtonte. Heshtja e tij tekefundit çnderoi vetë shtetin shqiptar. <br /><br /><strong>Elim Xanxari</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-2756935067551818169?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-32606041811208284272009-04-27T04:46:00.000-07:002009-04-27T04:48:32.818-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Europa dhe shqiptarët</span></strong><br /><br />Shtypi dhe televizionet njoftojnë se Europa do të liberalizojë vizat për serbët dhe maqedonasit në qershorin e vitit 2009. Pra, Serbia dhe Maqedonia, me sa duket, do të hyjnë në BE para Shqipërisë. Flitet edhe se Europa justifikohet se Shqipëria ende nuk i ka përmbushur standartet, pavarësisht se Kryeministri ynë, Sala, u ça e u nda duke këmbëngulur se do ta paraqesë kërkesën për anëtarësimin e saj në BE më 28 prill 2009. Kjo, vetëkuptohet, sjellje parazgjedhore e të shumëpërpjekurit Sali, nuk u vjen për shtat politikanëve evropianë, të cilët nuk lenë rast pa deklaruar, ashtu si me lezet, se nuk është koha që politika shqiptare të bëjë kllounada të tilla. Shqipëria le të bëjë njëherë një palë zgjedhje të lira dhe të ndershme, pastaj shohim e bëjmë se si do të veprojmë me të. Kështu sugjerojnë liderët evropianë, po ec e mbushi mendjen këtyre tanëve se sa shumë na do Europa ne, shqiptarët, në krahasim me serbët e maqedonasit. <br /><br />Bukur. Europa edhe kësaj here nuk nguroi t’i shpallë hapur simpatitë dhe antipatitë e veta, siç ka bërë në shekuj e shekuj… Asgjë më shumë e më pak… Siç bëri më 1913 me Shqipërinë, copat më të mira të saj, Kosovë e Çamëri e plot troje të tjera, ua fali fqinjëve tanë lakmitarë; siç bëri edhe në vitin 1945, kur na la nën sundimin e diktaturës komuniste enveriane. Ne, shqiptarët e Shqipërisë, si gjithmonë, plebejtë e Europës (për shqiptarët e Kosovës sot për sot as nuk mendohet e jo të përmenden për të hyrë lirshëm në BE), dje, sot, mbase edhe nesër, po nuk ndryshuam. <br /><br />Epo nuk ke ç’bën, do thotë ndonjëri. Kështu është sjellë qëmoti kurva plakë Evropë (qysh kur u shpik kurvëria, zanati më vjetër i botës) dhe kështu do të vazhdojë të sillet. Kjo është logjika e të fortit. Këtë logjikë përdor edhe kurva Europë. I forti do kurdoherë shoqërinë e të fortëve dhe jo të të dobtëve, siç na ka katandisur ne, shqiptarët, politika jonë e shitur greko-serbofile (nga kjo anë nuk ka faj Evropa).<br /><br />Po Serbia e Maqedonia a nuk janë xhelatët e shqiptarëve?! - do thotë ndonjë tjetër... A nuk ishte Serbia kasapi ballkanas që kur është formuar si shtet, më vonë e më vonë në vitin 1990 dhe veçanërisht më 1999, me kosovarët? Të mos ishte Amerika, e cila angazhoi NATO-n për të ndërhyrë në Kosovë kundër makinës luftarake vrastare serbe, sot kosovarët do të bridhnin si muhaxhirë udhëve të botës, ashtu si çamët të përzënë prej shovenëve grekë. Të mos ishte Amerika, shqiptarët e Maqedonisë do të kishin pësuar të njëtin fat të keq, atë që u gatuan kasapët e politikës shovene maqedonase, të cilët vranë e prenë sa deshën dhe janë të gatshëm të veprojnë kështu përsëri, po të munden?!...<br /><br />Pra, serbët e maqedonasit e sotëm xhelatë, si grekët e djeshëm, me shqiptarët çamë dhe sa shumë na i dashka Evropa! Po shqiptarët?!... Eh, shqiptarët, këta viktima të përjetshëm të politikave shovene të fqinjëve dhe të vetë politikës së tyre greko-serbofile!... Viktimë e përjetshme edhe Shqipëria!… Nëpër këmbët e Europës, po nuk ndryshoi… <br /><br />Punë e madhe fort! Evropës as që i rruhet për Shqipërinë dhe shqiptarët. E ç’i duhen asaj nëpër këmbë viktimat? Shoqëria e të fortëve kërkon të fortë dhe dihet se xhelatët janë të tillë. Pra, Europa e mençur, i mirëpret me dashuri në gjirin e vet xhelatët e fuqishëm, Serbinë dhe Maqedoninë. Vktima-Shqipëri larg, sa më larg saj!... Shqiptarët, si gjithmonë plebejtë e përjetshëm të patricëve evropianë, - thonë ata që s’na duan. <br /><br />Përkundrazi, unë them: Kjo është logjika që e ka udhëhequr dhe do ta udhëheqë në jetë të jetëve Europën, derisa ne, shqiptarët, të kuptojmë se duhet t’i shkelim me këmbë politikat greko-serbofile që na drejtojnë, të marrim në dorë fatin tonë e të bëhemi të fortë, zotër të vetvetes, ashtu siç na sugjeron përditë politika e Amerikës së lirë. Ajo politikë që na bëri vend mes të fortëve të NATO-s.<br /><br />Pra, detyrimisht, duhet të ndryshojmë, të bashkohemi e të bëhemi të fortë. Vetëm kështu do të jemi faktor i pranueshëm për Europën dhe për këdo tjetër. Duhet të bëhemi të fortë për t’u radhitur mes të fortëve të kësaj bote.<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3260604181120828427?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-53627149601965083322009-03-25T04:24:00.000-07:002009-03-25T04:26:39.925-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Mirënjohës për punën e palodhur<br /></span></strong><br /><strong>(Mbresa nga Bedri Myftari, </strong><br /><strong>ish-kryetar i Shoqatës Politike Atdhetare “Çamëria”<br /></strong><br />Intelektuali dhe shkrimtari i mirënjohur Shefki Hysa që në fillesat e demokracisë, për t’i ardhur në ndihmë dhe për të nxjerrë në pah vlerat kulturore të një krahine të harruar siç është Çamëria, me inisiativën e tij, themeloi shtëpinë botuese me emrin e simbolit të letërsisë çame e mbarëkombëtare, Bilal Xhaferrit. Kjo shtëpi botuese përveç që promovoi vlerat kulturore e artistike të Çamërisë, u erdhi në ndihmë dhe botoi të gjitha krijimet e shkrimtarëve disidentë të anatemuar nga diktarura komuniste, si veprat e Mandelës së Shqipërisë, Pjetër Arbnorit, dorëshkrimet e Bilal Xhaferrit, Namik Manes e plot shkrimtarëve të tjerë të persekutuar.<br /><br />Përveç kësaj, në Shtëpinë Botuese “Bilal Xhaferri” janë botuar edhe shumë vepra të letërsisë botërore që ishin të ndaluara në kohën e diktaturës. Kjo shtëpi botuese mori një hov dhe u bë e njohur edhe në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi dhe në të gjithë trevat shqiptare të diasporës, deri në Amerikë. Për këtë të gjithë krijuesit dhe artistët i janë mirënjohës dhe borxhli shkrimtarit dhe intelektualit të palodhur Shefki Hysa. Përveç këtyre, Shefki Hysa krijoi dhe Shoqatën Kulturore “Bilal Xhaferri”, bashkë me një grup shkrimtarësh, artistësh e gazetarësh çamë, si dhe me shumë miq të poetit Bilal Xhaferri. <br /><br />Shefki Hysa ka një meritë të veçantë që e lartësoi figurën Bilal Xhaferrit. Dhe këtë meritë duhet t’ia njohim së pari të gjithë ne miqtë e Bilalit, duhet t’i jemi mirënjohës në jetë të jetëve, jo vetëm për punën e tij të palodhur në çështjen e promovimit të kulturës çame, por sepse bëri atë që asnjë nga ne s’mundi ta bëjë. Ai bëri të pamundurën, duke hyrë në instancat më të larta të shtetit shqiptar, dhe solli eshtrat e Bilal Xhaferrit tonë të madh, të cilat prehen buzë detit Jon, në trevat e Çamërisë Martire që i deshi aq shumë i ndjeri Bilal.<br /><br />Puna e Shefki Hysës nuk mbaron me kaq, ai mori revistën “Krahu i shqiponjës” që Bilali e themeloi dhe e ngriti në Çikago të Amerikës, ku botoi 39 numra, dhe e bëri prapë të fluturojë si shqiponjë në Tiranë. Dhe tani “Krahu i shqiponjës ka arritur mbi 80 numra. Kjo revistë do të rrojë sa të rrojnë malet tona arbërore.<br /><br /><strong>Bedri Myftari<br /></strong><em>Shkrimtar, publicist</em><br /><br /><strong><span style="font-size:85%;"></span></strong><strong><span style="font-size:85%;">Mars, 2009</span> <br /> </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5362714960196508332?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-75009773951374069782009-03-25T04:20:00.000-07:002009-03-25T04:21:49.698-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Misioni “Bilal Xhaferri”<br /></span></strong><br /><strong>(Mbresa nga Pjetër Arbnori, </strong><br /><strong>Kryetar i Kryesisë së Kuvendit të Shqipërisë)<br /></strong><br />Të nderuar miq të të ndjerit Bilal Xhaferri! Po shprehem jo si Kryetar i Kryesisë së Kuvendit të Shqipërisë, por si miku juaj, si bashkëkohës e bashkëvuajtës i njerëzve të mëdhenj si Bilal Xhaferri, poeti, prozatori dhe publicisti i shquar disident, siç e cilëson zotëri Shefki Hysa, aq i përkushtuar në misionin që i ka vënë vetes për lartësimin e kësaj figure brilante që diktatura komuniste u mundua ta zhbënte a ta flakte në koshin e harresës, siç ka bërë edhe me shumë patriotë të tjerë, siç bëri edhe me Pjetër Arbnorin. Po shprehem si anëtar nderi i Shoqatës Kulturore “Bilal Xhaferri” dhe si kryetar i Komisionit për Organizimin e Ceremonialit të kthimit në Shqipëri të eshtrave të të ndjerit Bilal. Ma ngarkuat ju këtë detyrë dhe them se e kam kry mirë.<br /><br />Nga përvoja ime ju them se nuk është aq e lehtë të merresh me të tilla figura komplekse si e Bilal Xhaferrit. Është një mision nga më të vështirët që mund të ndërmarrë një njeri me mend. Zotëri Shefki Hysa e pati kurajën t’ia ngarkonte vetes këtë mision dhe arriti të zgjonte kujtesën e shqiptarëve për talentin e jashtëzakonshëm Bilal Xhaferri, arriti ta sillte sërish në atdhe dhe ai prehet i qetë në vendlindje, në Sarandë.<br /><br />Mendoj se me këtë akt human, zotëri Shefki Hysa, Shtëpia Botuese “Bilal Xhaferri” dhe Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” e kanë përmbushur misionin e tyre për çështjen çame, i kanë shërbyer si rrallëkush Çamërisë, sigurisht me ndihmën tonë dhe tuajën. Sidoqoftë, për mendimin tim, misioni “Bilal Xhaferri” mund të quhet i përmbushur në thelbin e vet, pavarësisht nga plotësimet dhe zbukurimet që do t’i sjellë koha dhe të tjerë patriotë që do të pasojnë zotëri Shefki Hysën…<br /><br /><strong>Pjetër Arbnori<br /></strong><em>Kryetar i Kryesisë së Kuvendit të Shqipërisë</em><br /><br /><strong><span style="font-size:85%;"></span></strong><strong><span style="font-size:85%;">Maj, 1995</span></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7500977395137406978?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-20560497461927562012009-03-25T04:04:00.000-07:002009-03-25T04:05:59.550-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Do të kthehen përsëri si dallëndyshet<br /></span>(Mbresa nga Hamit Toçi, </strong><br /><strong>major, oficer policie)<br /><br /></strong><strong></strong>Kur lexoj librat e shkruara nga shkrimtari Sheki Hysa, e ndiej menjëherë se ato bartin aromën e Çamërisë, sjellin para syve të mi fisnikërinë kahershme shqiptare, shpalosin në mendjet e shumë e shumë lexuesve qëndresën dhe mbijetesën e njeriut shqiptar përballë dyndjeve barbare që e kanë kërcënuar nëpër shekuj. Në krahët e asaj bote heronjsh që pasqyrojnë, ngrihet e jehon madhërishëm edhe balada çame, shfaqet autori i saj, poeti i ndritur Bilal Xhaferri që vështron i pikëlluar vendlindjen e tij, Çamërinë martire, me trojet e braktisura nga dhuna e shovinizmit grek. Të dalin para syve, si zogj që cicërojnë nëpër ullinj, portokalla e limonë, të vdekurit e atyre viteve të vështira, kur çamët dëboheshin me dhunë, vriteshin e masakroheshin prej xhelatëve shovinistë.<br /><br />Në këto shkrime të duket se flasin e dëshmojnë edhe drurët e djegur dhe dheu i përgjakur, rrugicat me kalldrëme të mbuluara nga balta e krijuar prej hirit e gjakut njerëzor të pafajshëm të derdhur nga duar kriminale. Shkronjat shqipe vetëtijnë e gjëmojnë në faqet e librave të shkrimtarit Shefki Hysa, që është njëkohësisht edhe botues i revistës “Krahu i shqiponjës” dhe drejtues i Shoqatës Kulturore “Bilal Xhaferri”. Shkrimet e tij, plot mall e dhimbje, pasqyrojnë me thjeshtësi dhe sinqeritet problemet e një populli që ende nuk e ka gjetur të vërtetën për trojet e vendlindjes, për fëmijërinë e hershme, prejardhjen, për punën dhe luftën e tij me barbarët e vandalët që nuk i janë ndarë nëpër shekuj.Kjo është një e vërtetë e dhimbshme që i mohohet përditë në sytë e botës së qytetëruar. <br /><br />Në shkrimet e shkrimtarit Shefki Hysa flitet plot përkushtim për shokët dhe miqtë, për patriotët dhe burrat e shquar që ka nxjerrë Çamëria. Toka çame është e duhet të jetë fole për çamët, njëlloj si çerdhja që ngre dallëndyshja për zogjtë e vet dhe nuk e harron kurrë, pavarësisht nga shtegtimet dimërore. Toka çame nuk ka pse të jetë e braktisur, sepse ka qenë dembabadem strehë prindërore e gjyshërve dhe e stërgjyshërve të çamëve të sotëm, që u përzunë në mënyrë barbare nga shtëpitë e tyre. Duket si ëndërr ideali çam sot, por nuk do të zgjasë kaq shumë e gjithçka do të bëhet përsëri realitet. Bota çame do të lulëzojë rishtas si dikur.<br /><br />Revista “Krahu i shqiponjës”, me botimet e saj, flet haptazi për mohimin e të drejtave të çamëve, por tregon edhe sesi problemi i tyre po mbështetet fuqishëm nga politikat e diplomacitë perëndimore, si nga Amerika, Anglia, Franca, Gjermania, Italia,Turqia etj. Deomos që e drejta e tyre do dalë dikur. Për këtë kanë kontribuuar dhe vazhdojnë të kontribuojnë edhe organizmat çame si Shoqata Politike Atdhetare “Çamëria”, Shtëpia Botuese “Bilal Xhaferri”, Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” etj., të cilat me punën e tyre u janë imponuar gjithë atdhetarëve kudo që ndodhen. Dhe me të drejtë mund të them se po vjen dita kur çdo shqiptar do të thërrasë:“Rroftë Çamëria”!<br /><br />I frymëzuar nga krijimtaria e shkrimtarit Shefki Hysa dhe puna e tij drejtuese në krye të organizatave çame, më lind e drejta të them se kjo padrejtësi e padurueshme dhe e rëndë në kurriz të Çamërisë, do të gjejë zgjidhjen e saj me mbështetjen e Evropës dhe Amerikës.<br /><br />Spekulimet e ndryshme politike të segmenteve të caktuara shoviniste që kërkojnë ta mohojnë çështjen çame, po marrin fund.<br /><br /><strong>Hamit Toçi<br /></strong><em>Major<br />Oficer policie</em><br /><br /><em><span style="font-size:85%;"></span></em><em><span style="font-size:85%;">Mars, 2009</span></em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-2056049746192756201?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-23984034936485250232009-03-18T08:24:00.000-07:002009-03-18T08:33:54.675-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Personalitet që e nderon Çamërinë</span></strong><br /><strong><em></em></strong><br /><strong>Jetëshkrim i shkurtër i shkrimtarit çam Namik Selmani<br /></strong><br /><strong>Namik Ibrahim Selmani</strong> ka lindur më 18 nëntor 1950 në fshatin Ninat të rrethit të Sarandës. Është një ndër intelektualët e shquar shqiptarë me origjinë nga Çamëria. Namik Selmani është gazetar dhe shkrimtar me zë në brezin e vet.<br /><br />Ai ka mbaruar shkollën e mesme pedagogjike “Luigj Gurakuqi” në vitin 1968 në qytetin e Elbasanit dhe më tej ka mbaruar studimet e larta në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë, në degën gjuhë-letërsi shqipe, pranë Univeritetit të Tiranës.<br /><br />Pasi u diplomua ka punuar mbi 35 vjet si mësues i gjuhës e letërsisë shqipe në disa shkolla të mesme, kryesisht në rrethin e Beratit. Aktualisht është mësues i gjuhës e letërsisë shqipe në shkollën e mesme pedagogjike “Kristo Isak” në qytetin e Beratit.<br /><br />Krijimtaria letrare e Namikut është shumë e pasur dhe e larmishme. Ai ka shkruar gjashtë vëllime me poezi, disa libra publicistikë, monografi, libra për kulturën e të folurit e të të shkruarit në shkolla të mesme, libra të karakterit fetar etj. Ka botuar me qindra shkrime të karakterit studimor, kryesisht të fushës së kulturës kombëtare, opinone të ndryshme në organe të shumta të shtypit shqiptar e të huaj. Pra, prej disa vitesh Namik Selmani është një autor, i cili me botimet e tij është përfaqësuar denjësisht edhe në disa vende të botës si në SHBA, Zvicër, Maqedoni, Kosovë, etj.<br /><br />Në krimtarinë e tij zë një vend të madh edhe publistika. Që prej 6 vjetësh Namiku ka qenë kryeredaktor i gazetës “E vërteta” në qytetin e Beratit, ka qenë edhe bashkëpunëtor i disa gazetave kombëtare. Namik Selmani patur shumë suksese edhe në lëmin e fotografisë artitike, pra, është shquar edhe si fotoreporter, duke hapur disa ekspozita vetjake në Shqipëri, Itali, Maqedoni, Kosovë, etj. Ai është fitues i disa çmimeve kombëtare në letërsi e në publicistikë. Ka marrë pjesë në disa tubime krijuesish në shkallë kombëtare.<br /><br /><strong>Namik Selmani</strong> është anëtar kryesie në OJQ Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” dhe zëvendëskryeredaktor i revistës “Krahu i shqiponjës”. Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë dhe anëtar i Klubit të Shkrimtarëve “Kostandin Kristoforidhi” me qendër në qytetin e Elbasanit etj.<br /><br />Namiku ka botuar një numër të madh librash. Po përmendim disa nga titujt e veprave të tij më të spikatura:<br /><br />“Vatra e mallit”, poezi, 2000<br />“ Zërat e brigjeve të mia”, poezi, 2003<br />“Dallandyshet e Çamërisë”, proza, 2004<br />“Kroi i këngës çame”, poezi, 2005<br />“Trokitje në Dodonë”, proza, 2006, ISBN99943-855-6-9<br />“Filizët e fjalës gjimnaziste”, botim pedagogjik , 2006<br />“Abaz Dojaka - Mjeshtër i Kulturës popullore”, monografi, 2006, ISBN 99943-33-82-8<br />“Fari çam”, poezi, 2006<br />“Kërkoj monumentet”, proza, 2007, ISBN 978-99956-621-0-3<br />“Shpirti çam”, antologji personale me poezi, 2007, ISBN 978-99943-967-8-8<br />“Dritaret e besimit”, poezi fetare për rininë islame, 2007, ISBN 978-99956-652-3-4<br />“Rruga e një shkolle”, monografi për shkollën mesme profesionale “Stiliano Bandilli”, Berat, 2007, ISBN 9789994396795<br />“Arkivi i fjalës”, botim pedagogjik për kulturën e të shkruarit në shkollat e mesme, ISBN 799993-248582.<br /><br />Shkrimtari Namik Selmani është shquar edhe në fushën e redaktimit. Ai është redaktor i disa librave si:<br /><br />“Noos”, poezi nga Rizvan Nepravishta, Berat, 1998<br />“Më fal, ëndrra ime!”, poezi nga Drita Braho, Berat, 2000<br />“Në krahët e ëndrrës”, poezi nga Esmerlada Mile, Tiranë, 2007, ISBN978-9943-967-7-1<br />“Fjongoja e pranverës”, poezi nga Fabiola Abazi, Tiranë, 2007, ISBN 978-99943-967-3-3<br />“Dollia e dashurisë”, poezi nga Laura Selmani, Tiranë , 2008<br />“Fluturim”, poezi nga Hanife Hoxhallari,Tiranë, 2008, ISBN 9789995622206<br />“Pranë njerëzve”, sprovë për një punonjës social”, Andi Selmani, Tiranë, 2008<br />“Hapësira të kulturës islame”, (Berati), redaktor i fotografisë, Berat. 1999<br />“Këngët e Beratit”, Studim, (redaktor i fotografisë), Berat, 2004.<br /><br />Emrin e gazetarit e shkrimtarit çam Namik Selmani e gjen shpesh si bashkautor, këshilltar apo thjesht të përmendur për veprimtarinë e tij të madhe në shumë libra. Po citoj disa na më kryesoret:<br /><br />“Këngët e para”, antologji poetike për të rinjtë e shkollave të mesme, 1968<br />Ali Podrimja, “Eni vjen pej Çamërie”, antologji poetike për Çamërinë, 2003, ISBN 9951-02-041-0<br />Astrit Kaziu, “Legjenda Mustafa Gjinishit”, bashkautor në përmbledhje artikujsh, 2004<br />Mehmet Gëzhilli, “Kolonel Zylyftari”, antologji kushtuar Dëshmorit të Atdheut Arben Zylyftari, 2004, ISBN99927-43-26-3<br />“Përtej detit – Oltre mare”, përmbledhje poetike, botuar në Ankona ( Itali), 2004, Shoqata e Emigrantëve<br />Hajro Ulqinaku, “Ulqin, ti det”, antologji poetike për Ulqinin (Mali i Zi), 2007<br />Arben Llalla, “Shtypi shqiptar dhe arvanitasi Aristidh Kola”, përmbledhje krijimesh,Tetovë,( Maqedoni), 2007, ISBN 978-9989-2720-2-8<br />Mevlud Buci, “Dritare fisnikërie”, antologji me shkrime e poezi, 2007, ISBN 9789994357185<br />Ahmet Mehmeti, “Nektari i shpirtit shqiptar”, antologji për Çamërinë, 2007, ISBN 9789994350131<br />Fatos Daci, “Dibra ‘07”, Antologji me krijime letrare për Dibrën, 2008<br />Andi Selmani “Pranë njerëzve”, 2008, ISBN9789995-622398<br />Laura Selmani, “Dollia e dashurisë”, 2008, ISBN 9789995 622268<br />Shefki Hysa, “Diplomacia e vetëmohimit”, 2008, Tiranë, ISBN 978-99956-650-3-6.<br /><br />Pra, po të gjykosh nga numri i botimeve si dhe burimi i madh i të dhënave për shkrimtarin Namik Selmani, mund të thuash me plot gojën se tashmë ai është një personalitet në fushën e letrave që e nderon Çamërinë, vendlindjen e tij, po ashtu edhe Shqipërinë, atdheun e përbashkët të gjithë shqiptarëve, kudo që ndodhen.<br /><br /><strong></strong><strong>Elim Xanxari</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-2398403493648525023?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-33130957015487201382009-03-13T05:52:00.000-07:002009-03-13T05:55:33.371-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Diplomacia e munguar</span></strong><br /> <strong>Mendime për librin e autorit Shefki Hysa </strong><br /><strong>“Diplomacia e vetëmohimit”<br /></strong><br />Tashmë është e njohur nga të gjithë se problemi çam është tepër kompleks në udhën e zgjidhjes së tij. Ndoshta një nga arsyet e moszgjidhjes së tij në kohën e duhur e në kërkesat e tij themelore është pikërisht edhe ky kompleksitet i pranishëm e shumë i madh problemesh që ngërthehet në këtë truall tipik shqiptar qoftë me gjeografinë, me historinë, me kulturën e etnografinë e toponiminë. Krah atyre problemeve politike, historike, kulturore, juridike, etnografike, janë edhe ato të diplomacisë jo vetëm midis dy vendeve që e kanë si problem prioritar, atij shqiptar e atij grek, por edhe me opinionin ndërkombëtar.<br /><br />Një kopertinë që ka një dritë në fund të një tuneli. me një hartë-copëz e trungut shqiptar me emrin “Çamëria” e me një portret të hijezuar e të paqartë në konturet e tij (një simbol i goditur i aktualitetit të zgjidhjes së problemit çam), e bën shumë intrigues librin më të fundit të autorit Shefki Hysa, me origjinë nga Çamëria, me titull “Diplomacia e vetëmohimit”.<br /><br />Të paktën vetëm për këtë fakt ai është bukur i mirëpritur nga lexuesit e shumtë që ende kanë “uri” për libra të tillë, megjithëse harta e botimeve për Çamërinë është shtuar ndjeshëm në vitet e fundit.<br /><br />I ardhur nga një përvojë shumë e pasur botimesh në llojshmëri letrare, në tematikë e në ndërtimin e veprave të tij Shefki Hysa, ashtu si edhe në librat e tjerë të tij rreket të tregohet intrigues dhe origjinal si një studiues e publicist i përmasava të gjëra.<br /><br />Përvoja shumë e pasur që ai ka krijuar prej vitesh edhe me botimin e revistës shumë prestigjioze “Krahu i shqiponjës”, duket se nuk ka kaluar pa lënë gjurmë të forta në trajtimin e këtij problemi jo në një rreth të ngushtë njerëzish, intelektualësh apo edhe politikanësh të një krahu të caktuar, të majtë apo të djathtë, (duket se edhe në këtë tollovi alternativash kaq të vakëta që të jep politika shqiptare, nuk i ka shpëtuar edhe problemi çam). Pra, çështja çame paraqitet si një problem apo projekt i mprehtë kombëtar që, gjithësesi mbetet i patrajtuar qartë nga faktorët politiko-diplomatikë.<br /><br />Pa dashur që të ndikojmë në mendimin konkret të një lexuesi të kualifikuar dhe shumë të interesuar për këtë temë, të cilit i drejtohet, mund të citojmë edhe mendime të personaliteteve të kulturës shqiptare për problemin çam që trajtohet më konkretisht në librin e Shefki Hysës.<br />Kështu shkrimtari i njohur Ismail Kadare ka shkruar për librin e Shefki Hysës : “Ky libër është i nevojshëm, i domosdoshëm, i moralshëm si çdo botim i arrirë i kësaj natyre, siç janë të shumta arsyet që çamët nuk e harrojnë Çamërinë dhe, merret me mend, kjo është një e drejtë jo vetëm e tyre, por e drejta e gjithë shqiptarëve”.<br /><br />Si një “pararojë “ e suksesshme e këtij libri mbetet edhe vlerësimi i poetit, shkrimtarit e studiuesit Dritëro Agolli që ka thënë për krijimtarinë e Shefki Hysës: “ Krijimet e shkrimtarit Shefki Hysa, veçanërisht tregimet e tij dallohen për lëvizjen kontradiktore dhe për prirjen me ankth të fundit të kësaj lëvizjeje eksiztenciale…”<br /><br />Poeti Visar Zhiti shkruan: “Në librat e Shefki Hysës fryn era e shqetësuar çame dhe fati i njerëzve është i lidhur me truallin e tyre, ashtu si rrënjët që futen thellë në gurë, por edhe si gishtat e jetës që të përgjakura shtrëngojnë realitetin.”<br /><br />Pra, i ardhur nga kjo përvojë letrare, por jo më pak edhe jetësore (ai është një filiz i shëndetshëm i kësaj historie e i kësaj kulture kaq vitale dhe një nga nismëtarët e parë të krijimit të Shoqatës “Çamëria“ dhe të gazetës së saj “Çamëria – vatra amtare”), duket se ai e kishte paksa të garantuar suksesin e veprës së radhës .<br /><br />Këtyre përvojave të këtij autori të njohur tashmë në letrat shqipe do t’i shtonim edhe atë politike. Kështu kapitullit të këtij libri voluminoz prej rreth 500 faqesh, do t’i shtonim atë të marrëdhënieve që Çamëria ka patur të paktën në këta 19 vjet me politikën shqiptare. Shkrime të tilla si “Çamëria dhe Senati Amerikan”, “Politika – një zë i vetëm për Çamërinë”, “Marrëdhëniet Shqipëri– Greqi në vite” , “Miratimi i Rezolutës nga Kuvendi zyrtarizon problemin çam” e shumë të tjera që përbëjnë kapitullin më të rëndësishëm të librit “Diplomacia e politikanëve“ hedhin shumë dritë në të sotmen e në të ardhmen e Çamërisë. Duhet të jemi objektivë kur themi se ende në forumet udhëheqëse të komunitetit çam, qoftë edhe në atë të shtetit shqiptar nuk ka një strategji të unifikuar për zgjidhjen e problemit. Disa e quajnë atë thjesht një problem teknik për kthimin e disa pronave, për të cilat edhe tapitë nuk janë të plota e të rregullta. Disa e quajnë atë edhe si problem politik, mbi bazën e të cilit qeveria greke duhet të pranojë genocidin mbi popullsinë e pafajshme çame, etj, etj.<br /><br />Mendojmë se leximi e, më saktë, studimi i këtij kapitulli do t’u hapte shumë dritare të tjera të reja politikanëve të sotëm e atyre që do të ulen nesër në kolltukët parlamentarë për këtë problem. Racionaliteti i paraqitjes së problemeve dhe mënyra e trajtimit të drejtpërdrejtë me një gjuhë shumë të kulturuar e të kuptueshme, e bën të lexueshëm secilin shkrim të tij. Nga ana tjetër autori ka përdorur në këtë kapitull kaq të rëndësishëm të gjithë gjinitë publicitike si artikullin problemor, reportazhin, intervistën etj.<br /><br />Kjo tablo e qartë do të ishte disi e venitur nëse nuk do të flisnim edhe për një pjesë të madhe të librit që autori ia kushton shkrimtarit disident çam Bilal Xhaferri. Janë botuar deri tani disa shkrime për Bilalin në një kohë që tregu shqiptar i librit dhe bibliotekat shqiptare të të gjitha trojeve kanë shumë “uri” për të njohur këtë personalitet të vërtetë artistik e tragjik të Çamërisë e të mbarë kombit shqiptar.<br /><br />Ndryshe nga ato pak informacione letrare e publicistike që janë botuar në faqet e shtypit tonë periodik, jeta e Bilal Xhaferrit e aktiviteti i tij letrar, jetësor, patriotik jepet me shumë kolorit. Në të jepen kujtimet e miqve të poetit si të Namik Manes, Riza Millës, Skënder Xhelos, Selfo Hoxhës, Elez Bardhit, Antika Xhaferri, Aqif Dino, Ballkëz Halilit, Bedri Myftari, Agim Mehqmesë etj.<br /><br />Edhe vetë puna krijuese e autorit Shefki Hysa është e lidhur në një masë të madhe me njohjen, propogandimin e botimin e veprës së Bilal Xhaferrit. Madje edhe në delegacionin e Ministrisë së Kulturës më 1995, për kthimin e eshtrave të këtij personaliteti nga Amerika në atdhe, Shefki Hysa kishte rolin e tij nismëtar.<br /><br />Më 1974 për herë të parë në Çikago të SHBA shkrimtari Bilal Xhaferri themeloi revistën kombëtare “Krahu i shqiponjës”. Pra, ai pas arratisjes nga Shqipëria më 1969, si u vendos në diasporë, në Amerikë, nuk u rehatua, por iu përkushtua atdhetarisë. Janë 14 vite të vështira, por edhe shumë të bukura kur Bilali u vu në drejtimin e revistës “Krahu i shqiponjës”, botim i Lidhjes Çame, me një përmbajtje shumë të spikatur atdhetare që e bëri edhe më të njohur në mjediset patriotike të mbarë diasporës shqiptare në botë. Në të njëjtën kohë kjo revistë kaq e dashur për shqiptarët e Çikagos, Bostonit e të shumë qyteteve ku kishte çamë shqiptarë e kosovarë, u bë edhe një arsye më tepër që armiqtë të gjenin mënyrën për ta ndëshkuar edhe me humbjen e jetës së tij, në atë kohë kur ai kishte ende kaq shumë për të bërë për problemin kombëtar në përgjithësi e për atë çam në veçanti.<br /><br />Pikërisht tradita e shkëlqyer e kësaj reviste deri në vitin 1986, kur poeti u largua nga jeta, do të vazhdonte mbijetesën e saj më 1995. Kësaj radhe në Shqipëri e pikërisht në drejtimin e shkrimtarit Shefki Hysa. Kjo gjë u bë paralelisht edhe me krijimin e Shoqatës Kulturore “ Bilal Xhaferi”, e cila vazhdon edhe sot e kësaj dite që të bëjë jehonën e veprës së këtij personaliteti të njohur të etnisë sonë.<br /><br />Një përvojë e tillë organizative e botuese në kërkim të njohjes së këtyre vlerave e bën aq mirë edhe në një numër të konsiderueshëm faqesh shkrimtari Shefki Hysa në librin e tij. Me një tendencë të mirë për të qenë edhe i larmishëm në ndërtimin e librit, ai boton edhe një pjesë të poezive të zgjedhura të poetit Bilal Xhaferri të nxjerra nga dosja e ish sigurimit të shtetit komunist shqiptar, ku ishin burgosur si krijimtari disidente, pra, si shkas për të ndëshkuar autorin e tyre.<br /><br />Gjuha e zgjedhur artistiko-publicistike e librit është një tjetër kontribut që sjell autori me këtë vepër, në një kohë që jo të gjithë botimet e sotme ta afrojnë këtë kontribut më se të domosdoshëm. Nis kjo gjuhë interesante që në parathënien e librit të shkruar nga vetë autori. Mes të tjerash theksohet: “A nuk është marrëzi që për një kokëkrisje, lajthitje a inat të çastit, të lësh pa realizuar programin e punës tënde, të lësh pa jetuar gjithë pasion jetën tënde me mendimin se do ta përjetojë fëmija yt, që nuk dihet se kur do të lindë dhe nëse do të lindë i mbarë a i prapë a me dëshira dhe ëndrra krejt të tjera nga ato të tuat?... Unë me miqtë e mi me mençuri, urtësi e diplomaci po realizojmë synimet dhe objektivat tona: përplasjet, kërcënimet dhe asgjësimet ua kemi lënë të tjerëve, kudërshtarëve tanë… Dhe kështu me mençuri e me sakrifica gjer në prag të vetëmohimit, do ta bëjmë një realitet të mrekullueshëm ëndrrën e madhe të çamëve…”<br /><br />Ky mesazh shumë domethënës plotësohet në fund të librit edhe nga Namik Mane, shkrimtari disident e miku i ngushtë i poetit Bilal Xhaferri, në shkrimin e titulluar: “Mos e harroni Çamërinë!”<br /><br />Është më tepër se një kërkesë e një patrioti çam kjo thirrje. Është një kërkesë, një lutje, një amanet i të parëve, është një porosi e brezave, është një e drejtë universale që nuk lejon harresë, aq më tepër moszgjidhje, është një klithmë çame që duhet ta dëgjojë mbarë diplomacia shqiptare, evropiane e ajo botërore për zëjidhjen e problemit çam. Ta dëgjojë ajo diplomaci kombëtare që nuk duhet ta masë punën e saj vetëm me disa shkrime gazetash apo me ndonjë fjalim diplomatik në sallat e tribunat e zbukuruara me lule e mikrofonë.<br /><br />Ja si apelon ai:<br /><br />“…Bëni një udhëtim në veriperëndim të Greqisë. Do të dëgjoni se si flitet ende një çamçe e kulluar. Do t’ju tregojnë histori të dhimbshme themelet e muret e rrëzuara të shtëpive tona, do t’ju flasin varret e themelet e gjyshërve e stërgyshërve tanë, varret e tyre që kërkojnë varret tona... Janë ende gjallë ca pak baballarët tanë që kërkojnë të flasin me ju. Jemi gjallë ne, bijtë e tyre që e njohim mirë shtrirjen e Çamërisë. S’kemi nevojë për harta. S’kemi nevojë për tapira. I dimë saktë sinorët tanë. Po ne kërkojmë mbështetjen tuaj humane, o miq, kërkojmë urtësinë tuaj, kërkojmë që t’i hidhni një vështrim problemit çam dhe do të shikoni se është mbushur plot e përplot me të vërteta”…<br /><br /><strong>Namik Selmani</strong> <br /><em>Shkrimtar <br />Shkurt , 2009</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3313095701548720138?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-58014990439938058742009-03-05T03:44:00.000-08:002009-03-05T03:51:36.383-08:00<strong>Ibrahim Daut Hoxha</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Jeta dhe veprimtaria ime<br /></span></strong><br /> Linda në Konispol më 15.04.1923. Që sa njoha veten, mbaj mend mbledhjet e fshehta që bëheshin në shtëpitë tona me çamër të ndryshëm që vinin nga përtej kufirit shtetëror me Greqinë dhe ata që hidheshin matanë tij. Disa herë në to merrnin pjesë edhe 4-5 konispolitë nga parësia. Po se ç’flitej në ato mbledhje, asnjë nga pjesëtarët e familjes nuk merrte vesh, sepse e ndara e veçantë ku qëndronte im atë me miqtë e vet ishte me dyer e dritare shumë të puthitura dhe se në të hyhej me paralajmërim. Mbaj mend, gjithashtu, se që kur isha 5-6 vjeçar, im atë –qarkullimi i të cilit, veçse vëzhgohej nga xhandarmëria, po kufizohej shumë edhe për shkak se mund të ndeshte në prita çetash greke, që ndonjëherë vendi i lejonte të fshiheshin edhe fare pranë shtëpive tona- më dërgonte në shtëpitë e bashkëvepruesve të vet për të shpërndarë në ta letrat e dërguara nga jashtë, sidomos nga KONÀRIA, të prura fshehtazi nga ish-oficeri, Riza Kardhìqi. <br /><br />Nga pritat e çetave të dërguara nga përtej kufirit prej asfalisë dhe horofillaqisë greke, im atë kishte mundur të delte, sado që disa herë i plagosur. Po më në fund ato, me ndihmën e veglave të tyre këndej kufirit, më 15.6.1940 arritën ta vrisnin në vendin e quajtur Sheshi i Rràhut, poshtë Qafës së Soronesë, kur ai po shkonte nga Konispoli në Sarandë. Duke besuar në ndiesinë e mirënjohur të binekut(kalë shale) të vet dhe duke dashur ta mbante të fshehtë udhëtimin, im atë asaj here udhëtoi i vetëm, jo si përherë i shoqëruar nga shokë të tij të armatosur. Vrasja e tij bëri që barra e familjes së përbërë prej gjyshes, nanës, 3 vëllezërve dhe dy motrave –njëra 6-7 muajshe- të binte mbi mua, ende 17-vjeçàr. Në një mjedis të tillë u rrokullisën muajt deri tek shpërthimi i luftës greko-italiane: tetor 1940-prill 1941.<br /><br />* * *<br /> <br />Luftën kundër Greqisë qeveria dhe shtabmadhoria italiane e kishin në rend të ditës, që sapo ushtrinë e tyre e zbritën në Shqipëri. (Shih Roberto Bataglia e sidomos Mario Çervi, “Storia della guerra di Grecia”). Po vrasja e tim eti u dha dorë për ta shpejtuar dhe shpërthyer atë. Shkaku ishte se, meqë im atë kishte ndikim veçanërisht të madh në masën çame, ata parashikonin të formonin disa batalionë luftëtarësh çamë, për t’i vënë në pararojë të njësive të tyre ushtarake. Ndryshe nga sa priste, qeveria italiane mundi të ngrente vetëm dy batalionë: njërin të komanduar nga major Haziz Halil Çami e kapiten Xhelal Kaso Delli nga Margëllëçi dhe tjetrin të komanduar nga major Skënder Çami prej Galbaqi e kapiten Nuri Isuf bej Dinua nga Paramithia; çamërve në fjalë qeveria greke me burgosje, internime e masa të tjera shtypëse ua kishte sjellë shpirtin në majë të hundës; madje së fundi u kishte grabitur mallin dhe i kishte zbuar nga vatrat e veta. Këta ish-të kamur -disa edhe agallarë- të lënë me gisht në gojë, ishin shpërndarë në vendbanime të ndryshme të shtetit shqiptar ku prej vitesh jetonin në varfëri, duke u rropatur në punë nga më të vështirat. Në rrethana të tilla s’kishte se si të mos e prisnin me padurim kthimin lirisht në vatrat dhe mallin e tyre. Në batalionin e komanduar nga Sk. Çami dhe miku ynë i ngushtë familjar, Nuri bej. Isuf pasha Sulejman bej Dinua u rendita edhe unë; doja të përmbushja atë që im atë, xhaxhallarët dhe kushërinjtë e mi të rënë në luftime kundër pushtuesve grekë nuk mundën ta bënin: kthimin në vatrat stërgjyshore dhe shporrjen prej andej të grabitqaro-gjakatarëve grekë. Batalionët u quajtën “primo batalione da salto” dhe “sekondo batalione da salto”; bënin pjesë në trupat speciale dhe u vunë në pararojë të Divizionit “Siéna”, të truparmatës “Çamëria”. Batalioni i parë goditi rojet kufitare dhe përforcimet e tyre në Qafë të Kandalit (përtej Qafës së Botës) dhe në Mohjìllë, kurse i dyti, goditi rojet kufitare dhe përforcimet e tyre në Qafë të Likojanit, majën Topçì(mali Nartë) dhe në Hundën e Turlìut (mali Likojàn). Brenda ditës ushtarët grekë u flakën përtej Kalamait. Pastaj goditja dhe zmbrapsja e tyre vazhdoi pa ndërprerje deri në Paramithi e Margëllëç. Kur ne po përgatiteshim t’i goditnim dhe t’i ndiqnim edhe përtej Lumit të Zi (Aheronit), pa pritmas u urdhëruam të tërhiqeshim, sepse njësitë italiane që filluan goditjen në Devoll, në vend që të përparonin, duke u gjendur para fuqish disa herë më të mëdha greke, u shtrënguan të tërhiqeshin që sa bëri bam. Familja jonë u detyrua të mërgohej nga Konispoli në thellësi të tokës shqiptare, si edhe qindra e qindra familje të tjera çame të përtej e këndej kufirit shtetëror. Edhe pse duke u tërhequr, batalionët tanë i mbytën në gjak njësitë mësyese greke, të cilat duke parë se ne po tërhiqeshim, turreshin si të dehur. Kur ushtria greke u afrua të pushtonte edhe Konispolin, unë lashë gjithçka në mes katër rrugësh dhe familjarisht ika në Lushnjë.<br /><br />Siç dihet, në ditët e para të prillit 1941 divizionet gjermane dhe bullgare goditën armatën greke të vendosur në vijën “Metaksà” në Thrakë dhe brenda 5 ditësh e tërë ushtria greke u përgjunj: hodhi armët dhe ngriti duart. Pjesëtarët e të dy batalionëve tanë lanë armët dhe u kthyen në vatrat e veta. Po nga ç’kishim lënë, njësia ushtarake greke e vendosur në shtëpitë tona s’kishte lënë gjë prej gjëje; madje kishte shkatërruar edhe vet shtëpitë. Për pësimet e mëtejshme të përjetuara andej e pas prej meje dhe familjes sime nuk po bëj fjalë, sepse ato zënë një krye apo një libër të tërë.<br /><br />Në qershor 1942 më thërritën nën armë për kryerjen e shërbimit të detyruar ushtarak; më renditën në njërën prej njësive të milicisë ushtarake, në përbërjen e divizionit “Perùxhia” me qendër në Grihot pranë Gjirokastrës. Duke filluar nga gusht-shtatori i atij viti, pjesëtarë familjesh gjirokastrite miqsh e të njohur familjarë me ne -pjesëmarrës të Lëvizjes A-F. Nacionalçlirimtare- më lidhën me Lëvizjen. Nën ndikimin e tyre e sidomos të vëllait tim të madh –po të ndarë- që tanimë ishte bërë një pjesëmarrës me rëndësi në L. A-F. Nç., në fund të janarit 1943 ika fshehtazi nga njësia ushtarake ku bëja pjesë dhe u rendita në rreshtat e çetës partizane “Çamëria”, të sapongritur në fshatin Markat (1.2.1943). Lidhur me aftësitë e mia, m’u besuan përgjegjësi të ndryshme, deri edhe anëtar i shtabit të Brigadës VI.S., njëra nga të dyja njësitë më operative e më të rëndësishme të ushtrisë Nçl. Po, prej korrik-gushtit 1945 më vunë në shënjestër e rrjedhimisht andej e mbrapa filloi zbritja shkallë shkallë deri në detyrën e togkomandantit. Kur isha caktuar me detyrë në komandën e regjimentit VI të Artilerisë të sapongritur, për inspektim të divizionit VI të vendosur në Ohër e Resnjë, erdhi një major i Drejtorisë Politike të Ushtrisë, anëtar i K.Q. të P.K.SH. Në prani të zv. komisarit të brigadës III S., Ilmi Seitit, rastësisht ra fjala se unë isha i biri i Daut Hoxhës. Përfaqësuesi i Drejtorisë Politike u hodh përpjetë, sikur ta kishte përcëlluar dikush me urë zjarri. “Oh, i atij fashistit që u bë shkak i Luftës Italo-Greke?!”. Ilmiu qetë-qetë iu përgjegj: Jo, Daut Hoxha ka qënë udhëheqës i një çete atdhetarësh që luftonte kundër sundimit grek; me fashistët s’ka pasur kurrfarë lidhjeje e as që mund të kishte. Por italianët, duke ditur se ai ishte njeri që nderohej shumë nga çamërit, emrin e tij e përdorën për të ndezur zemërimin e çamërve. Unë jam vet çam; e di mirë këtë çështje”. Nga sa ndodhi, u kuptua se i dërguari, me t’u kthyer në Tiranë, e bëri të njohur qënien time atje; hë për hë ndaj meje u dha komanda: “në vend numëro”; në vijim tatëpjeta. Prej asaj kohe –madje edhe në ditët në vazhdim- që nga drejtuesit më të lartë të partisë dhe të shtetit e deri tek portjerët fjalët: “I biri i Daut Hoxhës, atij që vrau grekërit dhe nxiti luftën e fashistëve kundër popullit vëlla grek” mbaheshin dhe mbahen ende në majë të gjuhës; dhe kjo nuk mbeti vetëm tek shfryrjet me fjalë, po u bë “tojâ” në aq e aq organe shtypi dhe libra historike, romane, tregime etj. etj. Mllefi grek që ziente prej kohësh në plot e plot pushtetarë u derdh së pari nga dr. Omer Nishani, kryetar i Kuvendit Popullor. Në fletoren “Zëri i Çamërisë” nr. 2, dt. 22.8.1945 ai u vërsul kundër Daut Hoxhës me urrejtje prej asfalisto-horofillaku. Fajet e veta si bashkëpunëtor kryesor i pushtetit fashist, i shpalli si të Daut Hoxhës. Në vazhdën e tij vrapuan Veip e Kasim Demi; i pari, gjatë një konference të mbajtur më 10 janar në Radio “Tirana”, të botuar në “Zëri i Çamërisë” nr. 5, dt. 1.2.1946 dhe i dyti në një shkrim të botuar në po atë numër e datë të asaj fletoreje; të etur për madhështi, të kaluarën e vet gjatë pushtimit fashist ia vishnin Daut Hoxhës, duke e paditur sii edhe asfalisto-horofillakët grekë. Këto shkrime gëzuan edhe plot prej atyre që u rrihte zemra për grekërit. N/prefekti i viteve 1945-1946 i Konispolit urdhëroi që shtëpia jonë në Konispol -e djegur nga gjermanët- të mos rindërtohej shoqërisht me punë vullnetare, siç u bë me tërë shtëpitë e tjera. Kur vëllezërit e mi –më i madhi 16 vjeç- ngritën zërin për këtë padrejtësi kaq të shëmtuar, Izet Osmani, njeriu kryesor i sigurimit, i ndodhur rastësisht pranë n/prefektit, u shfryu tërë mllef e urrejtje: Jeni bijt e atît që vrau e preu grekërit, Daut Hoxhës. Edhe pse të vegjël, ata iu përgjigjën: Ne, tërë familja dhe rrethi ynë jemi nga pjesëmarrësit më të parë të Luftës Antifashiste. Megjithatë fjalët e tyre avulluan si zëri në shkretëtirë, kurse pas ca “besniku” i sigurimit, Izet Osmani, u shfaq haptazi në rreshtat e asfalisë greke.<br />Pasojave të shkaktuara nga qëndrimi zyrtar ndaj tim eti, iu shtuan edhe ato të rrjedhura nga veprimtaria ime. Thellësisht i pakënaqur nga sa po ndodhte, u shfaqa kundër reformës agrare dhe shoqërizimit të detyrueshëm të ekonomisë bujqësore, kundër rregullave sovjetike lidhur me gradat dhe përgjegjësitë në ushtri e sidomos kundër shndërrimit të këshilltarëve sovjetikë në urdhërdhënës. Në gusht 1952 më përjashtuan nga partia me padijën antisovjetik dhe po në gusht 1955 m’u njoftua qitja në lirim për shkak se isha “përjashtuar nga Partia për mendime antisovjetike dhe kokëfortësi në zbatimin e urdhrave të eprorëve(është zënë me një këshilltar sovjetik”(Arkivi Qëndror i Ushtrisë). Pas 15-20 ditësh më detyruan t’i thosha “lamtumirë” karierës ushtarake, për të cilën isha përgatitur aq mirë dhe me aq përkushtim, sidomos në armën e Artilerisë Kundër Ajrore. Anëtari i K.Q. i ngarkuar për të më marrë teserën e partisë, duke vrenjtur fytyrën tërë mllef më tha: “Ke për të mallkuar edhe ditën që ke lindur!”. Por edhe pse përjashtimi nga partia për pikëpamje antiparti, cilësohej “dënim me vdekje”, unë as që e vrava fare mendjen. Madje kur pashë se vëllai im ndënë mua u mërzit së tepërmi kur e përjashtuan edhe atë, i thashë: “Ke vënë kokën të vdesësh se të përjashtuan nga një parti kam-kumësh që dinë vetëm: «urdhno?», “si urdhnon!”. Ai m’u përgjegj: “Jo, po më vjen keq që ca hìçër shpifarakë e spiunë arritën të më mohojnë veprën time ndërtimore. Veç kësaj nuk duroj dot fyerjet e Koço Danos, sekretar i Komitetit të Partisë; në çdo mbledhje qendrash pune shfryn ndaj meje”. Përsëri ndërhyra: “Veprat e tua dhe të atyre si ti nuk janë lloqe PPSH-istësh, po vepra të dobishme qindravjeçare për njerëzit e punës.<br /><br /><strong>* * *<br /></strong><br />Pushtetarët më shikonin me armiqësi të atillë, sikur t’u kisha vrarë të atin. Ishte pikërisht mjedisi urrejtës që i 1952-shit që bëri të më mohohej jo vetëm “Urdhëri i Trimërisë”(si kuadër i Luftës), por edhe grada e kapitenit, gradë e cila më takonte që një vit e gjysëm më parë; madje, siç ishte e ligjshme, kjo gradë nuk m’u dha as me rastin e qitjes në lirim. Më lanë pa kurrfarë pune, s’më qasnin gjëkundi; edhe në ndonjë vend dosido kur arrija të futesha, brenda 15-ditshit të parë më fluturonin jashtë dere. Arrija që jetesën ta siguroja me shumë-shumë vështirësi. Duke qenë oficer artilerie, kisha një përgatitje të mjaftueshme edhe si topograf; kjo punë –kur topografët ishin fare të pakët- më siguroi për disa vite bukën, edhe pse jo me detyrë nëpunësi, po me mëditje. Mirëpo edhe kjo udhë m’u pre, ngase u padita sikur vërtitesha poshtë e lart vendit për ngritje grupesh çame kundër partisë dhe shtetit. Spiunët më ishin qepur këmba-këmbës; shpesh vinin e gërmonin edhe në shtëpinë time, herë duke u hequr si të njohur e miq, herë duke u ankuar për keqsjelljen ndaj çamërve etj., duke kërkuar gjoja udhëzime se si të vepronin me pushtetarët përkatës. Në një rast dëshpërimi kulmor, i bindur se kisha të bëja me njeri të besueshëm -ishte konispolit me dy vëllezër të ikur në Greqi- humba vetëkujdesin dhe më rrëshqitën fjalët: “Duro; ky pushtet do të rrëzohet!”. Këto fjalë, përmbajtja e vjershës “Luani një egërsirë” që pata shkruar para disa muajsh si edhe mosparaqitja në qendrën e zgjedhjeve për të votuar, ishin grepat që PPSH-istët vunë dorë që të më mbyllnin në birucën e llahtarshme. Pas 8 muaj hetimesh të përditshme e kërcënime egërsore deri edhe tek dhunimi trupor –meqë s’më bënë dot përsipër asnjë padijë- më lëshuan prej burgut, po më lanë rrugëve si deng pa markë; u detyrova të sorollatesha nga një zyrë tek tjetra për të mundur të zija qoftë edhe një punë çfardo, po më kot. Ndërkaq, shkrimtarë si Kolë Jakova, Shefqet Musarai, Moisi Zaloshnja etj. po qarkullonin njërën pas tjetrës shkarravinat e veta kundër Daut Hoxhës. Të njëjtën gjë bënin edhe historianët, sidomos ata të Sektorit të Rilindjes së Institutit të Historisë; nën shembullin e tyre vepronin edhe gjyqtarë e avokatë si Gaqo Progri, pa folur për dallkaukë të tjerë më të rëndomtë që nxinin faqet e letrave dërguar deri edhe në Byronë Politike të P.Punës, Hostenit dhe organeve të tjera. Në shenjë zemërimi nga sa po ndodhte, ngrita disa herë zërin deri në organet më të larta shtetërore dhe partiake. Mjerisht zëri im jo vetëm që haste në vesh qëllimisht të shurdhër, po qortimet dhe keqsjelljet -sidomos të disa sekretarëve partie të shkallëve të ndryshme- ngjasonin me ato nazi-fashiste në zyrat e SIM-it dhe të GESTAPOS. <br />Më 1960, kur vet udhëheqja e PPSH-së dhe qeveria u përfytën me udhëheqjen sovjetike, siç ishte e udhës kërkova rishikimin e dënimit tim, sepse atë që kisha bërë unë që 8 vjet më parë, po e bënin edhe vet krerët e shtetit. Përgjigjja ishte e njëjtë me atë të para 8 vjetëve. Kështu mbeta përherë i dënuar politikisht –përfshi edhe burgun- vetëm e vetëm se, si pjesëtar i Luftës A-F. Nacionalçlirimtare, qëndrova i paepur për mosnënshtrim ndaj të huajit, edhe pse asokohe quheshin miq e bashkëpunëtorë. Rrebeshi PPSH-ist ishte i vazhdueshëm, po sidomos nga 1970-ta e mbrapa ai u shndërrua në vrungullìmë e rrùfull. Me qëllim që të vihej në pah e vërteta dhe të mos vazhdohej së gënjyeri më tej masën, hiçkëlat dhe shpifjet e shkarravitura nëpër libra të ndryshme dhe organe shtypi, shkrova një blen ku flitej për jetën dhe veprimtarinë e Daut Hoxhës dhe e dorëzova në arkivin e Institutit të Historisë. Drejtori i asokohshëm i Institutit, prof. i nderuar, Stefanaq Pollua urdhëroi t’i jepej për rishikim prof. Viron Kokës; ky e pëlqeu dhe bleni u arkivua. Veìs Bajua, vegël e njohur e KGB-së ngriti zërin pse ishte pranuar një material “i një armiku të Stalinit”. (Letra si edhe tërë shkresat e tjera ruhen në arkivin tim). Meqë drejtoria i dha përgjigjen e duhur, me një letër ai iu drejtua Byrosë Politike dhe kjo ndaj pranuesve të blenit lëshoi rrufetë. Prof. Shuquri Ballvorra –punonjës i Institutit Marksist-Leninist pranë Komitetit Qendror- i ngarkuar duket nga drejtoria e shtypit, me një përqeshje të pështirë dhe plot mllef, më tha: “Ke ndonjë vepër tjetër si atë për Daut Hoxhën?!”. E vërteta mbi Daut Hoxhën KGB-PPSH-ìsto-Asfaliànëve u ndezi gjakrat, shkelmat e të cilëve godisnin jo vetëm mbi kurrizin tim dhe vëllezërve e motrave të mia –që po se po- por edhe mbi ata të tërë vëllezërve dhe të motrave të mia; madje zhurma dhe tërsëllimat e KGB-PPSH-Asfalìstëve, vetë zot e vetë shkop, vazhduan pandërprerje për disa muaj rresht edhe ndaj të tjerëve, sidomos ndaj kryetarit të arkivit.<br /><br /><strong>* * *</strong> <br /><br />Egërsia e KGB-PPSH-Asfalistëve arriti deri atje saqë dega e punëve të brendshme në Sarandë të mos të më lejonte më të shkoja në vendlindje. Drejtoria e shtëpisë botuese “Naim Frashëri” u urdhërua që ta prishte kontratën e lidhur 7 muaj më parë me mua për të shkruar një monografi për hoxhë (prof.) Hasan-Tahsin efendiun, duke më hedhur kështu poshtë 7 muaj punë. Të dërguar nga sigurimi i shtetit kontrollonin herë pas here jo vetëm arkivin tim dhe merrnin ç’u pëlqente, po kopjonin edhe shkrimin e makinës sime daktilografike. Sjellja e zyrtarëve -kryesisht e të mbledhurve me daulle e tellall “për gjak të ri në parti”, të cilët me lugë në brez kishin pritur sa të bëhej deti kos”- ishte nga më përçmueset e më kërcënueset. Këta ngjyrandërrues të mëvonshëm më mbanin pandërpreje nën vëzhgim të rreptë dhe më turbullonin herë e kurdo me fyerje e poshtërime. Besonin –gjoja- se kërkoja rastin të ikja tek armiqtë e partisë dhe të pushtetit popullor. Po koha tregoi në mënyrën më bindëse se nuk isha unë ai që doja të lija vendin dhe të bridhja sokakëve të botës, por ishin pikërisht ata që më padisnin mua; sa iu dha rasti, i kthyen paçet atdheut e kombit dhe vrapuan ku i shpunë këmbët. Për çlirimin e atdheut dhe mirësinë e kombit kisha shkrirë gjithçka kisha trashëguar nga të parët, i pata shkaktuar familjes sime vuajtje të patreguara; e kisha parë vdekjen me sy hapur qindra herë dhe kisha përfunduar me shenjat e dy brimave prej plumbi e një gropë predhe mortaje. Kurse zyrtarët me mendjen e tyre të thartuar më munduan aq sa –besoj se për disa arsye- as ata kundër të cilëve unë kisha luftuar, nuk do të më ndëshkonin; se në fund të fundit edhe po të donin, s’kishin se ç’të më bënin më tepër. Pas 23 vjetësh papunësie, edhe pse i diplomuar nga Univeriteti i Tiranës dhe nga Kursi i Lartë 2-vjeçar i Oficerëve -i cili në mungesë të Akademisë Ushtarake zinte vendin e saj- më ofruan punën e një punëtori krahu. <br /> <br /><strong>* * *<br /></strong><br />Pavarësisht nga vorbulla ku po më vërtisnin, duke patur si yll polar shërbimin ndaj Çamërisë dhe vendit në tërësi, vazhdova të qëmtoja dokumente historike dhe vlera artistiko-folklorike. Kjo punë më dha dorë edhe për të siguruar varfërisht kafshatën e bukës. Disa nga ata që e kishin lidhur qerren, duke parë aftësinë time për gjetjen e dokumenteve të nevojshme për ta, herë pas here ma ngarkonin mua këtë detyrë. Po edhe unë, duke u mbështetur në ndonjë mirëdashës timin, arrija të fusja ndonjë shkrim a vepër nëpër organe institucionesh të ndryshme. Kështu, me kalimin e viteve arrita të paraqisja edhe ndonjë libër. Më 1971 në shtëpinë botuese “Naim Frashëri” dorëzova librin në vargje të lënë nga Qamil Izet Çami, të cilin e titullova: “Fabula dhe Vjersha”. Qitën lloj-lloj hiçkëlash për ta varrosur; pas dy vjetësh hidh e pritjesh, e botuan, po të gjymtuar keqas: e lanë me 97 faqe nga të 435 që kishte; dhe këtë pasi i hoqën emrit tim gërmën “D”. Të njëjtën gjë bënë edhe 7 vjet më pas me librin “Këngë Popullore Çame”. Pasi shumë e shumë prej tyre i hodhën në kosh -e edhe më shumë i vodhën për tjetërkënd- vendosën ta botonin. Mirëpo, kur ishte në prag të vënies në qarkullim, organet përkatëse eprore: Ministria e Arsimit dhe Drejtoria e Propagandës pranë Komitetit Qendror urdhëruan asgjësimin e tij, sepse më quajtën irredentist që kërkoja edhe Prévezën, të cilën “Partia nuk e ka rivendikuar ndonjë herë!”. (Shkrim i posaçëm në “Zëri i Popullit”). Pas shumë e shumë përpjekjesh më 1981 libri u lejua të qarkullonte, po me 150 faqe –nga të 700-tat.. Libri i tretë “Nëpër Udhën e Penës Shqiptare”, i dorëzuar prej meje më 1983 në Institutin e Studimeve Pedagogjike, e pësoi edhe më keq, edhe pse s’e kishte shkruar as ndonjë prej prof. dr. më të njohur. Pas një viti krasitje pas krasitjesh, vitin tjetër -kur ishte lënë me 330 faqe- u dërgua për t’u shtypur në “Mihal Duri”. Për shkaqe që merren me mend, libri u dergj nëpër syrtarë e duar të njerit e të tjetrit dhe dy vjet më vonë, kur pritej të vihej në qarkullim, me urdhër të Foto Çamit, Miti Tona shkaktoi tërmet shumë tronditës në organet arsimore që e kishin miratuar; ato u qortuan rreptësisht pse paskëshin qëndruar aq të verbër, sa të kishin mbyllur sytë për librin e një irredentisti, një armiku të Partisë, “i cili si vepra shkencore përdor vepra reaksionarësh”. (padijet ruhen të plota në arkivin tim). Shtrëngata ishte shkaktuar nga një letër dërguar hajdutërisht Byrosë Politike, letër që unë e ruaj ende tok me shkresën çekan të Drejtorisë së Propagandës pranë K.Q. të PPSH-së. Shtrëngata në fjalë së pari fluturoi drejtorin e Institutit të Studimeve Pedagogjike, prof. Sotir Temon, i cili kishte miratuar botimin e librit. Ankesave të mia, sekretari I i Rajonit nr. 2 të Tiranës që mbulonte shtypin, Peti Shamblli, duke shkumëzuar e kërcënuar, iu përgjegj: “Ti Partia të ka dhënë kazmën, po ti s’heq dorë nga kundërvënia ndaj saj. I biri i Daut Hoxhës, fashistit të poshtër, kriminelit që vrau popullin grek. Do të thërres policinë të të hedhë hekurat e të të fusin atje, nga ku herën e parë munde të dilje. Po, po u fute prapë, dije se atje ke për t’u kalbur, atje do të të dalë shpirti yt kryengritës!. Bën çmos që t’i kundërvihesh partisë, të rivalizosh atë. Po partia të shkurton duar e këmbë, siç ua ka bërë edhe të tjerëve që vepronin si ti”. Mirëpo me fjalët “kryengritës” e “antiparti” etj. veshët e mi tanimë ishin regjur, nga njëri vesh më hynin, nga tjetri më delnin. Përgjegjësi i Arkivit të Institutit të Historisë, tejet i mërzitur nga sjellje kaq të ulta, një ditë nga ditët me keqardhje të thellë më tha: “Po të më bënin qoftë edhe një të qintën e sa po të bëjnë ti, as emrin s’do t’i zija në gojë historisë së Çamërisë”. Përgjigjja ime ishte: “Po tërë këto shkelma kundër meje ata i hedhin pikërisht që unë të heq dorë nga veprimtaria në shërbim të Çamërisë. Nëse unë heq dorë, ata do fërkojnë barkun nga kënaqësia. Ta heqin nga mendja, kurrë nuk do t’ua jap atë kënaqësi!”. Kurse Kiço Kapedani, inspektor i Drejtorisë së shtypit pranë K. Q. gjatë një takimi më tha: “Do të dish të vërtetën pse s’u lejua qarkullimi i librit tënd? Ti s’ke të drejtë të botosh, kjo e drejtë u është lënë besnikëve të Partisë. Po ti, akoma s’do të dish se kush je?!”. Pa ia zgjatur, iu përgjigja: “Jo, ti s’e din kush jam unë, kurse unë po; jam një nga luftëtarët që përzunë pushtuesit e huaj dhe rikthyen sërish shtetin shqiptar në jetë”. Pas ndarjes me të m’u duk e pavend ajo përgjigje, sepse ato padyshim që s’i tha nga mendja e vet, po ishte gjykimi i eprorëve të tij. Duke sjellë në mendje këto hidh e pritje, m’u kujtuan fjalët e përçudshme të kryeredaktorit të asokohshëm të fletores “Drita”; në prani të prof. Bashkim Kuçukut, redaktori që kishte pranuar një shkrimin tim mbi një “Hero Populli”, më tha: “Po të botojmë shkrimet e tua, na dërgojnë atje ku ishim!”. Rrjedhimisht libri im “Nëpër udhën e penës shqiptare” i vënë në shënjestër që 5 vjet më parë, s’i shpëtoi që s’i shpëtoi dot ndëshkimit, edhe pse drejtoria e Institutit Pedagogjik dhe këshilli shkencor për historinë i atij instituti qëndruan të patundur në mbrotjen e tij; pas një viti hidh e pritjesh, atë e shndërruan në brumë letre, me përjashtim të rreth 1000 kopjeve të pambaruara plotësisht, të cilat, si të tilla ishin hedhur në një birucë të papërdorshme. Pas 5 vjetësh(1990), kur vendin e Foto Çamit e zuri Spiro Dedja –i cili kishte qenë kundër djegies së librit- urdhëroi plotësimin e mangësive dhe vënien e tij në qarkullim. Pasi censura PPSH-iste zyrtarisht pushoi së vepruari, pa patur kurrfarë ndihmeje kam botuar:<br /><br />1. Më 1992. “Jusufi e Zulejhaja” me 138 faqe. Vepër historike dhe morale në vargje, e shkruar nga Muhamet Çami.<br /><br />2. Më 1994. “Turqit dhe Shqiptarët” me 200 faqe. Në të kam përshkruar ngjarje dhe vende anadollite si edhe bashkëpunimin shqiptaro-turk në të kaluarën e në vazhdim.<br /><br />3. Më 1995. “Kështu Luftuam Ne” me 80 faqe. Në të kam përshkruar luftimet dhe ngjarje të ndryshme, lidhur me të dy divizionet e ushtrisë Nacionalçlirimtare Shqiptare në krahinat shqiptare dhe joshqiptare brenda kufirit të shtetit të atëhershëm jugosllav. Vëndin kryesor e zënë përshkrimet mbi veprimet antinjerëzore e antikombëtare të kryera gjatë viteve 1944-1945 prej pushtetarëve dhe ushtarakëve jugosllavë ndaj shqiptarëve brenda kufirit të shtetit të sapopërmendur.<br /><br />4. Më 1996. “Çamëria dhe Janina në vitet 1912-1922”.me 181 faqe. Në të kam përshkruar luftimet e ashpra që gjatë Luftës Ballkanike çamërit bënë kundër ushtrisë mësyese greke për mbrojtjen e Çamërisë dhe të Janinës. Kam përshkruar, gjithashtu, edhe pjesëmarrjen e çamërve gjatë Luftës I Botërore si edhe humbjet e tyre gjatë atyre dy luftrave; listat emërore dhe vendbanimet e veta janë dëshmia më bindëse e përjetësuese e atyre dëshmorëve të kombit.<br /><br />5. Më 1998. “Hoxhë Hasan-Tahsin Efendiu” me 181 faqe. Në të, përveç fjalës çelëse dhe përshëndetëse, kam përmbledhur 8 kumtesat e parashtruara në konferencën shkencore të mbajtur më 20.12.1997 në Muzeun Historik të kryeqytetit, me rastin e 185-vjetorit të lindjes së dijetarit të madh, Hasan-Tahsinit. Kam përmbledhur, gjithashtu, 18 punime mbi jetën dhe veprën e hoxhë Hasan-Tahsin efendiut, të botuara në vepra të ndryshme prej dijetarësh dhe shkrimtarësh të huaj e shqiptarë, duke filluar prej Shemsuddin-Sami Frashërit e në vijim, si edhe kujtime e vjersha kushtuar dijetarit tonë në zë.<br /><br />6. Më 2000. “Viset Kombëtare Shqiptare në Shtetin Grek” me 505 faqe. Në të përshkruhen me hollësi përpjekjet e qeverisë greke për mbytjen e shtetit shqiptar që në shpërgënj; vazhdohet me dredhitë dhe pengesat lidhur me caktimin e kufirit, pësimet e çamërve gjatë sundimit të zgjedhës greke, përpjekjet e tyre diplomatike dhe ushtarake, organizmat administrativo-politike të çamërve në vitet 1941-1944, listat emërore të të internuarve, të burgosurve dhe të vrarëve etj.<br /><br />7. Më 2000. “Daut Hoxha” me 191 faqe. Në të kam përshkruar jetën dhe veprimet e armatosura, të zhvilluara në bashkëpunim me shumë çamër atdhetarë të tjerë kundër pushtimit dhe sundimit grek.<br /><br />8. Më 2006. “ÇAPARÈNJTË – Refo Çapari” me 382 faqe. Në të kam përshkruar udhën historike të derës së madhe dhe të fuqishme të Çaparenjet e në veçanti jetën dhe veprimtarinë e Refo Çaparit: historian, letrar, vjershëtar, publicist e në mënyrë të veçantë dramaturg i përkryer. Përveç pjesëve të tjera, në libër u botuan edhe dy nga dramat që munda të gjeja: “Rétë” dhe “Rrënja”, të cilat dallohen për aftësinë artistike e aq më tepër për frymën atdhetare e filozofike.<br /><br />9. Më 2006. “Enciklopedi Jugshqiptare” I (A-H) me 860 faqe, e pajisur me 2 harta: njëra e Çamërisë dhe tjetra e Çamëri-Mollosisë, një skicë topografike dhe 228 fotografi të ndryshme. Në libër përshkruhen krahinat dhe ngjarjet që prej lashtësisë më të hershme e deri në ditët e sotme. Mbështetur në qindra e qindra dokumente, vihet në dukje se që stërgjyshërit më të hershëm të shqiptarëve të sotmë ishin të vetmit zotërues të vendit deri edhe në Gjirit; në vijim tregohen tkurrjet, rishtrirjet dhe shkaqet përkatëse. Theksohet kufiri kombëtar shqiptaro-grek që qindra e qindra vjet para themelimit të kombeve, pra që 2200-2300 vjet më parë. Flitet për mbretëritë dhe principatat e para shqiptare në jugun shqiptar dhe rolin e peshën e tyre në histori. Flitet për pushtimet e huaja dhe qëndresën e vendësve; flitet gjerësisht mbi kryengritjet e shpeshta kundër çdo pushtuesi. Flitet një për një gjërësisht për tërë shoqëritë kombëtare e kulturore shqiptare brenda dhe jashtë vendit: ato të para e pas Pavarësisë, për organet e shtypit dhe shkollat që të kohës së Ali p. Tepelenës e deri në ato të disa viteve pas 1945-s. Flitet për prijës e atdhetarë të tjerë, si të famshmit hoxhë Hasan-Tahsin efendiu, Hasan aga Çapari, Abedin pasha Dinua, Dora d’ Istria etj. etj.; për krerë çetash si Muharrem Rushiti, Daut Hoxha etj. Në n/zërat brenda zërit ÇAMËRIA, përshkruhet gjithçka ka të bëjë me atë pjesë shqiptare: me relievin, me klimën, me ekonominë e të gjitha degëve e mbi të gjitha për veprimtarinë kombëtare të çamërve. Në zëra të veçantë flitet edhe për atdhetarë të ndryshëm, sidomos për ata –kryesisht mësuesit- që kanë vepruar në Çamëri e qarkun e Gjirokastrës apo që veprimtaria e tyre lidhet me Çamërinë, si: Gani e Sali Butka, Harrillë Bakalli, Idriz Guri, Demo Emini Dino Çiçua Ismail Kaso Dhëmblani, Rauf Ficua etj. Flitet. gjithashtu për intelektualë të shquar me prejardhje nga Çamëria, si Kolë Hidhromenua etj. Vend veçanërisht të gjerë zënë shqiptarët që grekërit i quajnë “arvanìtë”; përshkruhet veprimtaria e tërë krerëve të shquar kryengritës e ushtarakë, si Andrucua(Verrùshi), Bubulina, Konduriti, Kriezóti, Pangallo, Saqellari etj. Përshkruhet veprimtaria e intelektualëve arvanitë si Aleko Frëngu, Anastas Kulluriti, Aristidh Kola, Dhimitër Vulgari, Gjergj Dhriva, Jorgo Marruka, Panajot Kupitori, Petro Furriku etj. Flitet për këngëtarë të dalluar, si Aleko Dhimua dhe grupe artistike atikase, moraite etj. <br /><br />10. Më 2007. “Bilbila dhe Thëllëza Çame” (në vargje) me 498 faqe. Në të kam përmbledhur 1050 balada dhe këngë të ndryshme: historike, trimalëvduese, dasme etj.. të kënduara nga çamërit e më shumë nga çamet.<br /><br />11. Më 2007: “Shqipëri, moj Dritë Ylli” (në vargje) me 149 faqe.<br /><br />Jam duke përfunduar vëllimin e dytë “E. Jugshqiptare” (I-ZH). prej mbi 1000 faqesh.<br /><br />Përveç 13 veprave të botuara prej meje, jam bashkautor në “Fjalorin Enciklopedik Shqiptar” (në të dy botimet), në “Historia e Shqipërisë dhe e Shqiptarëve”, në 4 vëllime të “Yje të Pashuar” si edhe në veprat në vargje: “Ndizet Zemra nga gëzimi” dhe “Këngët na burojnë si gurra”. Mbi 200 punime historike janë botuar në të përkohshme dhe fletore jashtë e brenda vendit; mbi 100 emisione radiofonike dhe radiotelevizive etj. Po duhet thënë se qëndrimi progrek, therës ndaj Daut Hoxhës dhe mbytës ndaj meje vazhdon haptazi edhe në ditët në vijim. Disa herë u është kërkuar presidentëve të pas 1990-s vlerësimi i veprës kombëtare të Daut Hoxhës, por asnjë prej tyre s’e ka përfillur, sado që kërkesa u është bërë edhe nga Shoqata P.A. “Çamëria”, edhe nga organizata e të përndjekurve politikë. Manarë grekë si ish-ZP-sti Frok Çupi, akademiku, prof. dr. PPSH-ist, Apollon Baçja e ndonjë tjetër gjatë viteve 1990-2000 janë vërsulur kundër Daut Hoxhës edhe më tërbimthi se vet asfalisto-horofillakët. Në organe shtypi si “Koha Jonë”, “Dita”, “Zëri i Popullit”, “Klani” e në ndonjë organ tjetër i pas 1990-s, ashtu si edhe në disa të para 1990-s nepërkat asfaliano-horofillake kanë qitur kokën, gjithsaherë i kanë nxitur ata që i ushqejnë; nga sa po ndodh, duket sheshit se të tilla nuk ka pak; kjo bie fare çiltazi në sy edhe në qëndrimin që zyrtarët mbajnë ndaj meje. Sado që nga 1990-ta e këndej kam botuar më shumë vepra se cilido akademik e prof. dr., pushtetarët përkatës s’kanë pranuar të më njohin asnjë shkallë shkencore. E si mund ta bëjnë një gjë të tillë ata që Athinën e kanë vend haxhillëku?!<br />Si përfundim shkurtimisht të jetëshkrimit tim, besoj se vlejnë të bëhen të ditura edhe sa po them. Pas gurgulesë së PPSH-istëve më 1990, PPSH-istëve flamurëshumë si “qytetarë të zgjedhur” që ishin mbajtur për aq shumë vjet, s’u priste dot më palla në të dyja anët. Në ditët potereshurdhuese, një ish-shokun tim të kohës së Luftës, i cili edhe pse ishte ngjitur dikur në shkallë shumë të larta partiake dhe shtetërore, po që pastaj e kishin “rrëzuar nga fiku”- e pyeta se përse unë ndiqesha edhe pas 1960-s, ashtu si edhe para 1960-s. Ai m’u përgjegj: “Përse, nuk e din ti?”. I thashë: “E di, se e keqja më ka ndjekur si hija trupin, po dua të ma thuash ti që ke qenë në shkallë të tilla, nga ke mundur të mësosh shkakun e vërtetë”. M’u përgjegj: “Po ti ishe i biri i Daut Hoxhës, më të hidhurit dhe të urryerit nga pushtetarët grekë; për më tepër ndiqje edhe udhën e tij. Kur ti të dënuan si antisovjetik, veglat greke me detyra të larta partie dhe shtetërore brohoritën: «rroftë sebepi!»; të linin më ata që ti të merrje veten?!”. Me atë rast m’u kujtua se vite më parë e kisha takuar rastësisht, kur ai ishte ende “në qemàl” dhe unë endesha derë më derë për një punë e vate. Ai, duke qenë për shumë vite rresht ambasador kur në njërin shtet e kur në tjetrin, s’kishte se si ta dinte gjëndjen time politike; dhe, kur unë i kërkova të ndërmjetësonte për të më pranuar në ndonjë detyrë në lëmninë ku isha diplomuar nga Univerisiteti ai, tërësisht i gatshëm për të më ndihmuar si shok i të njëjtave detyra gjatë luftës, m’u përgjegj: “Që nesë do vete tek Thoma Deljana. Ai s’ma bën fjalën dy mua”. Po, meqë të nesërmet kalonin shurdhërisht njëra pas tjetrës, gjeta rastin t’i zija shtegun dhe ai s’kishte nga t’ia mbante, veç të më takonte. I prerë në fytyrë dhe duke shikuar herë për tokë e herë mua, më tha: “Do të më falësh që s’të mbarova dot punë!. Ke kundërshtarë shumë të rreptë dhe shumë të fuqishëm”. “Po pse, pak i fuqishëm je ti?!”, iu përgjegja. “Unë jam një cingërrimë para tyre; kur t’u teket, më mbërthen për zverku e më flak tutje si leckë”. “Epo –gjegja unë- veç në është fjala për anëtarë të Byrosë Politike!”. Diplomati duke ngritur pakëz supat dhe me shikim më tepër në tokë, me gjysëm zëri tha: “Eeee, ç’të të them unë, merre vet me mend!” dhe u largua gati si me vrap. Thuajse e njëjta gjë më ndodhi vite më pas edhe me Nexhmije Hoxhën, kur ishte fjala për zhbllokimin e librit “Nëpër udhën e penës shqiptare”. As asaj s’ia vuri kush veshin, s’po flas pastaj edhe për ndonjë tjetër, si f. v. Jashar Mezlenxhiu, zotimet e të cilëve unë i ruaj ende si dokumente historike.<br /><br />Unë që fare i vogël kam qënë i mosbindës me dhunë, cilido që të ishte ndëshkimi trupor. Dhe që kur “njoha veten”, d. m.th. kur arrita 10-12 vjeç, s’pranova kurrë t’i bindesha atij që vepron me “kështu dua unë”; spranova kurrë të shtiresha për të kënaqur mendjen shterpë e tyryfyle të dikujt apo për të quajtur të zezën të bardhë e anasjelltas, të bardhën të zezë. Mirëpo, kur u rrita dhe m’u ngarkuan detyra zyrtare, këto dy dukuri bënë që të mos pëlqehesha prej eprorëve; kjo sepse pushtetarit epror i duket vetja se ka zënë qiellin me dorë, se vetëm mbi supat e tij qëndron kombi e shteti, se ai është më i dituri e prandaj i pëlqen vetëm mendja e vet; se ai është kandari për përcaktimin e së drejtës dhe të fajit e kështu për çdo gjë a çështje vetëm ai paska të drejtë, kurse ata që s’kanë të njëjtin mendim me të, janë fajtorë. Rrjedhimisht sipas tij vartësit duhet të binden pa fjalë e atij t’i përgjigjen vetëm:“si urdhëron, ashtu është” edhe kur ai thotë “fluturon gomari”. Koha vërtetoi dhe po vërteton se ai që vepronte dhe vepron ndryshe, ndëshkohej dhe ndëshkohet me lloj-lloj masash e me lloj-lloj rrugësh e mënyrash. <br /><br /><strong>Ibrahim D. Hoxha </strong><br />historian e folklorist<br /><br /><em>Tiranë, maj 2008</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5801499043993805874?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-18754833246377679852009-02-28T02:23:00.000-08:002009-02-28T02:28:16.926-08:00<strong><span style="font-size:130%;">Edhe unë jam nga Çamëria, jam çam!<br /></span><em>Mbresa nga veprimtaria e misionarit Dr. Haim Reitan në Shqipëri<br /><br /></em></strong>Të kesh miq që të duan në botë është gjëja më e mirë, por që të kesh miq që janë të pasionuar edhe pas idelave të tua dhe që e dashurojnë atdheun tënd, njëlloj si të tyren, kjo është mrekulli. Kjo është utopi, është ëndërr, mund të shprehet ndokush. E drejta e tij, megjithatë unë i them se ndodh ndonjëherë ndonjë mrekulli që edhe ëndrrat të bëhen realitet dhe pjesë e këtij realiteti të mrekullueshëm është edhe miqësia ime me misionarin Dr. Haim Reitan.<br /><br />Po kush është ky njeri i mirë që me sjelljen dhe veprimet e tij më nxit shpesh të mendoj se është fatlumë ai person që has në një mik të tillë? <br /><br />Dr. Haim Reitan lindi në Stamboll të Turqisë më 20 maj 1946, është mjek, diplomat, përkthyes dhe publicist. Është shtetas italian me origjinë izraeliane. Banon në Bergamo të Italisë.<br />Ka kryer liceun për biologji në qytetin Batiam të Izraelit. Është diplomuar për mjekësi në Universitetin e Pavias, Itali, në vitin 1974. Më vonë ka kryer disa vite specializime për sëmundjet e aparatit kardio-vaskular, për nefrolog dhe për kardio-kirurg në Pavia të Italisë, në New York, Miami, Arizona e Teksas, në SHBA, e mandej në Londër, Roterdam e Tel Aviv.<br />Është anëtar i shoqatës italiane të kardiologjisë dhe i shoqatës së flebologjisë.<br /><br />Deri në vitin 2003 ka punuar si drejtor spitalesh në disa qytete të Italisë, si këshilltar mjeko-ligjor e si kordinator i marrëdhënieve me vendet e Komunitetit Evropian për zhvillimin e mjekësisë e të teknologjisë mjekësore. Gjatë vitit 2004 ka punur si këshilltar për projektet inxhinierike për ndërtimin e spitalit të ri të Bergamos.<br /><br />Në vitet 2005 – 2006 ka kryer rolin e kordinatorit për zhvillimin e marrëdhënieve midis Italisë e Shqipërisë në fushën e mjekësisë gjë që vazhdon ta kryejë edhe tani me lidhjet e mira që ka krijuar me titullarët e Ministrisë së shëndetësisë. Për vet natyrën e karakterit të tij si njeri me shpirt misionari idealist ka ndihmuar dhe vazhdon të ndihmojë shumë persona që kanë nevojë të kurohen në spitalet e Italisë. Ndërkohë vazhdon të drejtojë edhe qendrën e vet shëndetësore në Bergamo të Italisë.<br /><br />Dr. Haim Reitan zotëron disa gjuhë si hebraisht, italisht, anglisht, frengjisht, turqisht etj. Tani ka dëshirë dhe përpiqet të mësojë edhe gjuhën shqipe. Në sajë të aftësisë prej poligloti dhe eruditi, është angazhuar edhe si këshilltar i disa personaliteteve të shquar politikë si ministra, kryeministra e presidentë në shtete të ndryshme dhe, me punën e tij, ka ndikuar në forcimin e marrëdhënieve të tyre me Italinë e me Izraelin.<br /><br />Është shquar si diplomat i përkushtuar e largpamës në rolin e konsullit të nderit dhe me mençurinë e vet ka ndikuar në përmirësimin e marrëdhënieve të Italisë e Izraelit veçanërisht me shtete si Shqipëria, Maqedonia, Kosova, Kongo etj.<br /><br />Si njohës i mirë i politikave dhe i zhvillimit të situatave në Ballkan me ngërçe, konflikte e tensione ndëretnike, Dr. Haim Reitan u është përkushtuar edhe studimeve albanologjike e ballkanologjisë. Ai po jep një kontribut të madh edhe si përkthyes e publicist me botimet e tij në media të ndryshme në botë. Ai është një nga bashkëpunëtorët më të zellshëm të revistës “Krahu i shqiponjës”, organ i OJQ Shoqata Kulturore "Bilal Xhaferri", si dhe i entit publikues Shtëpia Botuese “Bilal Xhaferri”.<br /><br />Kohët e fundit, Dr. Haim Reitan ka nxitur disa lobe politiko-ekonomike në Itali, Izrael, SHBA, Zvicër e gjetkë për të mbështetur zhvillimet e demokracisë në Shqipëri, për njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe për forcimin administrativo - ekonomik të shtetit të saj të ri, si dhe për ndërkombëtarizimin e problemit të Çamërisë. Në Shqipëri, atë e gjen sa herë me historianin çam Ibrahim Hoxha, me shkrimtarët Namik Mane e Shefki Hysa apo me intelektualë të tjerë të përkushtuar për çështjen kombëtare shqiptare. Dr. Haim Reitan është aq i dashuruar pas çështjes çame saqë shprehet shqip me plot gojën: “Unë jam nga Çamëria, jam çam!”<br /><br />Dr. Haim Reitan është miqësuar edhe me personalitete të politikës shqiptare si Sali Berisha, Sabri Godo, Fatmir Mediu, Edi Rama, Skënder Gjinushi, Hashim Thaçi etj. Një nga projektet e tij është edhe binjakëzimi i disa universiteteve shqiptare me universitetet e vendeve më të zhvilluara perëndimore. Me punën e tij të palodhur si misionar i çështjes shqiptare në botë, ai gëzon edhe respektin e shumë elitave intelektuale në Shqipëri, Kosovë e Maqedoni.<br /><br /><strong>Shefki Hysa</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1875483324637767985?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-2468480563515359522009-02-24T08:08:00.000-08:002009-02-26T07:53:24.137-08:00<strong>Nga Elim Pallmadhi</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Profil i letërsisë shqiptare në diasporë</span></strong><br /><br />Kur flitet për letërsinë shqiptare, kurrsesi nuk duhet harruar se krahas saj vazhdon të mbijetojë një letërsi e brishtë që lind e rritet me shumë vështirësi në shumë vende të botës ku kanë emigruar dhe vazhdojnë të emigrojnë breza të tërë bashkatdhetarësh tanë. Nuk duhet harruar se edhe ata janë pjesë e gjenit tonë. Nuk duhet harruar se midis tyre ka edhe intelektualë të shquar, talente të vërtetë, krijues të palodhur, pasardhës të denjë të Bardhit, Budit e Bogdanit, De Radës e Serembes, Fishtës, Konicës e Xhaferrit, të cilët përfaqësojnë atë pjesë krijimtarie që quhet letërsia shqiptare në diasporë. <br /><br />Në këtë kuptim, letërsia bashkëkohore shqiptare duhet parë në një këndvështrim më të gjerë gjeografik, pra, përtej një kornize të ngushtë nacionale. Është koha të flitet dhe të zërë vendin e duhur termi letërsia kombëtare shqiptare.<br /><br />Pavarësisht nga zhvillimet brenda trungut amë, Shqipërisë, si dhe brenda viseve etnike si: Kosovë, Maqedoni, Mali i Zi, Çamëri, duhet pranuar se letërsia shqiptare ka njohur dhe po njeh zhvillime dhe në diasporë.<br /><br />Zhvillimet e letërsisë në diasporë, mund të shikohen gjeografikisht brenda dy vatrave kryesore:<br /><br />1. Vatra historike e diasporës shqiptare: Itali, Greqi, Rumani, Bullgari, Turqi etj.<br /><br />2. Vatra të reja të diasporës shqiptare: Gjermani, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Australi etj.<br /><br />Zhvillimet më të rëndësishme të letërsisë shqiptare në diasporë ndodhën në Itali, aty ku vazhdojnë të jetojnë rreth njëqind mijë arbëreshë, që flasin shqipen. Në përgjithësi mund të thuhet se një "rilindje" e letërsisë arbëreshe ndodhi diku rreth fundit të viteve '50, kur dhe nisi të botohej revista "Shejzat" nga Ernest Koliqi në Romë e më pas revistat "Zgjimi", "Katundi ynë", "Zjarri", "Zëri i Arbëreshëvet", "Lidhja", "Bota shqiptare" etj. Këto organe ndikuan në rritjen e një brezi krijuesish që shkruan në arbërisht. Një pjesë e këtyre tribumave të shtypit arbëresh shërbyen edhe si shtëpi botuese, duke publikuar shumë vepra letrare në të gjitha zhanret.<br /><br />Përfaqësuesit më të rëndësishëm të diasporës arbëreshe janë:<br />Françesk Solano (1914), i njohur me pseudonimin Dushko Vetmo, i lindur në Kozencë. Pas një periudhe të gjatë qëndrimi në Argjentinë, Uruguai dhe Kili, ku dhe shugurohet prift, ai u kthye në vendlindje. Solano është poet, prozator, dramaturg dhe publicist. Veprat e tij më të rëndësishme janë: “Burbuqe t'egra”, poezi (1946), “Shkretëtira prej gurit”, dramë {(1974), “Tregimet e Lëmit”, etj.<br /><br />Domenico Bellizzi (1931), prift nga Frasnita, i njohur me pseudonimin Vorea Ujko, është një ndër trashëgimtarët më të denjë të Jeronim De Radës e Zef Serembes. Ai me poezinë e tij arriti nivele të spikatura të ligjërimit poetik, veçanërisht me veprat: “Zgjimet e gjakut”, “Këngë arbëreshe”, “Hapma derën zonja mëmë” etj.<br /><br />Karmell Kandreva (1931), poet, bartës i identitetit kombëtar me anë të një ligjërimi poetik origjinal si dhe luftëtar i angazhimit social të arbëreshëve në ruajtjen e gjuhës dhe kulturës origjinale, ka shkruar trilogjinë poetike: “Shpirti i arbërit rron”; “Shpirti i arbërit rron. Arbëreshi tregon”; “Shpirti i arbërit rron. Vuan dega e hershme”.<br /><br />Zef Skiro Di Maxhio (1944), poet, përkthyes dhe dramaturg i shquar. Ai është angazhuar edhe si drejtor i revistës "Bota shqiptare" dhe është shquar për tonin e tij ironik e shpesh sarkastik,. Di Maxhio ka shkruar rreth dhjetë librave poetikë, ndër të cilat vlen të përmenden: “Nëpër udhat e parrajsit shqipëtarë e t'arbreshë”. “Poemë gjysmëserioze arbëreshe Orëmira”, “Për tokën fisnike të Horës” etj.<br /><br />Vetëkuptohet që letërsia arbëreshe ka edhe të tjerë shkrimtarë, breza më të rinj dhe vazhdon të luajë një rol të rëndësishëm jo vetëm në diversitetin kulturor shqiptar, por edhe atë italian.<br />Një tjetër vatër e rëndësishme historike, ku ka lulëzuar krijimtaria në gjuhën shqip që në fundin e shekullit XIX dhe ku jeta kulturore e elementëve shqiptarë ka qenë e organizuar më së miri, është edhe Ru-mania. Përfaqësuesi më i rëndësishëm i letrave shqiptare është Viktor Eftimiu (1889 - 1972) , autor i rreth njëqind vëllimeve letrare të shkruara në rumanisht. Mjaft prej veprave dramatike të tij janë ndërtuar mbi bazën e motiveve shqiptare e të fëmijërisë së tij në malet e vendlindjes.<br /><br />Po aq e rëndësishme sa dhe Rumania në pikëpamje të jetës kulturore shqiptare mbetet edhe Bullgaria, ku janë shfaqur organizime të hershme të komunitetit shqiptar. Një figurë që vlen të merret në konsideratë nga njerëzit e letrave shqipe, është Thoma Kaçori, i cili shkroi në shqip disa romane e vëllime me tregime.<br /><br />Në vatrat e reja të zhvillimít të letërsisë bashkëkohore shqiptare hyjnë ato vende në të cilat emigruan për motive kryesisht politike një pjesë e shkrimtarëve të talentuar shqiptarë, që duke mos u pajtuar me diktaturën dhe duke ndjerë etjen për liri, realizuan në periudha të ndryshme të regjimit komunist eksodet e sforcuara.<br /><br />Një nga shkrimtarët e diasporës me peshë më të madhe që jetoi e krijoi në Gjermani, është Martin Camaj (1925 - 1992). Vepra e tij hyn në fondin më të shquar të letërsisë bashkëkohore shqiptare.<br /><br />Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës zhvilloi veprimtarinë më të madhe studimore e letrare Arshi Pipa (1920 - 1997), një ndër punëtorët më të mëdhenj të letrave shqipe, intelektual i shquar, poet, përkthyes, studiues e polemist. Më 1944 ai drejtoi revistën "Kritika" dhe po këtë vit botoi librin e parë me poezi “Lundërtarë”. Në SHBA, ku emigroi në vitin 1958, punoi si profesor në disa universitete amerikane deri sa doli në pension. Si dëshmi e asaj që kishte përjetuar në kampet dhe burgjet komuniste ai botoi në Romë vëllimin me poezi “Libri i burgut” (1959) dhe më vonë dhe vepra të tjera. Një ndihmesë të madhe Arshi Pipa ka dhënë edhe në studimet letrare, sociologjike e politike me vepra të dorës së parë, ku operoi me metoda moderne studimi.<br /><br />Në vatrat e reja të diasporës shqiptare, po krijohet edhe një shtresëzim i vonshëm krijimtarie letrare, që daton pas vitit 1990, kur një dallgë e madhe emigracioni u shkëput nga Shqipëria dhe u derdh rrëmbimthi drejt qytetërimeve perëndimore. Ky shtresëzim që po e mban ndezur zjarrin e letërsisë në diasporë në gjuhën shqipe, përfaqësohet nga një brez më i ri krijuesish emigrantë si Gjekë Marinaj, Dalan Luzaj, Petraq Pali, Rasim Bebo etj., në Amerikë; Artur Spanjolli, Gëzim Hajdari, Shpendi Sollaku, Ornela Vorpsi, Ron Kubati etj., në Itali; Alush Avduli, Kolec Traboini, Miho Gjini, Mina Çaushi, Nase Jani etj., në Greqi.<br /><br />Ky brez më i ri poetësh, prozatorësh e publicistësh emigrantë që përfaqësohen me krijimet e tyre në organe shtypi si “Emigranti” “Bota e emigrantit”, “Iliria”, “Tribuna”, “Mëmëdheu”, “Pelegrin”, “Pegasi”, etj. janë një dëshmi e madhe se letërsia në diasporë vazhdon të jetojë e do të jetojë gjatë duke ushqyer e frymëzuar ndjenjat atdhetare kombëtare shqiptare.<br /><br />Në këto kushte u takon edhe strukturave shtetërore shqiptare që përfaqësojnë organizmat e kulturës sonë të bëjnë më shumë përpjekje që të gjitha këto shtresëzime dhe këta krahë të shkëputur në kohë dhe në hapësirë të letërsisë shqiptare, të lidhen dhe të integrohen për të përcaktuar dhe krijuar një nocion të plotë letërsi kombëtare në gjuhën shqipe.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-246848056351535952?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-59385990797375245712009-02-24T03:47:00.000-08:002009-02-24T03:51:12.186-08:00<strong>Nga Elim Pallmadhi</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Shtëpia botuese me emrin e Bilal Xhaferrit</span></strong><br /><br /><strong>Shtëpia Botuese “Bilal Xhaferri”</strong> është një nga entet e para botuese shqiptare të periudhës postkomuniste me synim për të përzgjedhur e publikuar vlerat më të spikatura të letërsisë botërore, të letërsisë disidente shqiptare dhe të krijimtarisë së talenteve të reja që janë të rrezikuara të humbasin në kushtet e vështira të ekonomisë së tregut.<br /> <br />Shtëpia botuese “Bilal Xhaferri” u krijua si rezultat i mendimit se kultura, arti, letërsia dhe figurat që i përfaqësojnë, me vlerat e tyre, janë ambasadorët dhe diplomatët më bindës e më rezultativë për paraqitjen dinjitoze të një kombi përballë kombeve të tjera të qytetëruara. Më 27 janar 1992 doli leja nga Ministria e Kulturës për themelimin e këtij enti botues. Ministër aso kohe ishte shkrimtari Vath Koreshi, një ndër përkrahësit e nxitësit e fillimeve letrare të talentit Bilal Xhaferri. Vathi e firmosi gjithë entuziazëm lejen për veprimtari botuese dhe premtoi se do të jepte vazhdimisht përkrahjen e tij dhe të shumë prej miqve të Bilalit.<br /><br />Atëherë ishte një periudhë kur vepra e Bilal Xhaferrit ishte e harruar. Vlerat e tij ishin të mohura prej ish-diktaturës komuniste. Ishte detyrë e intelektualëve çamë si Shefki Hysa që të përpiqeshin për lartësimin e veprës së Bilalit dhe të thesareve të folklorit dhe kulturës çame, vlera të mëdha të nëpërkëmbura që ende nuk i njihte publiku shqiptar. Nëpërmjet figurës së Bilal Xhaferrit, talent i jashtëzakonshëm që kishte shkëlqyer si një yll në horizontin e letërisë shqiptare në vitet ‘60 dhe që ishte shuar befas prej goditjes fatale që mori prej ish-diktaturës komuniste, mund të shpaloseshin para shqiptarëve dhe botës së qytetëruar, perlat e mrekullueshme të eposit popullor çam. Duke njohur këto vlera të mahnitshme të Çamërisë, shqiptarët dhe tërë dashamirët e huaj do të zgjonin interesimin dhe do të dashuroheshin pas çështjes çame, si pas një institucioni besimi të rrallë e të shenjtë që u përkiste edhe atyre.<br /><br />Shtëpia botuese “Bilal Xhaferri” në sajë të aftësive, përkushtimit të madh dhe lidhjeve të shumta me politikën shqiptare e atë ndërkombëtare të shkrimtarit Shefki Hysa, u rrit shpejt dhe po përjetonte dita-ditës një bum botimesh të veprave të zgjedhura nga letërsia botërore, të librave të shkrimtarëve ish të përndjekur politikë si Pjetër Arbnori dhe veçanërisht të talenteve të reja. Stafi i saj bënte të gjitha përpjekjet që djemtë dhe vajzat e reja plot talent, jo vetëm të Komunitetit Çam, të gjenin vetveten në shtëpinë botuese “Bilal Xhaferri”, të afirmoheshin e të mos pësonin fatin e dikurshëm të Bilalit, në periudhën e vështirë të tranzicionit të egër kapitalist që po përjetonte Shqipëria. Në vitet e para të periudhës postkomuniste ishte e vështirë të gjeje mjete monetare për botime librash dhe talentet e reja shihnin një strehë ëndrrash tek ky ent botues, pjesë përbërëse e institucionit Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri”…<br /><br />Në vitin 1993 u arrit të botohej edhe romani “Krastakraus” i Bilal Xhaferrit. Ishte një nga veprat më të realizuara artistikisht me temën dhe problematikën e etnisë shqiptare aq të parapëlqyer prej këtij autori. Botimi u mundësua edhe me ndihmën e intelektuales çame Ballkiz Halili, e cila e kishte ruajtur të fshehur për vite me radhë një kopje të daktilografuar të këtij romani. Ky botim ishte një sukses i madh e i papritur . Më në fund po i paraqitej një vepër nga më dinjitozet opinionit shqiptar, jo thjesht figura e Bilalit, shkrimtarit disident të kacafytur dhëmbë për dhëmbë me ish-regjimin diktatorial shqiptar.<br /><br />Numri i botimeve u rrit nga viti në vit dhe Shtëpia Botuese “Bilal Xhaferri” luajti një rol të madh për kombëtarizimin e ndërkombëtarizimin e problemit çam tashmë në prag të zgjidhjes.<br /><br />Ja disa nga botimet më të spikatura të këtij institucioni me vlera kombëtare: <br /><br />“Dashuri fatale”, romancë (<a title="1992" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1992">1992</a>), <a title="Alfred de Musset" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Alfred_de_Musset">Alfred de Musset</a>.<br />“Dashuri e përgjakur (Përtej largësive)”, romancë (1992), Bilal Xhaferri<br />“Lavirja e denjë për respekt”, novela (1992), Jean Paul Sartre<br />“Kur dynden vikingët”, novelë (1992), Pjetër Arbnori<br />“Krisja e zemrës”, poezi (1992), Gjin Progni<br />“Turtullesha dhe djalli”, tregime (<a title="1992" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1992">1992</a>), Shefki Hysa<br />“Krastakraus (Ra <a title="Berati" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Berati">Berati</a>)”, roman (<a title="1993" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1993">1993</a>), Bilal Xhaferri<br />“Mos ma kujto vdekjen”, poezi (1993), Rudina Hasa<br />“Rebel”, poezi (1993), Shpëtim Roqi<br />“Nata e qiparisave të huaj”, ese (1994), Artur Spanjolli<br />“Bukuroshja me hijen”, romancë (<a title="1994" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1994">1994</a>), Pjetër Arbnori<br />“Robër të paqes”, roman (<a title="1994" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1994">1994</a>), Shefki Hysa<br />“Engjëll mëkatar”, poezi (1994), Mirela Rapi<br />“Dosjet e gjalla”, publicistikë (1995), Agim Musta<br />“Pjergulla e lotëve”, poezi (<a title="1995" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1995">1995</a>), Namik Mane<br />“Kali i përmallimit”, poezi (1996), Arshin Rexha<br />“Yjet e ëndrrave”, poezi (1996), Etleva Shahini,<br />“Vorbulla”, roman (1997), Pjetër Arbnori<br />“Parajsa e mallkuar”, roman (<a title="1997" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/1997">1997</a>), Shefki Hysa<br /> “Parajsa e shitur”, poezi (<a title="2002" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2002">2002</a>), Dylbere Dika<br />“Dhe dita vdes”, tregime (<a title="2003" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2003">2003</a>), Dylbere Dika<br />“Klithmë shpirti”, poezi (<a title="2004" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2004">2004</a>), <a title="Liri Hidërshaj" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Liri_Hid%C3%ABrshaj">Liri Hidërshaj</a><br />“Aromë Çamërie”, tregime (<a title="2004" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2004">2004</a>), Shefki Hysa<br />“Mrekullitë e rreme”, tregime (<a title="2005" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2005">2005</a>), Shefki Hysa<br />“Mëkim shpirtëror”, novelë (<a title="2005" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2005">2005</a>), <a title="Liri Hidërshaj" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Liri_Hid%C3%ABrshaj">Liri Hidërshaj</a><br />“Për pak lumturi”, poezi (<a title="2006" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2006">2006</a>), <a title="Venka Capa (nuk është shkruar akoma)" href="http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Venka_Capa&amp;action=edit&amp;redlink=1">Venka Capa</a><br />“Rrëfimi”, novelë (<a title="2006" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2006">2006</a>), <a title="Liri Hidërshaj" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Liri_Hid%C3%ABrshaj">Liri Hidërshaj</a><br />“Dialog për paqen e pamundur”, publicistikë (<a title="2006" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2006">2006</a>), <a title="Hysen Haxhiaj (nuk është shkruar akoma)" href="http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Hysen_Haxhiaj&amp;action=edit&amp;redlink=1">Hysen Haxhiaj</a><br />“Pikëllim familjar”, poezi (<a title="2006" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2006">2006</a>), <a title="Mina Çaushi" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Mina_%C3%87aushi">Mina Çaushi</a><br />“Me putrat tona shetitëm botën”, roman (<a title="2007" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2007">2007</a>), Xhulia Xhekaj<br />“Dodona tempulli i lashtë i Shqipërisë”, artikuj studimorë (<a title="2007" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2007">2007</a>), <a title="Rasim Bebo (nuk është shkruar akoma)" href="http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Rasim_Bebo&amp;action=edit&amp;redlink=1">Rasim Bebo</a><br />“Pendimi”, novelë (<a title="2007" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/2007">2007</a>), <a title="Liri Hidërshaj" href="http://sq.wikipedia.org/wiki/Liri_Hid%C3%ABrshaj">Liri Hidërshaj</a><br />“Lotët e trëndafilit”, poezi (2008), Kostaq Myrtaj etj.,etj.<br /><br /> <strong><em><span style="font-size:85%;">Marrë nga libri "Diplomacia e vetëmohimit" </span></em></strong><br /><strong><em><span style="font-size:85%;">e autorit Shefki Hysa, </span></em></strong><br /><strong><em><span style="font-size:85%;">Tiranë, 2008</span></em></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5938599079737524571?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-31121241538540956852009-02-23T05:33:00.000-08:002009-03-17T07:44:20.592-07:00<strong>Nga Elim Pallmadhi</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Ç’është Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri”?!<br /></span></strong><br />Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” (Komuniteti Kulturor i Çamërisë) është një OJQ shqiptare, me qendër në Tiranë, e themeluar nga një grup gazetarësh, shkrimtarësh, artistësh e intelektualësh, miq e dashamirë të poetit, prozatorit dhe publicistit të shquar disident Bilal Xhaferri, e cila synon madhështimin e kësaj figure të nëpërkëmbur e të flakur në harresë prej ish diktaturës komuniste dhe lartësimin e vlerave të kulturës sonë kombëtare përballë vlerave të qytetërimeve të përparuara botërore, veçanërisht ato të Çamërisë martire.<br /><br />Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” është themeluar në vitin 1993 dhe e miratuar ligjërisht më 1994 si institucion kulturor i specializuar shumëfunksional në vazhdën e zgjerimit të veprimtarisë së shtëpisë botuese “Bilal Xhaferri”, e cila ishte krijuar që në vitin 1991 prej shkrimtarit Shefki Hysa, si një nga entet e para botuese të periudhës postkomuniste me synim për të përzgjedhur e publikuar vlerat më të spikatura të letërsisë botërore, të letërsisë disidente shqiptare dhe të krijimtarisë së talenteve të reja që janë të rrezikuara të humbasin në kushtet e vështira të ekonomisë së tregut.<br /><br />Bumi i botimeve të kësaj shtëpie botuese si dhe jehona e madhe e veprimtarisë së saj në ato vite, krijoi idenë se duhej themeluar një institucion me hapësira e fushëveprim ligjor më të mëdha se ato të një enti të thjeshtë botues. Pra, dilte si domosdoshmëri krijimi i një organizmi kulturor shumëfunksional më dinjitar, një organizatë jofitimprurëse që të përfshinte edhe fushën e botimeve dhe njëkohësisht të kishte mundësitë e bashkëveprimit me institucione qeveritare e joqeveritare në të gjitha këndvështrimet e jetës, brenda dhe jashtë vendit…<br /><br />Një grup veprimtarësh çamë së bashku me miqtë e tyre në krahina të ndryshme të Shqipërisë dhe në Diasporë, diskutuan gjatë me intelektualët më të mirë të Komunitetit Kulturor të Çamërisë dhe në bashkëpunim me shumë e shumë shkrimtarë, artistë e intelektualë të tjerë shqiptarë, miq e dashamirë të Bilal Xhaferrit e të Çështjes Çame, vendosëm të krijonin një shoqatë kulturore, që të kishte përveç shtëpisë botuese, edhe shtypin e saj. Pra, duhej të krijonin një organizatë jo qeveritare si Lidhja Çame që kishte krijuar Bilal Xhaferri në Çikago, SHBA apo diçka të përafërt me shoqatën “Çamëria”, por që të prirej më shumë drejt kulturës çame, sesa t’i kushtohej politikës.<br /><br />Si rezultat i bashkëpunimit gjatë viteve 1993 e 1994 u themelua dhe forcua Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri”, si institucion i specializuar që do ta zgjeronte veprimtarinë kulturore tej kufijve të Shqipërisë, në Kosovë e Maqedoni e gjer në SHBA për të bashkërenduar punën me Lidhjen Çame, Lidhjen Kosovare, Lidhjen Demokratike të Malit të Zi, Lidhjen e Shqiptarëve të Maqedonisë e me shumë organizata të tjera që vepronin në kontinentin amerikan. Shoqata do të ishte një zë i fuqishëm për mbështetjen e problemit çam dhe për zgjidhjen e tij në rrugë diplomatike... Pra, këtyre nismëtarëve u duhej të bëheshin nga pak diplomatë, si gjithë shkrimtarët e artistët që vetvetiu marrin rolin e ambasadorëve të kulturës së vendit të tyre… Donin s’donin, do të bëheshin misionarë të kulturës shqiptare, diplomatë të saj…<br /><br />Po cilët ishin disa prej miqve që u bashkuan në tryezën e kësaj shoqate dhe që e ndihmuan me zemër shqiptari idealin çam?!… Midis tyre u shquan edhe intelektualë të mirënjohur si: Namik Mane, Pandeli Koçi, Pjetër Arbnori, Dritëro Agolli, Ismail Kadare, Ballkiz Halili, Dhori Karaj, Faik Teodori, Fatos M. Rrapaj, Hektor Sejko, Hekuran Halili, Namik Selmani, Martin Mato, Minella Kureta, Sokol Jakova, Vath Koreshi, Axhem Çapo, Alem Hoxha, Balil Proda, Bujar Shurdhi, Qani Biraçi, Xhemil Lato e sa e sa të tjerë, jo vetëm çamë…<br /><br />Shoqata Kulturore “Bilal Xhaferri” shumë shpejt u shtri jo vetëm në zonat e komunitetit çam, por edhe në rrethet kryesore të Shqipërisë, kudo që ndodheshin miqtë e veprës e të idealit të Bilal Xhaferrit… Krijoi marrëdhënie shumë të mira me strukturat e shtetit shqiptar, me politikanë të të gjithë spektrit politik, me të pozitës e opozitës, me më të vjetrit e më të rinjtë si: Pjetër Arbnori, Sali Berisha, Ibrahim Rugova e Fatos Nano, Aleksandër Meksi, Servet Pëllumbi e Skënder Gjinushi, Sabri Godo, Fatmir Mediu, Namik Dokle e Arian Madhi, Edi Rama, Hashim Thaçi, Gramoz Ruçi, Bamir Topi, Besnik Mustafaj e Neritan Ceka, Petro Koçi e Preç Zogaj, Ilir Meta, Pëllumb Xhufi e Sabri Hamiti, Makbule Çeço, Jozefina Topalli, Diana Çuli, Lajla Pernaska, Valentina Leskaj, Mimi Kodheli, Majlinda Bregu e sa e sa të tjerë.<br /><br />Lidhjet e kësaj shoqate u shtrinë dhe u forcuan edhe me ambasada si ajo amerikane, italiane, gjermane, turke etj., apo me personalitete të diplomacisë e kulturës botërore si Hillari Clinton e Doris Pack, Miranda Vickers e James Pettifer, Marko Panela e Callenback, Dr. Haim Reitan, Amir Gilad etj.<br /><br />Një brez poetësh, gazetarësh, intelektualësh e politikanësht të rinj të talentuar si Agim Mero, Alma Ahmeti, Bianka Bilali, Dylbere Dika, Florian Bulica, Fllanxa Veshi, Kadri Aliu, Kostaq Myrtaj, Ismail Murtaj, Leonora Bilali, Mina Çaushi, Rudina Hasa, Yllka Sulku, Xhulia Xhekaj e sa e sa të tjerë më vonë e më vonë, do të bëheshin ndër vite armata e madhe e luftëtarëve të idealit çam që synonte kjo shoqatë…<br /><br />Revista “Krahu i shqiponjës”, e themeluar prej Bilal Xhaferrit në SHBA u bë organi që pasqyroi dhe vazhdon të pasqyrojë tërë veprimtarinë e kësaj organizate atdhetare.<br /><br />Pikësynimi i saj kryesor ishte dhe mbetet madhështimi i figurës së Bilal Xhaferrit dhe i vlerave të kulturës çame e asaj shqiptare përkrah vlerave më të mira botërore... Që të realizohej ky synim, u caktua objektivi më i afërt: Rikthimi i eshtrave të Bilal Xhaferrit në Shqipëri që u realizua më 6 maj 1995 me kontributin e shtetit shqiptar dhe të shkrimtarit Shefki Hysa, kryetar i kësaj shoqate…<br /><br />Dhe filloi kështu një bashkëpunim i gjatë e lodhës me të gjitha organizmat qeveritare e joqeveritare, derisa u bë e mundur që eshtrat e Bilal Xhaferrit të vinin në atdhe e të preheshin në Sarandë dhe të arriheshin edhe shumë synime të tjera në dobi të kultures shqiptare dhe të zgjidhjes përfundimtare të problemit çam…<br /><br /><strong><em><span style="font-size:85%;">Marrë nga libri “Diplomacia e vetëmohimit” </span></em></strong><br /><strong><em><span style="font-size:85%;">e shkrimtarit Shefki Hysa, </span></em></strong><br /><strong><em><span style="font-size:85%;">Tiranë, 2008</span></em></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-3112124153854095685?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-85503366099202678062009-02-07T09:29:00.000-08:002009-02-07T09:33:52.033-08:00<strong>Nga Emrie Krosi</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">TUNGJATJETA ÇAMÊRI!<br /></span>Shënime për librin “Diplomacia e vetëmohimit” </strong><br /><strong>e autorit Shefki Hysa</strong><br /><br />“Diplomacia e vetëmohimit” e shkrimtarit <strong>Shefki Hysa</strong> është një paraqitje sa e çiltër aq edhe dëshmuese e një kalvari të gjatë mundimesh të popullatës muhaxhire çame, është një lloj historiku i zhvillimeve të një prej çështjeve më delikate, siç është çështja çame, që ende këlthet e kushtron për mohimin që i bëhet. Êshtë peng e moszgjidhje e të drejtave jetike të një popullate martire. Si çdo popullsi tjetër, edhe çamët e dëbuar me dhunë nga shtëpitë atërore në Çamëri, gëzojnë të drejtën e pronës dhe të trashëgimit të truallit të të parëve të tyre, por vitet kalojnë e askush nuk kujtohet për të ndrequr padrejtësinë që u është bërë.<br /><br />Pas shembjes së pushtetit diktatorial në Shqipëri shpresa e çamëve rilindi. Menduan se kalvari i vuajtjeve të tyre do të merrte një zgjidhje dhe se ata do ktheheshin në vatanin e tyre, në Çamëri, aty ku kanë dhe varret e të parëve, por ky “zgjim postraumatik” s’qe gjë veçse një zhgënjim tjetër. Me sa duket për ta do të kishte akoma e akoma vuajtje, dhimbje e mohim… Tradhtia më e madhe dhe pabesia më e turpshme ndaj kësaj plage të shpresës së tyre të rivrarë rishtas ishte dhe thënia ogurzezë e grekut Micotaqis, në Tiranë, në pranverën e vitit 1991: “Nuk ekziston problem çam”.<br /><br />Atëherë kush qenka Çamëria?!... Po çështja e saj?<br /><br />Çamëria, fjalë ende e ndaluar si “molla e Adamit” në fjalorin e politikës shqiptare, por edhe në rrethet e politikave ballkanike e ndërballkanike. Çamëria, një krahinë që kushdo e njeh dhe e ka shkelur, ka mbetur i habitur nga mrekullitë e saj, jo vetëm ato natyrore, por edhe kulturore. Një krahinë që u përket shqiptarëve çamë e që nuk mund të tjetërsohet dhe as të mohohet. U përket atyre që lindën dhe u rritën në atë truall të aneksuar padrejtësisht prej Greqisë më 1913, të cilët quhen dem baba dem shqiptarë, banorë autoktonë të asaj treve, ndoshta shumë më përpara se të vinin fiset greke nga ishujt e Azisë së Vogël, shumë e shumë kohë para Odisesë…<br /><br />Greqia këtë fakt e di mirë! Pse atëherë ka frikë ta pohojë?! Nga gjykimi i vetvetes apo i historisë së saj?! Këtyre e shumë pyetjeve të tjera u jep përgjigje të sakta përmbledhja voluminoze “Diplomacia e vetëmohimit”. Në këtë libër autori Shefki Hysa pasqyron, midis të tjerash, edhe takimet e bisedat, debatet e replikat, dialogjet e përplasjet jo vetëm me politikën e kohës së regjimit komunist, por edhe me politikanët e periudhës postkomuniste si me: Sali Berishën, ish President i Republikës, Ibrahim Rugovën, ish liderin e Kosovës, me Mandelën shqiptar, Pjetër Arbnorin etj., etj. Këto peripeci e orvajtje atë nuk e lodhën, por me një kurajo dhe vendosmëri të madhe prej çami, me shpirtin luftarak e binjak me Bilal Xhaferrin, simboli dhe udhëheqësi i tij ideal, që lindi çam dhe vdiq çam, arriti deri aty sa me “diplomacinë e tij të urtë” është përballur me diplomacitë perëndimore, me të vetmin ideal: Çamërinë dhe Shqipërinë etnike.<br /><br />Në përpjekjet e tij Shefki Hysa, herë të forta dhe herë të buta, me ustallarët e politikës dhe diplomacisë, iu desh të përdorë një lloj zgjidhjeje të tipit “deux ex machina”, nëpër rrugëtimin e gjatë për mbrojtjen e çështjes çame. Instancat më të larta të shtetit shqiptar, Kuvendi i Shqipërisë, Presidenca e Republikës dhe Qeveria, janë nxitur shpesh të mbështesin dhe zgjidhin problemin çam, pavarësisht se kanë bërë shumë pak apo pothuajse nuk kanë lëvizur as gishtin, ose që kanë penguar si në mars 2004, kur rrëzuan rezolutën çame. Shefki Hysa dhe miqtë e tij kanë trokitur edhe deri në Parlamentin Euroipian, janë takuar me Komisarët e të Drejtave te Njeriut, me z. Franco Fratini e Oli Rehn si dhe me eurodeputeten Doris Pack (në prill- maj 2006).<br /><br />Kosova e arriti pavarësinë e saj, por Çamëria ende asgjë. Zgjidhja e problemit çam ende pengohet nga vetë qarqet e politikës shqiptare të shitura te greku e serbi. Mos vallë duhet edhe ajo “të militarizohet” për të realizuar të drejtat që i janë mohuar përdhunisht nga zervofilët grekë? Mos vallë duhen sjellë sërish në këto troje, si në Kosovë, përballë politikës së tredhur shqiptare “Klintonët e Bushët e rinj të Amerikës” që të “urdhërojnë” zgjidhjen e çështjes çame?!... Së pari Çamëria është çështja jonë, çështje mbarëshqiptare, jo vetëm e çamëve. Duhet kuptuar mirë se problemi i Çamërisë është i të gjithë shqiptarëve, edhe i politikës e diplomacisë sonë, të cilat duhet të mësohen të vetëveprojnë me përgjegjësi kombëtare dhe jo me poza servile, siç kanë vepruar deri tani, vetëm kur marrin urdhra nga politikat e mëdha botërore.<br /><br />“Çështja çame ka karakter mbarëkombëtar dhe mbarëshqiptar”, - është shprehur ish-Presidenti i Kosovës, Ibrahim Rugova, në një intervistë të viteve `90 në Tiranë, për gazetën “Kombi”, - “duhet patjetër” -theksonte ai,- “që ta bëjmë pjesë të shpirtit tonë, pastaj t`ua parashtrojmë organizmave ndërkombëtarë e dashamirësve tanë nëpër botë dhe të kërkojmë zgjidhjen e saj”...<br />Çamëria është çështja e shtruar për zgjidhje dhe koha nuk prêt. Duhet të punojmë së bashku gjithë faktorët shqiptarë për të pasur një Shqipëri të fuqishme që të konkurojë bindshëm në Europën e qytetëruar dhe për këtë duhet patjetër që edhe çështja çame të zgjidhet ashtu siç u pavarësua Kosova. Duhet punë e madhe për ta çuar në vend ëndrrën e qindra-mijëra çamëve, për të qenë jo vetën në atdheun e të parëve, por edhe qytetarë të denjë të Europës së bashkuar.<br />Shumë thonë se Çamëria nuk merret! Por e fundit vdes shpresa! Nëse do të mendojmë si mendjeshkurtërit asnjëherë nuk do ta zgjidhim problemin e Çamërisë, por po të kemi më shumë guxim dhe vlera shqiptarie, por edhe më shumë vullnet politik, jo vetëm që do ta zgjidhim këtë çështe, por do të jemi edhe një komb i bashkuar, do të zemë vendin tonë që na takon në në Ballkan e në Europë, do të jemi shumë më dinjitozë para Qytetërimit Perëmdimor, pjesë e të cilit është edhe kombi i madh shqiptar.<br /><br />Po të jemi të kujdesshëm, libri “Diplomacia e vetëmohimit” nuk është vetëm një apel, por edhe një lloj bible, një model i të bërit politikë e diplomaci, që shumë mirë mund të quhet edhe “diplomacia e urtësisë” e Shefki Hysës, gjë e cila bie në sy edhe në marrëdhëniet e tij me politikëbërësit shqiptarë e ata botërorë, por edhe me miqtë e tij çamë, shqiptarë e të huaj.<br /><br />“Diplomacia e vetëmohimit” është pasqyra e tërë veprimit e mosveprimit shqiptar, është ehoja e tërë përpjekjeve atdhetare të shumë intelektualëve idealistë që çështja çame të ketë jehonë sa më të madhe brenda dhe jashtë kufijve të Shqipërisë. Dhe duhet të jehojë fuqishëm edhe për ata që nuk e njohin akoma apo dhe kanë harruar qëllimisht që ekzison një cështje e hapur, e cila quhet Çamëri.<br /><br />Të vjen keq, kur midis rrjeshtave të librit, përveçse betejës për Çamërinë e për lartësisim e figurës së Bilal Xhaferrit dhe veprës së tij atdhetare në Shqipërinë diktatoriale e në Amerikë, (vërtetuar kjo nga intervistat, kujtimet, reportazhet e mbresat e miqve e bashkëkohësve) dallon edhe gjurmët e pabesisë, babëzisë dhe mosdëshirës për të vepruar, ca më keq edhe pengesat e tradhtitë e atyre që e kanë për detyrë të punojnë për atdheun e tyre. Indinjohesh thellë kur ata që u janë besuar fatet e vendit edhe nga vota e çamëve, me shpresën se një ditë… “eh një ditë… do të kthehen në vatanin e vet për të vendosur qoftë edhe një tufë lule te varret e të parëve”, sabotojnë në vend të zgjidhin problemin. Pra, politika e diplomacia shqiptare tanimë janë të verbra dhe të shurdhra, ndaj çështjes çame, këtë përfundim arrin dashur padashur.<br /><br />Ndërkohë Shefki Hysa e miqtë e tij arrijnë ta çojnë “Amanetin e Bilalit” deri në Kongresin Amerikan ku zëdhënëse e tyre u bë politikania e madhe Hillari Clinton apo në Strasburg, ku eurodeputetja Doris Pack shprehet: ‘Grekët kërkojnë të drejtat e minoritetit të tyre në Shqipëri, por harrojnë se çëshja çame është njëlloj si çështja e grekëve që u dëbuan nga Çekia dhe Polonia si bashkëpunëtorë të Hitlerit… Çamëve duhet t`u njihet e drejta të vizitojnë vendlindjen e tyre, të vizitojnë varret e të afërmve. Asnjë grek nuk mund t`i kundërvihet faktit që të trajtohen të drejtat humanitare të popullsisë çame, për vizita në vendlindje dhe në varret e të parëve të tyre. Përsa i përket çështjes së pronave, Greqia dhe Shqipëria duhet të ulen në tryezën e bisedimeve dhe ta zgjidhin midis tyre”… Kurse eurodeputeti greko-qipriot shprehet: “…Çështja çame përbën një problem që ekziston dhe që ne duhet ta kalojmë”… Pra, “lufta vazhdon”. Beteja të tjera i presin çamët. Beteja finale do të jetë atje, në Çamëri, atje ku “vendi ndërronte aromë/ erë dehëse kanelle/ erë mishi qenjgi të njomë…, - siç theksonte Bilal Xhaferri në poezinë “Aromë Çamërie”…<br /><br />Nuk është thjesht një dedikim Çamërisë dhe Bilal Xhaferrit, ky libër, por një klithmë që akoma jehon nëpër qytetet e zonat e Çamërisë të braktisura nga banorët e tyre, sepse qenë ndryshe,sepse qenë çamë muslimanë, se çamët orthodoksë janë akoma dhe kësaj dite në trojet e tyre etnike. Nuk bëhet fjalë se çfarë feje kanë çamët, por kemi të bëjmë me një problem të madh kombëtar, një problem që duhet rë vihet në rrugën e zgjidhjes, në mënyrë që edhe kanalet e komunikimit mes Athinës dhe Tiranës të jenë akoma edhe më transparente. Në të gjithë rrugëtimin e tij Shefki Hysa, që nga fillimi e deri në fund të librit (më saktë fundi do të jetë Çamëria e lirë me çamët shqiptarë), është munduar të kalojë përtej vetvetes me një sakrificë të pashembullt, në emër të një ideali, që shumë nihilistë e quajnë, “mollë e ndaluar”, ose disa prej tyre që e quajnë veten shqiptarë, shkojnë akoma më tej e thonë: “Çamëria problem i mbyllur”, duke çuar ujë në mullirin shovinistëve grekë të rinj e të vjetër. A thua se u zbut Greqia dhe ndërroi mendje, se gati pesëqind mijë shqiptarë punojnë si argatë, jo vetëm në tokat came, por edhe në të gjithë hapësirën e vjetër Pellazgo-Dardane? Jo! Greqia luan një politikë sa të vjetër dhe të re, të “kulaçit e kërbaçit”, duke ditur se hapësirat ballkanike po ngushtohen gjithnjë e më shumë në emër të një diplomacie të re që quhet euroballkanizëm, që duam apo s`duam ne, ballkanasit, duhet të jemi pjesë e saj. <br /><br />Ja si shprehet Ismail Kadare nëpër radhët e librit: “Ka ardhur koha që Ballkani të shtërohet nga krimet e vjetra, dhe një nga këto krime është ajo që ka ndodhur në Çamëri. Drama çame. Dhe kështu Ballkani do të përgatisë rrugën drejt emancipimit. Vetëm pas këtij pastrimi Ballkani mund të bëjë pjesë në familjen e emancipuar të popujve europianë”… Atëherë vetë Athina dhe Greqia duhet të bëjnë “katarsis” (fundja kjo fjalë ka ardhur nga korifejtë e letërsisë antike greke, nga vetë zemra e Athinës së lashtë demokratike, nga Aristoteli) brenda vetes, të pranojnë se ka një problem të madh e të pazgjidhur, siç është çështja çame dhe të mos e njollosë akoma figurën e çamëve, si gjoja “plangprishës” të fqinjësisë dhe armiq të paqes. Kush qenkan më paqësorë se çamët? Kush e do më shumë paqen dhe qytetërimin se çamët? Por ky qytetërim duhet të vijë nga të dy polet politike që formula e “bashkëjetesës ndëretnike e ballkanike” të funsionojë.<br /><br />Të nxitur nga misionari Shefki Hysa, një pjesë e politikanëve shqiptarë si Arian Madhi, Ilir Meta, etj. kanë bërë përpjekje për ndërgjegjësimin e BE për zgjidhjen e problemit çam, por këto ishin nisma individuale më shumë sesa institucionale. “Jo vetëm opinioni botëror, por së pari ne vetë duhet të ndërgjegjësohemi, se kjo çështje duhet zgjidhur si duhet, megjithatë europianizimi i problemit çam tashmë është një arritje e madhe, konkrete një realitet, jo llafe” - është shprehur deputeti Arian Madhi në Parlamentin Europian.<br /><br />Pra, tani e kemi vetë në dorë. Ta bëjmë Çamërinë! Çamëria është e jona! Thënia se pa Kosovë e Çamëri nuk ka Shqipëri”, tingëllon aktuale sot më shumë se kurrë. Tungjatjeta Çamëri! Tungjatjeta!...<br /><br /><strong></strong><strong>EMRIE KROSI</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-8550336609920267806?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-87612122951256866342009-02-03T04:38:00.000-08:002009-02-03T04:45:55.321-08:00<strong>Dukagjin Hata</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Bota çame, një rrëfim historiko-publicistik i shpirtëzuar</span></strong><br /><strong>Rreth librit publicistik “Diplomacia e vetëmohimit” </strong><br /><strong>i autorit Shefki Hysa<br /><br /></strong>Shkrimtari <strong>Shefki Hysa</strong>, një nga kërkuesit më të pasionuar të psikolgjisë dhe shpirtit çam, në vazhdën e Bilal Xhaferrit dhe apostujve të tjerë të letrave shqipe, në atë cep të harruar të Iliriadës, ku perëndesha Dodona foli së pari shqip, jo një herë në shkrimet dhe librat e tij, i është drejtuar vetëdijes kolektive të një populli muhaxhir, atij çam, në dejet e të cilit rrjedh gjak i pastër i epirotasve të vjetër, që e shkruan historinë e fiseve krenare e të panështruar ndaj të huajve, në lëvoren e pemës vigane të kujtesës sonë kombëtare.<br /><br />Shefki Hysa e ka shndërruar temën e fatit të Çamërisë në një metaforë universale të kërkimit të identitetit të bjerrun, ku fati individual dhe kolektiv ndërthuren në metafizikën e kohë-hapësirës së lirisë. <br /><br />Pas një sërë rrëfimesh të mrekullueshme si tregime, romane dhe saga, ku bota çame lëviz në dritëhijet e kohës, Shefki Hysa i kthehet një historie të drejtpërdrejtë, por një “historie të shpirtëzuar nga uni poetik”, siç mund të thoshte Umberto Eco, për kohën e ndaluar çame. Kjo kohë jepet në tredimensionalitetin e saj, në lidhje me ato ura të kujtesës shqiptare, ballkanike, europiane dhe botërore, ku kalojnë faktet historike, të vërtetat e ndrojtura dhe ato të shpallura bujshëm, për tek pema e dhimbjes dhe dashurisë së një populli të ndaluar. <br /><br />Në këtë vazhdë, libri i tij i ri “Diplomacia e vetëmohimit” është një përmbledhje publicistike me artikuj, ese, intervista, kujtime, mbresa, portrete, përshtatje, readaktime, replika, reportazhe, rrëfime, skica, në fokus të së cilës është zbulimi i botës shqiptare të Çamërisë, në atë vektor historik dhe aktual që quhet çështja çame dhe që përbën nyjen gordiane të historisë së re shqiptare.<br /><br />Me një stil të ngjeshur e konçiz, por njëherësh të ngrohtë dhe plot ngjyra, ku përzihen rrëfimi dhe investigimi, portretizimi dhe analiza, ngjyrimi letrar dhe tharmi gazetaresk, qëndrimi personal dhe qëndrimi komunitar e, më tej, qëndrimi kombëtar për këtë çështje kapitale të botës shqiptare, me një gjuhë të zhdërvjellët dhe elegante, ku kërkimi integral i gazetarit përzihet me tharmin estetik të shkrimtarit, Shefki Hysa na sjell në këtë libër më shumë se një shqetësim për fatin historik të një populli ikanak, të sakrifikuar në rrugën e kalvarit të dyfishtë, atij greko-zervist dhe enveristo-komunist.<br /><br />Autor i disa librave artistikë si tregime dhe romane, ku herë pas here ka përcjellë hapësira narrative dhe dukuri të botës çame, (për romanin e tij të fundit që trajton fatin dhe fatalitetin çam flet me admirim Kadareja), Hysa në këtë libër na sjell një vlerësim historiko-letrar dhe filozofik mbi një plagë të botës shqiptare, plagën çame. Kjo plagë, që vazhdon të na shkaktojë dhimbje të gjithë ne shqiptarëve, duhet operuar pa u kthyer në gangrenë dhe pa dëmtuar gjithë trupin e çështjes kombëtare shqiptare, pohon autori me sjelljen e fakteve dhe qëndrimin intelektual të tipit gandist të tij. <br /><br />Autori nënvizon me forcën e argumentit, se në tunelin e errët të një të kaluare tragjike, e cila ende duket se mban peng kujtesën e të gjallëve dhe të të vdekurve, pas kaq kohësh heshtjeje, paragjykimi dhe dizinformimi, duket, më në fund, një fjollë drite. Autori na fton të rendim drejt kësaj fjolle, të shohim matanë saj, atë rrugë ku shpaloset vizioni dhe strategjia e ardhmërisë për atë tokë dhe popull të sakrifikuar.<br /><br />Në këtë libër voluminoz lëvizin personazhe historikë dhe vipa, njerëz të thjeshtë dhe indidvidë që e kanë mbartur barrën çame rrugëve të Gogoltës staliniste shqiptare, lëvizin Bilal Xhaferri, Ismail Kadareja, Namik Mane, Sabri Godo, Bedri Myftari, Ibrahim Hoxha, Pandeli Koçi, Pjetër Arbnori, Sali Berisha, vizioni politik dritëshkurtër që nuk prodhon asgjë përveçse konjuktura momenti për hir të mbijetesës së iks partie apo ypsilon politikani, por dhe ai vizion që mbruhet në kudhrën e nacionalizmit real (jo të nacionalizmit folklorik) dhe gjeneron ide për të ardhmen e popullit dhe truallit çam.<br /><br />Por këndvështrimit të gjërë, investigues, përqasës dhe polemizues nuk i shpëtojnë dhe figura të tilla ndërkombëtare si Hillari Klinton, studiuesja dhe diplomatja angleze Miranda Wickers etj, që në manastirin e zymtë të çështjes çame kanë ndezur qiririn e shpresës.<br /><br />Universi i botëvështrimit të autorit është vetë universi i thyer dhe shumëplanësh i çështjes çame, e cila përbën një dimension ende të paeksploruar të çështjes kombëtare shqiptare.<br />Në thelb libri është një përvojë e jetuar nga autori dhe bashkëpunëtorët e tij, me fitoret e humbjet, me arritjet e shikuara, arsyetuara, argumentuara, paragjykuara e gjykuara nga këndvështrimi i syve të atyre, që në ëndrrën dhe vizionin e tyre ideal, Çamërinë e kanë pasur dhe e kanë në bashin e vendit.<br /><br />Autori vlerëson botën diplomatike dhe reagimet e saj, që ndonëse të brishta, prap kanë bërë të tyren për të sensibilizuar këtë hapësirë të trishtë të kujtesës kolektive të botës shqiptare, duke nënvizuar faktin se arritjet e diplomacive botërore janë shumë herë më të mëdha se ato të luftërave.<br /><br />Dishepull i frymës gandiste dhe i atyre rrugëve që çojnë ujë në zgjidhjet efektive kombëtare nga mulliri i intelektualitetit, Hysa i bën apel elitës së shoqërisë shqiptare të bëjë atë që duhet për Çamërinë, të kontribuojë që vizioni çam të mos mbetet peng i një të kaluare të trishtë.<br /><br />Autori nënvizon me dhimbje heshtjen thuajse apostolike të shtetit shqiptar përballë një drame historike dhe aktuale, dramës çame, ndërkohë që diplomcia e huaj dashamirëse ndaj shqiptarëve u kujton politikanëve të vendit të shqiponjave, se Çamëria është një peng historik që duhet çliruar nga keqkuptimi dhe padrejtësia, duke e nxjerrë çështjen nga ngrehinat e mykura të arkivave në agjendën politike të ditës.<br /><br />Autori përshkruan labirinthet e një dosjeje sa të keqkuptuar, aq dhe befasuese, për nga shkalla e perceptimit të vetëdijes politike të shqiptarëve. Atë që nuk e bënte dhe vështirë se do ta marrë kurajon ta bëjë ndonjëherë politika e mefshtë dhe pritëse deri në penelopizim naiv, rreken ta bëjnë të huajt e përgjegjshëm, miqtë e këtij vendi me sytë nga Perëndimi. Kështu në verën e vitit 2001, me ndërmjetësimin e Hillary Clinton çështja çame u paraqit në Seantin Amerikan. Në një seancë dëgjimore senatorët u informuan për marrëdhëniet shqiptaro-greke, për zhvillimet, acarimet dhe zbutjet e tyre, që nga vera e vitit 1944, kur ishte ushtruar genocidi mbi popullsinë muslimane, me kombësi shqiptare të Çamërisë, të quajtur ndryshe Thesprotia, duke e masakruar dhe dëbuar atë prej vendlindjes dhe vendbanimit, truallit etnik. Autori përshkruan reagimin e lobit grek në Amerikës dhe të politikës zyrtare të Athinës, kartat e justifikimeve të kësaj politike, mbyllja në një muranë të izoluar e këtij problemi, nxjerrja në pah e gjoja faktit se në Shqipëri nuk ekzistoka një organizëm që të përfaqësojë çamët, se shteti shqiptar e ngreka këtë çështje vetëm si kundërpeshë në momente të acarimit të marrëdhëniesve dypalëshe midis Tiranës dhe Athinës dhe se tek e fundit ky problem nuk ekzistonte dhe aty ku diçka nuk ekziston nuk ka asgjë për t’u zgjidhur.<br /><br />Si për t’i bërë jehonë një realiteti të ri politik, që konturohej në Senatin Amerikan për Çamërinë, diplomatja dhe studiuesja angleze Miranda Wickers, i përcjell një tjetër sfidë politikës greke, kur ajo si përfaqësuese e Ministrisë së Jashtme Angleze publkoi një studim të detajuar me të dhëna dhe fakte historike të pakontenstueshme rreth tragjedisë së popullit çam dhe shkaktarëve të saj. Kjo iu dha një shuplakë të fortë qarqeve politike të Athinës, vuri në lëvizje dhe disa nga deputetët e Parlamentit Europian si italianin radikal Marko Panela etj, të cilët ishin një zë proteste, që vinte në kohën e duhur dhe nga drejtimi i duhur kundër heshtjes deri në harrim të njërit prej problemeve më kardinale të historisë së kombit shqiptar.<br /><br />Një vend të rëndësishëm në libër zë personaliteti letrar dhe intelektual i Bilal Xhaferrit, shkrimtarit elitar të Çamërisë, disidentit që e pagoi lirinë e krijimit me jetën e tij të re, amplifikuesit më të zellshëm dhe më të pasionuar të botës çame, të cilën ai e ngriti në qiellin e shtatë të një estetike brilante.<br /><br />Shefki Hysa, me angazhimin e tij intelektual, ndikoi që figura e Bilal Xhaferrit të dilte nga pluhuri i keqkuptimit dhe falsifikimit pesëdhjetvjeçar dhe të zinte vendin e merituar në panteonin e harruar të letrave të disidentëve. <br /><br />Udhëtimi i Shefki Hysës në analet e botës çame është një udhëtim virtual, ku mplekset fakti dhe detaji historik me impersionin e autorit, gjeopolitika ndërkombëtare me rrëfimin për heshtjen apostolike deri në naivitet politik të institucioneve të Tiranës zyrtare, investigimi në të vërtetat e mbuluara nga pluhuri i harresës me deduksionin për gandizmin intelektual, si mjet për identifikimin dhe përftimin e parajsës së ndaluar çame.<br /><br />Ashtu siç thotë dhe shkrimtari ynë i shquar Ismail Kadare: “Ky libër është i nevojshëm, i domosdoshëm, i moralshëm, si çdo botim i arrirë i kësaj natyre, siç janë të shumta arsyet që çamët nuk e harrojnë Çamërinë dhe, merret me mend, kjo është një e drejtë jo vetëm e tyre, por e drejta e të gjithë shqiptarëve. Për më tepër është një detyrë morale, sepse kurrë nuk mund të harrohet një plagë e vuajtur nga mijëra njerëz. Kurrë nuk mund të harrohet një shpërngulje, kurrë nuk mund të harrohet vendi ku ke lindur, ku ke shtëpinë… Kurrë nuk mund të harrohet Çamëria”.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-8761212295125686634?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-12434311614267379472009-02-03T04:28:00.000-08:002009-02-03T04:37:40.570-08:00<strong>Arben Çokaj</strong><br /><strong><span style="font-size:130%;"></span></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;">Çamëria, si duhet të jetë</span></strong><br /><strong>Inspiruar nga libri "Dipomaci e vetëmohimit" </strong><br /><strong>i autorit Shefki Hysa</strong><br /><br />Shpeshherë në jetë ndeshemi me sfida të papërballueshme. Përpjekjet për ekzistencë të duken të pamundura dhe qenia i nënshtrohet fatit. Në përgjithësi njeriu fatkeq beson tek fati, më shumë se ata që kanë sukses. Por asnjeri nuk mbijeton pa u përpjekur. Profeti u thoshte të gjithëve “mbill”, kur e pyesnin se si do të ishte moti atë vit. Dhe çfarë do të mbjellësh, atë do të korrësh.<br /><br />Çështja çame ka qenë e pamundur për më shumë se gjysmë shekulli. Regjimi komunist e varrosi dhe pjesa më e dalluar e atyre çamëve, që u shpërngulën përdhuni në Shqipëri, u përndoq agresivisht edhe nga regjimi i çmendur shqiptar. Të njëjtin fat kishin edhe kosovarët e arratisur nga Kosova për në “parajsën” Shqipëri të asaj kohe. Ngaqë pritshmëria e tyre ishte e madhe, kosovarët s’e mbanin veten nga dëshpërimi dhe përfundonin kështu në burg për agjitacion e propagandë.<br /><br />Një fat të ngjashëm pati edhe Bilal Xhaferri, shkrimtari më i dalluar me origjinë çame. I ati i tij u vra nga komunistët, ndërsa Bilali ishte fëmijë. Regjimi komunist ishte i papërballueshëm – të vriste për një fjalë goje. Dhe Bilali, për të jetuar, u detyrua të arratisej. Ai krijoi një vepër letrare të dallueshme, dhe mbajti në SHBA për vite me radhë revistën “Krahu i Shqiponjës”, që simbolizonte Çamërinë, revistë që vazhdon të botohet në Shqipërinë e post-komunizmit nga shkrimtari dhe atdhetari i njohur çam, Shefki Hysa.<br /><br />Javët e fundit, shkrimtari Hysa ka dalë me një libër të mrekullueshëm: “Diplomacia e vetëmohimit”, i cili trajton çështje të zhvillimeve çame dhe përpjekjet personale të autorit për të mbajtur gjallë substraktin çam, shpirtin e një populli të keqtrajtuar, të vrarë e të nëpërkëmbur.<br /><br />Mbi popullsinë çame u ushtrua një gjenocid i pashembullt, në kohën kur shteti grek nuk i njihte liritë dhe të drejtat e njeriut. Krimet e tmerrshme të bandave Zerviste e më gjerë, dhe harresa që imponoi regjimi komunist në Shqipëri, kanë qenë të mjaftueshme për ta tulatur popullsinë çame, sidomos atë pjesë që u detyrua përdhuni të shpërngulej për në Shqipëri. Çamët e kishin të vështirë të zgjoheshin dhe vështirësitë vazhdojnë edhe sot pas 18 vjetësh demokraci, pasi politika e shtetit grek dhe atij shqiptar nuk mundi të konvergjonte në një zgjidhje politike për pronat e çamëve. Kur një e drejtë mohohet, është e vështirë ta fitosh atë plotësisht. Harresa ishte e qëllimshme dhe ashtu vazhdon të jetë.<br /><br />Në Shqipëri dhe jashtë saj, ka çamë të dalluar për arritjet e tyre në jetë. Çamët janë organizuar në shoqata, parti etj., për të kërkuar të drejtat e tyre, që u ishin mohuar për dekada. Ata kërkojnë pronën e tyre në Çamëri, në atë pjesë të veri-perëndimit të Greqisë fqinje, ku çamët kanë trojet e veta. Shteti grek, edhe në kohët e sotme nuk është treguar i gatshëm të pranojë të vërtetën historike, pavarësisht se çështja çame njihet edhe nga historianët e Greqisë, njihet nga diplomacia ndërkombëtare, sidomos nga ajo perëndimore, SHBA-të dhe Bashkimi Evropian, i cili ka ndërmarrë edhe një rezolutë në përkrahje të çështjes çame.<br /><br />Analisti dhe politologu i njohur shqiptar, Arben Xhaferi, që ka të njëjtin mbiemër me shkrimtarin e madh çam, do të përkufizonte: “ka popuj që krijojnë histori, ashtu siç ka popuj që krijojnë kronika”. Duhet vetëdije e lartë dhe një punë e përbashkët organizuese, “vetëmohuese”, siç cilëson shkrimtari dhe veprimtari çam Shefki Hysa, që kronikat të kthehen në histori. Çamët kanë historinë e tyre; duhet të fillojnë ta promovojnë atë edhe më shumë, derisa të arrijnë rezultatin e dëshiruar.<br /><br />Pavarësisht vështirësive të shumta, sot çamët i kanë mundësitë që përmes një organizimi më të mirë dhe vetëdijeje të pa-manipulueshme, t’i imponohen shtetit grek deri në njohjen nga ai të të drejtave çame, si grupim shoqëror e jo vetëm individual. Pronat e çamëve janë zënë nga njerëz të tjerë, një pjesë e mirë e tyre, grekë të kthyer nga Turqia, në vitet e pas Luftës së Dytë Botërore. Kjo përbën edhe një problem social për Greqinë, që pronën e çamëve, të cilën e kanë marrë në përdorim për dekada me radhë grekët e ardhur, t’ua kthejnë tani shqiptarëve çamë.<br /><br />Duke parë mungesën e dëshirës së shtetit grek dhe problemet që mund të hapen në shoqërinë greke me kthimin e çamëve në trojet dhe pronat e tyre, çamëve nuk u mbetet gjë tjetër vetëm që të organizohen edhe më mirë se ç’kanë bërë deri tani, për ta bërë realitet të drejtën e tyre. Çamët duhet ta marrin vetë në dorë fatin e vet. Shteti shqiptar, është tepër i korruptuar, i paaftë dhe i rrezikuar për të ndihmuar sa duhet në këtë çështje. Të gjithëve na kujtohet përqasja e mangët dhe mungesa e interesimit të shtetit shqiptar për çështjen e Kosovës. Diplomacia shqiptare hapi gojë vetëm atëherë kur kosovarët fituan simpatinë e perëndimit.<br /><br />Zgjedhja e presidentit Obama në SHBA, një njeriu me ngjyrë, na kthen në retrospektivë, që të shohim se çfarë kanë hequr zezakët e Amerikës ndër shekuj. Zezakët ishin skllevër dhe u desh një luftë civile veri-jug, që të çliroheshin prej skllavërisë. Racizmi dhe injorimi, vijoi më pas dhe ishte tepër i egër deri në fillim të shekullit të kaluar. Por përpjekjet e tyre bënë që gradualisht, përmes vuajtjeve, keqtrajtimeve vrasjeve dhe racizmit, të arrinin të fitonin të drejtat e tyre dhe sot në SHBA kemi një President me ngjyrë, nën sloganin “Po, ne mundemi!”. Zezakët në Amerikë e prekën ëndrrën e tyre, se mundën.<br /><br />Po çamët?! Kështu edhe çamët, nëse punojnë me vetëdije të lartë e një organizim bashkëkohor, ku secili jep kontributin e vet dhe kontributet nuk shpërdorohen, por përdoren me efektshmëri, për të arritur qëllimin e lartë të realizimit të ëndrrës së tyre, për t’u kthyer në tokat e të parëve dhe për të marrë pronat e lëna trashëgim, ata do të jenë në gjendje të arrijnë atë, që sot mund të duket e pamundur. Për këtë, çamët kanë edhe një shembull të gjallë, Kosovën.<br /><br />Ndodhesha një herë në Fushë-Krujë tek dentisti. Një krutan më kundërshtonte në përpjekjen time për t’i sqaruar se Kosova një ditë do të bëhet e pavarur. “Kurrë nuk bëhet e pavarur!” – më thoshte ai. Dhe unë ia ktheva: “Kosova bëhet e pavarur për ata që besojnë e punojnë, që ajo të jetë e pavarur. Ke për ta parë!” Fati e desh, që Xhorxh Bush të vinte në Shqipëri dhe ta shpallte në Fushë – Krujë, se Kosova do të jetë një shtet i pavarur. Pavarësia u arrit me punë e sakrifica dhe me përpjekje duhet të mbahet e tillë.<br /><br />Në përpjekjet e tyre të drejta, çamët duhet të fokusohen në nxjerrjen e një lideri politik e shpirtëror, siç nxorën kosovarët Dr. Ibrahim Rugovën, të paguajnë një kontribut simbolik (kosovarët emigrantë paguanin 3% të rrogës së tyre) për këtë organizim të përbashkët, se pa para nuk mund të kryesh punë në kancelaritë e sotme, dhe të bëhen më të vetëdijesuar për realitetin që i rrethon, se askush nuk mund t’i ndihmojë ata, më shumë se ata mund të ndihmojnë vetveten.<br /><br />“Diplomacia e vetëmohimit” mund të bëhet një çelës zgjidhjeje, nëse një pjesë e mirë e çamëve punojnë dhe sakrifikojnë kohën dhe pak nga pasuria e tyre, siç bën edhe atdhetari Shefki Hysa, për këtë çështje të drejtë e të përbashkët. Sukseset nuk vijnë vetvetiu – vijnë duke punuar për t’i realizuar ato.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-1243431161426737947?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-55636855164583658242008-05-22T02:00:00.000-07:002008-05-22T02:09:34.031-07:00<strong><span style="font-size:130%;">OSMAN TAKË ÇAMËRIA</span></strong><br /><br />Çdo hap i valles të largonte nga vdekja,<br />Sikur të ishte valle që i dehu mendjet e tyre,<br />Osman i tokës çame shkruar në zemra,<br />Që tunde dheun me vallen e shpëtimit.<br />Erdhe ti, Osman, si shqiponjë në male,<br />Të jetojë në zemrat tona Çamëria e madhe,<br />Kapedan, o Osman çami, pushka jote plot barut,<br />S’t’u tremb syri nga dushmani, as nga plumbi si di vetë,<br />Dorën dhe koburen tënde e mburrte gjithë Çamëria.<br />Kush bën gjurulldi me valle,<br />Osman trimi famëmadhi,<br />Kush mbledh popullin në mejdan,<br />Hallall qumshti i nënës, Osman,<br />Ka një bir trim Çamëria<br />Që rreh malet me pushkë në krah.<br />Ia mllefose zemrat ti me vallen tënde,<br />I shastise, i mahnite edhe i tërbove fare,<br />Sa milet u mblodh, Osman, ditën që ti hodhe valle.<br />Seç të mbytën lotët ty kur hidhje valle çame<br />Kijamet u bë vatani, iu drodh dora dhe xhelatit,<br />Osman Takë Çamëria po e pret vdekjen me valle.<br />Ngel pashai me gojë hapur edhe si beson dot sive,<br />Thotë me vete: ç’bën vaki, ç’arnaut na qenka ki,<br />Do vdesë edhe hedh valle njësoj sikur do ringjallet.<br />Porsi flutur, si shqiponjë fluturoje ti me valle,<br />Sa e trembe edhe vdekjen edhe e zbrapse fare,<br />Se s’ia kishe frikën vdekjes, ia kalle datën me valle.<br />Puth flamurë, e puth Kuranë,<br />Puth nënën edhe babanë,<br />Sa lezet, i shtroje lotët me valle e me shami,<br />Qan për vatan derëzinë, edhe qan për Çamëri!<br />Ç’britmë e madhe, mor Osman,<br />E turpërove dhe pashanë,<br />E skuqe, e nxive fare, sa i tha edhe xhelatit:<br />Zhduku, horr, se më zu turpi,<br />se Osman Takë Çamërinë e do populli të gjallë!...<br /><br /><strong></strong><strong>ABEDIN RAKIPI</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5563685516458365824?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-72699760787996193342008-05-05T11:42:00.000-07:002008-05-05T11:43:18.640-07:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SB9VJgI1jbI/AAAAAAAAARA/BO4bq1pgtr8/s1600-h/edlira-xhemo%2B1.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5196966116743024050" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SB9VJgI1jbI/AAAAAAAAARA/BO4bq1pgtr8/s320/edlira-xhemo%252B1.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7269976078799619334?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-55897577534628515092008-05-05T11:19:00.000-07:002008-05-05T11:28:31.047-07:00<strong>Edlira Xhemo</strong><br /><br /><strong><span style="font-size:130%;">Kjo Evropë që na ndan</span></strong><br /><strong><span style="font-size:130%;"><br /></span></strong>Çamëri të mori hasmi, të vu zjarr<br />Çamëri, ti zemër malli, që s’pushon vaj’!<br />Evropë plaka që të shiti, sot na ndan,<br />Djelt' e vajzat muslimane, turq i quan,<br />Çamëri, e bukur nanë, përse t’veçuan?!<br /><br />Lot i gjakut kur kullon teshash prer’,<br />Çamëri që mallkon kohën djerr,<br />Nën gëzhoja dhe rrënoja shpirti plag',<br />Zemër nane gjithmon’ hapur ndriçon flak',<br />Flak baruti t'energjisë që buçon,<br />Rrembash gjaku t'krenarisë kur vërshon,<br />Dor' e hekurt historinë mbërthyer, parzmore,<br />Bijt'e tu trimëri blatuar, shekullore.<br /><br />Çamëri, si mëmëloke që na pret,<br />Pranë vatrës ku vaj ullirit lugut rrëshqet,<br />Rrjedh nga shekujt e historis' arbërore,<br />Perëndi Olimpi themelet e tu, përmendore!<br /><br />Ujërave të Rivierës tënde qielli i kaltër,<br />Vrerin për të larë mes vrasjesh makabër,<br />Me mijëra fjalë e belbëzima foshnjash ther',<br />Për drejtësinë në gjirin tënd mbetur vrer.<br /><br />Vrer e gjak në histori pa u shëruar,<br />Kur dikur ne sërish për t'u takuar,<br />Në Evrop' që të dyja ja ku jemi,<br />Por se grekun m'u në mes ne e kemi,<br />Dot s’takohemi, as përqafohemi ne me mall,<br />Jemi afër, por larg rrimë si gërdall’.<br /><br />Kur, o Zot, nga shekujt, do t’na shikosh<br />Për t’na falur pak liri, të na bashkosh?!<br /><br /><strong>Edlira Xhemo</strong><br /><strong></strong><br /><em>Paris, 18 mars, 2008</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5589757753462851509?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-64515950122535051762008-05-04T04:06:00.000-07:002008-05-04T04:07:48.373-07:00<strong><span style="font-size:130%;">Artisti e qytetari Vladimir Llakaj</span></strong><br /><br /><strong>Vladimir Llakaj</strong> lindi më 6 maj të vitit 1967 në Gramsh. Ai është një ndër piktorët dhe skulptorët shqiptarë më të spikatur të brezit të vet.<br /><br />Çuman Llakaj, babai i Vladimirit, ishte oficer i Ministrisë së Brendshme dhe e transferonin shpesh në rrethe të ndryshme të Shqipërisë, ku ai vendosej përkohësisht bashkë me familjen. Në të tilla kushte Vladimir Llakaj gjer në moshën dy vjeçare ka jetuar në Gramsh, pastaj për katër vjetë në Durrës e më vonë në Fier. Shkollën fillore, tetëvjeçare dhe të mesmen Vladimiri i mbaroi në qytetin e Fierit. Pas përfundimit të shkollës së mesme, ai shkoi dy vjet ushtar në Librazhd.<br /><br />Në vitin 1990 Vladimiri konkuroi në Institutin e Lartë të Arteve në degën e Skulpturës në Tiranë dhe fitoi të drejtën e studimit. E filloi këtë degë, por në mars të vitit 1991 e la dhe emigroi në Itali si shumë shqiptarë të tjerë. U vendos në L’Aquila ku punonte si gjithë emigrantët. Ndërkohë në vitin 1991 Vladimiri konkuroi, fitoi konkursin dhe filloi Akademinë e Arteve të Bukura në degën e Skulpturës Monumentale në L’Aquila. Vitin e fundit të kësaj shkolle ai e përfundoi në Bolonja të Italisë dhe u diplomua me rezultate të shkëlqyera në vitin 1996.<br /><br />Për katër vjet, deri në vitin 2000, Vladimir Llakaj jetoi dhe punoi në Firence të Italisë. Gjatë kohës së qëndrimit në Itali ai ka marrë pjesë në shumë ekspozita ndërkombëtare pikture e skulpture me autorë italianë e të huaj.<br /><br />Në vitin 2000 u kthye në Shqipëri. Për tre vjet resht punoi me përkushtim rreth tematikës e problematikës së infrastrukturës arkitekturore të qyteteve shqiptare e veçanërisht kryeqytetit, Tiranës, dhe ndikimit të saj në psikologjinë shoqërore, duke i kurorëzuar me një ekspozitë personale me punime në pikturë. Ladi është pjesëmarrës i shumë konkurseve kombëtare e ndërkombëtare, ku ka fituar çmime të ndryshme në pikturë dhe skulpturë.<br /><br />Në vitin 2003 ai filloi punë si pedagog i jashtëm i Skulpturës në Akademinë e Arteve në Tiranë. Në vitin 2006 u emërua si pedagog i brendshëm i përhershëm për Skulpturën në Akademinë e Arteve në Tiranë. Artisti Vladimir Llakaj ka realizuar shumë vepra në pikturë e skulpturë, të cilat janë mirëpritur nga artdashësit shiptarë dhe vlerësuar nga kritika.<br /><br />Vladimiri është bashkëpunëtor i rregullt i shtypit letraro-artistik, veçanërisht i revistës "Krahu i shqiponjës" dhe gazetës "Drita". Është anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë.<br /><br />Ai ka publikuar shumë vepra, por disa më kryesoret janë:<br /><br />"Kërcënim i ndërsjelltë", pikturë (2002), Tiranë<br />"Kaosi urbanistik", pikturë (2003), Tiranë<br />"Pështjellim i mundimshëm", pikturë (2004), Tiranë<br />"Qetësi utopike", pikturë (2004), Tiranë<br />"Qyteti i shpenguar", pikturë (2004), Tiranë<br />" Monumenti i Arben Brocit", skulpturë (2006), Tiranë<br />"Portreti i Skënderbeut", skulpturë (2006), Tiranë<br />"Porteti i Nënë Terezës", bocet skulpture (2007), Tiranë<br /><br />Vladimir Llakaj është një artist që i përket skulpturës monumentale bashkëkohore, njëherësh sa klasike, realiste e moderne.<br /><br /><strong></strong><strong>Kostaq Myrtaj<br /></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-6451595012253505176?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-344727799146274532008-04-29T23:48:00.000-07:002008-04-29T23:52:34.234-07:00<strong>VDEKJA E THEMISTOKLI GËRMENJIT</strong><br /><br /><br />"…Në baladën që dua të bëj për Themistokli Gërmenjin dua të fut një ndodhi nga jeta e Dantonit.<br />Kur ushtima e topave gjermane dëgjohej në Paris, shokët për ta shpëtuar, ì thanë Dantonit: shko në Angli. Dhe ai u përgjigj: po a e marr dot Francën, La douce France, me shuajt e këpucëve të mia? Dhe nuk iku. Dhe u vra, duke e ditur që do të vritej. Edhe Themistokliut ì tha e shoqja: Mos shko se do të të prishhin. Po ai u përgjegj: Po të shkoj unë do të ketë Shqipëri. Po të mos shkoj, s’ka Shqipëri. Dhe shkoi ì bindur që do ta prishnin. Po unë dua të ve ato fjalë që tha Dantoni – a e marr dot Shqipërinë me shuajt e këpucëve të mia?"<br /><br /><strong>Lasgush Poradeci<br /></strong><br />"Themistokli Gërmenji hapi gjoksin dhe me trupin drejt e sypatrembur e priti breshërinë e plumbave burrërisht dhe si shqiptar ì vërtetë"…<br /><br /><strong>Koloneli Ogyst Mortje<br /></strong><br /><br />Togu ì ushtrisë franceze merrte shenjë pushkatimi!<br />Nuk dua të m’ì lidhni sytë, ua tha pa pikë frikësimi.<br /><br />E për dëshirë të fundit donte t’ì lexohej një letër!<br />Një letër, çuditej oficeri ì togut francez!<br />Ushtarët prisnin urdhër.<br /><br />Themistokli Gërmenji thoshte fjalët e fundit:<br />Edhe pse u dënova me vdekje, po vdes ì pafajshëm<br />dhe jam ì bindur se vdekja ime do t’ì shërbejë Shqipërisë,<br />por më vjen keq se po vdes nga plumbat e francezëve<br />me të cilët lidha besë për t’ì shërbyer çështjes shqiptare<br />si dhe miqësisë me Francën.<br /><br />Po s’ka gjë!?<br />Kjo dhembkë do të jetë e ëmbël,<br />duke ditur se po vdes në luftë për lirinë e atdheut tim,<br />Shqipërisë sime të dashur…<br />Po vdes ì lumtur dhe ì kënaqur<br />se e kam ndërgjegjen të pastër<br />dhe shpirtin e qetë<br />në përmbushjen e detyrave<br />kundrejt Shqipërisë…<br /><br />Lutja e fundit që u drejtoj francezëve<br />është të mos e rrëxojnë flamurin kombëtar shqiptar,<br />të cilin e kam ngritur në Korçë,<br />dhe të mos bëhen shkak<br />e të mos prishet kjo copë Shqipëri.<br />Kaq u tha ushtarëve francezë.<br />Atyre që vinin nga nëna e lirisë dhe e arteve,<br />nga Franca.<br /><br />9 Nëntor 1917:<br />Togu francez ì pushkatimit<br />zbatonte urdhërin nga Këshili ì Luftës së Armatës së Lindjes,<br />zbatonte qejfin e gjeneralit Hanri Sal:<br />Zjarr…<br />Toka e Selanikut u la prapë me gjak shqiptari.<br />Republika Shqiptare e Korçës u la me gjak dhe me lot.<br />Pas pushkatimit, oficeri ì togut lexoi fundin e letrës:<br />Rroftë Shqipëria!<br />Rroftë Franca!<br />Edhe pas vdekjes sime, rroftë Franca!<br />Franca, nëna e lirisë dhe arteve.<br /><br />9 Nëntor 1917.<br />Një ditë nga ditët e nëntorëve të Shqipërisë,<br />Flamuri shqiptar binte në gjysëmshtizë:<br />Kërkoj ndjesë nga gjithë atdhetarët,<br />në u kam bërë ndonjë të keqe pa dashur,<br />lexonin tutje pas pushkatimit, letrën e tij të fundit.<br /><br /><br />Një Nënë kishte lënë,<br />po s’ish e vetëm ajo,<br />s’ishte vetëm as Evdhoksia,<br />as vetëm Eiçeja e vogël s’ishte,<br />as ndarja e Hektorit me Andromakën s’qe,<br />me dhembje e me mall druante shoqja e re:<br />Themistokli!<br />Do ikësh, do shkosh, do nisesh?!<br />Mblidhej trazuar në ankth tek pyeste Evdhoksia.<br />Do shkoj.<br />Do nisem.<br />Do vejë atje ku thërret Liria,<br />se po s’shkova unë, do shkojë Shqipëria…<br /><br />Një Nënë kish lënë,<br />rënduar nga supet,<br />rënduar nga vitet,<br />po s’ish veç ajo,<br />vetëm Eiçeja e vogël s’ìshte,<br />s’ish vetëm Evdhoksia,<br />ishte me të e gjithë Shqipëria:<br />Do shkoj.<br />Do nisem.<br />Do vejë atje ku thërret Liria,<br />se po s’shkova unë, do shkojë Shqipëria…<br /><br /><strong></strong><strong>Përgatiti: Xhemail Peci</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-34472779914627453?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-45460923297459412122008-04-29T23:44:00.000-07:002008-04-29T23:47:04.423-07:00<strong><span style="font-size:130%;">KOSOVË – GJAKU IM T’U BËFTË DRITË<br /></span></strong><em>(Marie Shllakut)<br /></em><br />Sa fort i qeshej rrezja e diellit në dritë të syrit, e sytë sikur vet shqiponja,<br />E zemër e saj Kosovës i falej, siç i falej varg i Asdrenit me sytë te Kosova,<br />Kosovë, oj lulja e kuqe e trimërisë, Kosovë – oj lule e bukur e Shqipërisë,<br />Kur librat i vranë e kur graniti u thye, Ajo zemrën dardane ia fali Lirisë.<br /><br />Ecte Atdheu nëpër gjurmë gjaku e gjurmët e gjakut merrte Marie Shllaku,<br />Si Ymer Prizreni thirrte ai Ymer Berisha e Ajet Gërguri si shtizë bajraku,<br />Tej Nusja e Lirisë si Shote Galica në kostumet kombëtare e ballin vetëtima,<br />Ngre prapë Flamur Marigo Postja e hapin me lule e ka si Igballe Prishtina.<br /><br />Një gërshetë e zezë ç’i ka rënë mbi supe, e supet mbushur gjithë pëllumba,<br />Shqipëri e dashur a më fal ca lule? Përgjakej Kosova, gjoksin me plumba,<br />Gjergj Martini e Bernard Llupi, para vdekjes sy më sy jo nuk jepen burrat,<br />Blinaja e Prishtina, Gjon Sereçi dhe Rifat Berisha, i kanë bërë kala kullat.<br /><br />Në pranverë kur çelin lule, manushaqe e lulebore, thur Kosova ca buqeta,<br />Merr qerpikë në sytë prej zane, ca dafina me ca fjongo duarve ca gërsheta,<br />E bie buzëqeshja e saj tok me rreze dielli e nurin Lirisë Ajo ia fal si prikë,<br />Plisin e bardhë mbi vetull e sërish rilind: Kosovë, gjaku im t’u bëftë dritë.<br /><br /><strong>Xhemail Ali Peci</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-4546092329745941212?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-91741112315879307382008-04-29T04:16:00.000-07:002008-04-29T04:18:18.038-07:00<strong><span style="font-size:130%;">KUR PUSHOJ NË SARANDË</span></strong><br /><em>(Mikut tim, historianit Beqir Meta)<br /></em><br />Kur vete me pushime në Sarandë,<br />Deti i pari më hap krahët,<br />Më pret,<br />Aromën e Çamërisë,<br />Vendlindjes së prindërve të mi,<br />Me ullinj e portokalle,<br />Më sjell.<br /><br />Kur vete me pushime në Sarandë,<br />Im at që s’është më,<br />Ende më qorton<br />Që vizitën s’e bëra<br />Në shkollën ku mësoi një shekull më parë,<br />Në konviktin "Çamëria".<br /><br />Kur vete me pushime në Sarandë,<br />Ulem e shlodhem me Bilalin pak,<br />Të fala nga miqtë e shumtë i jap,<br />Që kurrë s’e harrojnë në Shijak.<br /><br />Kur vete me pushime në Sarandë,<br />Nëna ime e vjetër, tri gjëra më kërkon mua:<br />Pak bukë misire,<br />Ca ullinj,<br />Pak mish të hollë mbledhur në kartë<br />Me aromë Çamërie.<br /><br />Kur vete me pushime në Sarandë,<br />Si nuse me tel, prapa maleve,<br />Më shfaqet Çamëria.<br />Zgjohem e mundohem ta prek pak,<br />Por ajo ikën, ikën… me ëndrrat e mia…<br /><br />Eh, sa herë në Sarandë vete me pushime!…<br /><br /><strong></strong><strong>Aqif Dino</strong><br /><br /><em>Janar, 2008<br /><br /></em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-9174111231587930738?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-79551476889466507812008-04-23T02:06:00.000-07:002008-04-23T02:13:14.040-07:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SA79NgI1isI/AAAAAAAAALg/O4sa1rVBwqE/s1600-h/krahu+petro.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192365828811885250" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SA79NgI1isI/AAAAAAAAALg/O4sa1rVBwqE/s320/krahu+petro.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SA79NwI1itI/AAAAAAAAALo/oIUpsSch07c/s1600-h/Krahu+Tahir.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5192365833106852562" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SA79NwI1itI/AAAAAAAAALo/oIUpsSch07c/s320/Krahu+Tahir.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7955147688946650781?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-46084437696447478802008-04-23T01:01:00.000-07:002008-04-23T01:07:06.954-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Krahu i Shqiponjës</span></strong><br /><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong><br />Një kokë i rri në Jug e tjetra shikimin e hedh në Veri,<br />një krah në Tomorr e tjetri pikon gjak përmbi Çamëri,<br />një flatër mbi Tarabosh e tjetrën ia merr vet lumi Dri,<br />e thërret Ura e Ibrit e tupanat bien prapë n’Dardani.<br /><br />Përgjakur flatrat me sfondin e kuq të Atdheut pikojnë,<br />qumështin i marrin Rozafës e Teutës bekimin kërkojnë,<br />ia marrin këngës ilirishte, shqyer me sqep tisin territ,<br />s’u mposht jo kurrë prej tmerrit kënga e Bilal Xhaferrit.<br /><br />E kënduar brezave e gjeneratave kënga e Çamërisë,<br />fustanellë e përgjakur Shqipëria, kësulë e vet Ilirisë,<br />kur iu turrën danajtë e bajlozat tokës stërgjyshore,<br />kënga iu bë hymn: O, mos ma shkel barin mbi vorre!<br /><br />Pikëllim i përgjakur që rri mbi qepallë të syrit Çamëria,<br />e lotët pikojnë faqeve, dhimbjet mba në gji Shqipëria,<br />sa mot e sa mort, e era e detit valën e ka pikëlluar,j<br />a troku i kuajve, Konstantini Doruntinën ka në duar.<br /><br />A do vijë, a do kthehet, Nënë a do vijë tej legjendës,<br />a do gdhijë agimi në fjalën e dhënë përtej bjeshkës,<br />po fjala e poetit që mba mbi supe valën e vet detit,<br />Nënë, a do vijë në gjirin tënd e prapë pranë vetit?!<br /><br />Zot, në çdo kapërcyell shekulli dielli na rri i përgjakur,<br />në sfondet hyjnore të shqipes dykrenore, i përflakur<br />Qielli i Arbrit me këngë tupanash e shqyen vet terrin,<br />e sa herë tiranët ngrihen, ajo e thërret Bilal Xhaferrin!<br /><br />Në krahun e Shqiponjës rri i biri i saj e pendën sqep,<br />ia lakmojnë lakejtë, po kushtrimin ai e di kujt ia jep,<br />se përkundur në djep e ka vet e këngët mba në gji,<br />kur thërrasin plisat Shqipëri, Ai thërret veç Çamëri!<br /><br />Atje është Arta, atje është Janina e tutje Preveza,<br />atje është kënga e gjyshërve, mbajtur ndër breza,<br />atje ku bolla e sprija mëtojnë të veshin shamizeza,<br />shtojzovalle e zana ngadhnjejnë mbi lafsha e keza.<br /><br />Pikëllim zemrash e refkëtime shpirtrash gjaku si shi,<br />kalorësit e lirisë e krushqit e ngrirë në këngët me oi,<br />oi, oi, oi, gjakim brezash rri e zemrave tona Çamëri,<br />fustanellë e bardhë e kësulë mbi sy ç’të rri Shqipëri!<br /><br />Një kokë i rri në Jug e tjetra shikimin e hedh në Veri,<br />një krah mbi Tomorr e tjetri pikon gjak përmbi Çamëri,<br />një flatër mbi Tarabosh e tjetrën ia merr vet lumi Dri,<br />e thërret Ura e Ibrit e bien tupanat prapë n’Dardani.<br /><br /><strong>Xhemail Peci</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-4608443769644747880?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-74313580280087552762008-04-22T01:53:00.000-07:002008-04-22T01:54:58.807-07:00<strong><span style="font-size:180%;">Homazh për Heronjtë e Çamërisë</span></strong><br /><strong><span style="font-size:85%;">Shënime për librin "Çamëria: Balada e fustanellave"<br />e shkrimtarit Bido Ibrahimi<br /><br /></span></strong>Lexuesit i jepet në dorë një libër simbolik me tregime elegjiake, që me të drejtë do ta quanim "Baladë e përgjakur",.<br /><br />Shkrimtari trajton një temë prekëse, duke e bërë lexuesin që t’i rëndohet frymëmarrja si pa e kuptuar. Përveç këtij gjerdani me tregime, ngrihet në epos novela e tipit dedektiv me tiull "Klarita Dino". Ky libër, me tamatikën e vet të një lloji të veçantë, nga fillimi e deri në fund është një homazh për heronjtë e Çamërisë...<br /><br />Që në rreshat e parë, dalin në pah, dëgjohen rënkimet e një popullate paqësore që u shkel barbarisht jo vetëm në gjoks, por edhe në zemër... Nuk do ta tepronim, po ta quanim barbarinë helene: "Nata e gjatë e Shën-Bartolomeut". Në këtë vëllim parakalojnë "fitimtarë" me thika në gojë dhe viktima me kokë të prera... Ja, ky është paradoksi i një shekulli të përgjakur, ku viktimat (edhe në varr) kërkojnë drejtësinë hyjnore, por... edhe njerëzore. E, për çudi, edhe sot e kësaj dite asnjë nga mëkatarët nuk ka shkuar përpara Altarit (qoftë edhe për një pendesë të thjeshtë), për viktimat e pasardhësve të Pirros së Epirit... Në shekullin e ri, vetëm krahina e Thesprotisë "dergjet e rënkon" nën thundrën e rëndë shoveno-helene. Në shumë shtete, padrejtësitë kombëtare janë zhdukur me kohë. Vetëm ajo, Çamëria martire, pret që t’i kthehen në folenë e të parëve "Fustanellat e bardha"...<br /><br />Ata që do ta lexojnë këtë libër-simbol, do të gjejnë një pjesëz të elegjisë për jetën e një populli "spartan", që kurrë nuk u gjunjëzua... Sado tronditëse që të jetë përmbajtja e këtij libri, optimizmi është bashkudhëtar i tij, nga fillimi deri në fund. Drama e fundit "Të gjallë e të vdekur", është sinonim i protestës njerëzore. Drama e kundëradmiralit Sejko, vështirë të harrohet. Autori ka mundur ta ngrejë në epos figurën e kundëradmiralit çamurjot, me vargjet e poshtëshënuara:<br /><br /><em></em><em>Dikur, n’ato brigje, një emër u skalit,<br />Dikush e përjetësoi, me shkronja pavdekësie:<br />O njerëz të mirë, një lot i rëndë pikon...<br />Është Sejko admirali, që dergjet e rënkon...<br /><br /></em><em></em>E, së fundi, jam plotësisht i bindur se ky libër do të reflektojë te lexuesit ngrohtësi brezash, por dhe unitet mbarëkombëtar. Është puna krijuese e një autori me diapazon letrar e patriotik si shkrimtari ynë i mirënjohur Bido Ibrahimi që mundi, lagur me lot zemre, të na japë tregime çamurjote kaq të goditura. Urojmë që në të ardhmen ky shkrimtar i sprovuar të na dhurojë të tjerë libra letrarë me tematikë elegjiake, që pavdekësia e tokës çamurjote të kalojë nga një brez në tjetrin si një stafetë e përflakur.<br /><br /><strong>Skënder Hasani</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-7431358028008755276?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-43457877826142581252008-04-21T03:56:00.000-07:002008-04-21T03:58:34.086-07:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxzPC5s_5I/AAAAAAAAAKo/SeorhDXFYRc/s1600-h/Bilal+Xhaferri.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5191651172765466514" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxzPC5s_5I/AAAAAAAAAKo/SeorhDXFYRc/s320/Bilal%2BXhaferri.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-4345787782614258125?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-57235404367350629532008-04-21T03:49:00.000-07:002008-04-21T03:56:09.369-07:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxyfi5s_3I/AAAAAAAAAKY/5TAHLkrL7C0/s1600-h/krahu+Majlinda.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5191650356721680242" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxyfi5s_3I/AAAAAAAAAKY/5TAHLkrL7C0/s320/krahu+Majlinda.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxyfy5s_4I/AAAAAAAAAKg/Qs7W7GIfn6c/s1600-h/Krahu+Lajla.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5191650361016647554" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxyfy5s_4I/AAAAAAAAAKg/Qs7W7GIfn6c/s320/Krahu+Lajla.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-5723540436735062953?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6608847235846464948.post-86247743830499502932008-04-21T03:31:00.000-07:002008-04-21T03:48:55.248-07:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxwiy5s_1I/AAAAAAAAAKI/qwmjtSx3NOc/s1600-h/Jrahu+Saranda.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5191648213532999506" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxwiy5s_1I/AAAAAAAAAKI/qwmjtSx3NOc/s320/Jrahu+Saranda.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxwjS5s_2I/AAAAAAAAAKQ/7YinjZfCngA/s1600-h/Krahu+Klaudia.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5191648222122934114" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_hBoLiOAWqUk/SAxwjS5s_2I/AAAAAAAAAKQ/7YinjZfCngA/s320/Krahu+Klaudia.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6608847235846464948-8624774383049950293?l=krahuishqiponjes.blogspot.com' alt='' /></div>Çamëriahttp://www.blogger.com/profile/07413466261520786984noreply@blogger.com